Journal of Mazandaran University of Medical Sciences
مجله دانشگاه علوم پزشکی مازندران
J Mazandaran Univ Med Sci
Medical Sciences
http://jmums.mazums.ac.ir
1
admin
1735-9260
1735-9279
fa
jalali
1405
5
1
gregorian
2026
8
1
36
259
online
1
fulltext
fa
مداخلات ارتقاء دهنده فرزندآوری در ایران: مرور دامنه ای
Interventions to Promote Childbearing in Iran: A Scoping Review
مامائی
Midwifery
مروری
Review
<span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar="">باروی یکی از مولفههای اصلی رشد جمعیتی است. میزان باروری در ایران طی دهههای گذشته روند کاهشی داشته و در حال حاضر زیر سطح جانشینی قرار دارد. تداوم این روند می تواند با پیامدهایی مانند کاهش جمعیت، سالمندی و افزایش وابستگی اقتصادی همراه باشد. لذا مطالعه حاضر با هدف انجام یک مرور دامنه ای برای شناسایی، ترسیم و خلاصه سازی ویژگیها و پیامدهای مداخلات ارتقاء دهنده فرزندآوری در ایران انجام شد</span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">.</span><span lang="FA"><span b="" roya="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">مواد و روش </span></span></span></b><b><span lang="FA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">این مطالعه یک مرور دامنه ای است که بر اساس دستورالعمل </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">PRISMA-ScR</span></span><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> انجام شد. پایگاه های اطلاعاتی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> PubMed</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Web of Science</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> Scopus </span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">و</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black"> SID </span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">و موتور جستجوی گوگل اسکالر با استفاده از کلیدواژه های </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Childbearing</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Fertility</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reproductive Health</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Reproductive Behavior</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Intervention</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Interventional</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Experimental</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، ، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Trial</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Program</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Counseling</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Iran</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Iranian</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> و معادل فارسی آن ها از سال 2015 تا 2025 مورد جستجو</span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">قرار گرفت</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">.</span></span><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"> در مجموع 1170 مطالعه شناسایی شد که پس از حذف موارد تکراری و غربالگری عنوان، چکیده و متن کامل بر اساس معیارهای ورود و خروج، 20 مطالعه در مرور نهایی وارد شدند.</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته</span></span></span></b><b><span lang="FA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></b><b><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></b> <span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">مطالعات در سه طبقه شامل مداخلات مبتنی بر زنان، زوجین و دختران دانش آموز و دانشجو سازمان دهی شدند. مداخلات عمدتا مبتنی بر رویکردهای نظری، آموزشی، مشاوره ای و فناوری بودند. اکثر مداخلات منجر به بهبود دانش، نگرش، قصد و انگیزه فرزندآوری شد</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">.</span></span><span lang="AR-SA"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span><br>
<span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span lang="FA"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">استنتاج:</span></span></span></b><span lang="FA"><span b="" style="font-family:" zar=""> <span style="color:black">اگرچه مداخلات موجود عمدتا اثرات مثبتی بر پیامدهای شناختی و روانشناختی داشته اند، اما شواهد محدودی درباره تاثیر آنها بر رفتار فرزندآوری وجود دارد. از این رو توسعه مداخلات چندسطحی و مبتنی بر شواهد، همسو با حمایتهای اقتصادی، اجتماعی و خانوادگی، برای افزایش اثربخشی و بهبود رفتار فرزندآوری توصیه می شود.</span></span></span><span lang="AR-SA"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span><br>
<span style="line-height:2;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.3pt">Background and purpose:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Fertility is one of the main determinants of population growth. Over the past several decades, the fertility rate in Iran has shown a declining trend and is currently below the replacement level. The continuation of this trend may lead to consequences such as population decline, ageing, and increased economic dependence. Therefore, the present study aimed to conduct a scoping review to identify, map, and summarize the characteristics and outcomes of interventions designed to encourage childbearing in Iran.</span><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span><br>
<b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Materials and methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">This scoping review was conducted in accordance with the PRISMA-ScR guidelines. PubMed, Web of Science, Scopus, SID, and Google Scholar were searched using the keywords "childbearing," "fertility," "reproductive health," "reproductive behaviour," "intervention," "interventional," "experimental," "trial," "programme," "counselling," "Iran," and "Iranian," along with their Persian equivalents, for studies published between 2015 and 2025. A total of 1,170 studies were identified. After removing duplicates and screening titles, abstracts, and full-text articles according to the eligibility criteria, 20 studies were included in the final review.</span><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span><br>
<b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">The included studies were categorized into three groups: interventions targeting women, couples, and female university students. Interventions were mainly based on theoretical, educational, counselling, and technology-based approaches. Most interventions were associated with improvements in knowledge, attitudes, intentions, and motivation towards childbearing.</span><span style="line-height:145%"></span></span><br>
<b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="color:black">Although the existing interventions have mainly demonstrated positive effects on cognitive and psychological outcomes, limited evidence is available regarding their impact on childbearing behaviour. Therefore, the development of multilevel, evidence-based interventions, aligned with economic, social, and family support measures, is recommended to enhance effectiveness and improve childbearing behaviour at the population level.</span><span style="line-height:145%"></span></span></span><br>
باروری, فرزندآوری, مداخله, مرور دامنه ای و ایران
fertility, childbearing, intervention, scoping review, Iran
191
203
http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-16252-3&slc_lang=fa&sid=1
Zahra
Barimani Aboksari
زهرا
بریمانی آبکسری
z.barimani@yahoo.com
1003194753284600188396
1003194753284600188396
No
PhD Candidate in f Midwifery, Student Research Committee, Faculty of Nursing and Midwifery, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
دانشجوی دکتری تخصصی مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
Zeinab
Hamzehgardeshi
زینب
حمزه گردشی
hamzehgardeshi@yahoo.com
1003194753284600188397
1003194753284600188397
No
Professor, Department of Midwifery, Sexual and Reproductive Health Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
استاد گروه بهداشت باروری و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
Soghra
Khani
صغری
خانی
khanisog343@gmail.com
1003194753284600188398
1003194753284600188398
No
Professor, Department of Midwifery, Sexual and Reproductive Health Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
استاد گروه بهداشت باروری و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران
Zohreh
Shahhosseini
زهره
شاه حسینی
zshahhosseini@yahoo.com
1003194753284600188399
1003194753284600188399
Yes
Professor, Department of Midwifery, Sexual and Reproductive Health Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran
استاد گروه بهداشت باروری و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران