Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa عوامل مرتبط با قصد استفاده از روش‌های حفظ باروری در زنان مبتلا به سرطان: یک مطالعه مقطعی مبتنی بر نظریه رفتار برنامه‌ریزی‌شده Factors Associated with the Intention to Use Fertility Preservation Methods Among Women with Cancer: A Cross-Sectional Study Based on the Theory of Planned Behaviour مامائی Midwifery پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: درمان سرطان می‌تواند منجر به ناباروری در زنان جوان شود. با وجود توصیه‌های بین‌المللی، بسیاری از بیماران از گزینه‌های حفظ باروری مطلع نیستند. این مطالعه با هدف بررسی عوامل مرتبط با آگاهی و قصد استفاده از روش های حفظ باروری در زنان مبتلا به سرطان انجام شد. مواد و روش ‌ها: این مطالعه مقطعی-تحلیلی در درمانگاه‌های انکولوژی بیمارستان‌های آموزشی دانشگاه علوم پزشکی جندی‌شاپور اهواز از آبان 1401 تا آذر 1402 انجام شد. جامعه آماری شامل  93 زن مبتلا به سرطان بود که با روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از فرم مشخصات دموگرافیک و پرسشنامه پایا و روا مبتنی بر الگوی رفتار برنامه‌ریزی‌شده (TPB) جمع‌آوری گردید. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه 23 تحلیل شدند. از آزمون‌های من-ویتنی، تی‌مستقل، کای‌دو و ضریب همبستگی اسپیرمن/پیرسون و رگرسیون استفاده شد. سطح معنی‌داری آماری 05/0 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین نمره آگاهی کل 9/58 ± 2/81 (از ۲۳) و میانگین نمره قصد رفتاری 8/53 ± 2/69 بود. تحلیل رگرسیون خطی چندگانه برای پیش‌بینی قصد رفتاری نشان داد که سن، کنترل رفتاری درک‌شده و وضعیت تأهل پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار قصد هستند و این متغیرها در مجموع 67/7 درصد از واریانس قصد رفتاری را تبیین می‌کنند(0/001< P)، R² تعدیل‌شده = 0/646). متغیرهای آگاهی و نگرش پس از تعدیل اثر سایر متغیرها پیش‌بینی‌کننده معنی‌داری نبودند. استنتاج: سازه‌های کنترل رفتاری درک‌شده و وضعیت تأهل نقش کلیدی در شکل‌گیری قصد استفاده از روش‌های حفظ باروری دارند. با توجه به ماهیت مقطعی مطالعه، پیشنهاد می‌شود اثربخشی مداخلات آموزشی مبتنی بر الگوی رفتار برنامه‌ریزی‌شده با تمرکز بر تقویت کنترل رفتاری، در مطالعات مداخله‌ای آینده بررسی شود.   Background and purpose: Cancer treatment can compromise fertility in young women. Despite international recommendations, awareness of fertility preservation options remains limited among patients with cancer. This study aimed to identify factors associated with fertility preservation knowledge and the intention to use fertility preservation methods among women with cancer. Materials and methods: This cross-sectional analytical study was conducted in the oncology clinics of the teaching hospitals affiliated with Jundishapur University of Medical Sciences in Ahvaz, Iran, from October 2022 to December 2023. A convenience sample of 93 women with cancer who met the eligibility criteria was recruited. Data were collected using a validated questionnaire based on the Theory of Planned Behavior (TPB). Statistical analyses were performed using SPSS version 23. Depending on the type and distribution of the variables, group comparisons and associations were examined using the Mann-Whitney U test, independent-samples t-test, chi-square test, and Spearman's rank or Pearson's correlation coefficient. Multiple linear regression was used to identify factors associated with behavioural intention. Statistical significance was set at P < 0.05. Results: The mean total knowledge score was 9.58 ± 2.81 (out of 23), and the mean behavioural intention score was 8.53 ± 2.69. In the multiple linear regression analysis, age, perceived behavioural control, and marital status were significant predictors of intention to use fertility preservation methods. Together, these variables explained 67.7% of the variance in behavioural intention ( P < 0.001; adjusted R² = 0.646). Knowledge and attitude were not statistically significant predictors after adjustment for the other variables. Conclusion: Perceived behavioural control, age, and marital status were independently associated with the intention to use fertility preservation methods among women with cancer. Given the cross-sectional design, causal relationships cannot be established. Future intervention studies should assess the effectiveness of educational programmes based on the Theory of Planned Behavior, particularly those designed to strengthen perceived behavioural control and support informed fertility preservation decisions.   سرطان, باروری, الگوی رفتار برنامه‌ریزی‌شده, آگاهی, ناباروری cancer, fertility preservation, theory of planned behaviour, knowledge, infertility 91 104 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19261-1&slc_lang=fa&sid=1 Parvin Dorfeshan پروین درفشان Doorfeshan@gmail.com No Assistant professor, Fertility, Infertility and Perinatology Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran مرکز تحقیقات باروری، ناباروری و سلامت جنین، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Maryam Boodesh مریم بودش maryamboodesh36@gmail.com No Graduate in General Medicine, School of Medicine, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دانش آموخته پزشکی عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Mahmood Karimy محمود کریمی karimymahmood@yahoo.com No Professor, Social Determinants of Health Research Center, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران Amir H. Pakpour امیر امیر پاکپور حاجی آقا pakpour_amir@yahoo.com No Professor, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Prevention of Non-Communicable Diseases, Qazvin University of Medical Science, Qazvin, Iran استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی مؤثر بر سلامت، پژوهشکده پیشگیری از بیماری‌های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی قزوین، قزوین، ایران Maryam Moradi مریم مرادی Iran.Maryammoradi611@yahoo.com No Ph.D in statistics, Statistics and Information and Communication Technology Management Office, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran دکتری تخصصی آمار، مدیریت امار و فناوری اطلاعات و ارتباطات دانشگاه ، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Solmaz Mohammadi سلماز محمدی Sl.Mohammadi89@yahoo.com No Assistant professor, Reproductive Health Promotion Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استادیار، مرکز تحقیقات ارتقای سلامت باروری، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Marzieh Araban مرضیه عربان Araban62@gmail.com Yes Professor, Menopause Andropause Research Center, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استاد، مرکز تحقیقات یائسگی، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران