Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa وضعیت سلامت دهان و دندان در کودکان مبتلا به بیماری مزمن کلیه: یک مطالعه مقطعی در بیمارستان امیرکلا، بابل، ایران Oral Health Status Among Children with Chronic Kidney Disease: A Cross-Sectional Study at Amirkola Children's Hospital, Babol, Iran دندانپزشکی Dentistry گزارش کوتاه Brief Report سابقه و هدف: بیماری مزمن کلیوی با ایجاد اختلالات متابولیک و تغییر در ترکیب بزاق، زمینه‌ساز بروز طیف وسیعی از تظاهرات دهانی می‌شود. این عوارض در کودکان به دلیل حساسیت دوران رشد و تکامل، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. با توجه به شواهد محدود و گاه متناقض در مطالعات پیشین، این پژوهش با هدف ارزیابی وضعیت سلامت دهان و دندان کودکان مبتلا بهCKD ، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: در این مطالعه مقطعی توصیفی- تحلیلی، ۷۱ کودک ۴ تا ۱۷ سال مبتلا به CKD مراجعه ‌کننده به بیمارستان کودکان امیرکلا بابل طی سال‌های ۱۴۰۳ تا ۱۴۰۴ بررسی شدند. اطلاعات دموگرافیک، مرحله بیماری و یافته‌های معاینه دهان ثبت گردید. شاخص‌های مورد بررسی شامل خشکی دهان، تغییر طعم، بوی بد دهان، شاخص التهاب لثه، شاخص پلاک، نقایص تکاملی مینای دندان و شاخص پوسیدگی بود. داده‌ها با نرم‌افزار SPSS نسخه ۲۶ تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین سنی شرکت‌کنندگان 3/35 ± 11/90 سال بود که 64/8 درصد پسر و 35/2 درصد دختر بودند. شیوع خشکی دهان، تغییر طعم و بوی بد دهان به ترتیب 35/2، 26/8 و 39/4 درصد بود. این علائم در مراحل 4و ۵ بیماری به طور معنی‌داری شایع‌تر بودند (0/001P<، 0/013P=، 0/001P<). DDE در ۳۸ درصد کودکان مشاهده شد که ارتباط معنی‌داری با سن، جنس یا مرحله بیماری نداشت (0/05P>). شاخص PMA در گروه سنی ۱۳-۱۷ سال به طور معنی‌داری بالاتر بود (0/016P=). مقادیر شاخص PI در پسران (0/028P=) و گروه سنی ۱۳-۱۷ سال (0/003P= ) به طور معنی‌داری بیش‌تر بود. میانگین شاخص ترکیبی پوسیدگی 5/01 ± 3/45 بود که ارتباط معنی‌داری با سن، جنس یا مرحله CKD نشان نداد (0/05P>). استنتاج: علائم عملکردی دهان شامل خشکی دهان، تغییر طعم و بوی بد دهان با پیشرفت CKD افزایش می‌یابند. در مقابل، شاخص‌های ساختاری دندانی ارتباطی با شدت بیماری نداشتند. انجام ارزیابی‌های منظم سلامت دهان و مداخلات پیشگیرانه در کودکان مبتلا به CKD توصیه می‌شود. Background and purpose: Chronic kidney disease (CKD) induces metabolic disturbances and changes in salivary composition that predispose patients to a wide range of oral manifestations. In children, these complications are particularly important due to the vulnerability of growth and developmental processes. Given the limited and sometimes inconsistent evidence from previous studies, this study aimed to comprehensively evaluate the oral health status of children with CKD. Materials and methods: This descriptive-analytical cross-sectional study was conducted between 2024 and 2025 among 71 children aged 4-17 years with CKD who were referred to the nephrology department of Amirkola Children’s Hospital, Babol, Iran. Demographic characteristics, disease stage, and oral examination findings were recorded. Oral health parameters included xerostomia, taste alteration, halitosis, gingival inflammation index, plaque index, developmental defects of enamel, and dental caries indices (DMF/dmft indices). Data were analysed using SPSS version 26. Results: The mean age of participants was 11.90 ± 3.35 years, with 64.8% boys and 35.2% girls. The prevalence of xerostomia, taste alteration, and halitosis was 35.2%, 26.8%, and 39.4%, respectively, and all were significantly higher in patients with advanced CKD stages (stages 4-5) (P< 0.001, P = 0.013, and P< 0.001, respectively). Developmental defects of enamel were observed in 38% of children, with no significant associations with age, sex, or disease stage. The PMA index was significantly higher in the 13-17-year age group (P= 0.016), but showed no significant association with sex or disease stage (P> 0.05). Plaque index scores were significantly higher among boys (P= 0.028) and adolescents aged 13-17 years (P= 0.003). The mean combined caries index was 3.45 ± 5.01, with no significant correlation with age, sex, or CKD stage. Conclusion: CKD progression was associated with an increased prevalence of functional oral manifestations, including xerostomia, taste alteration, and halitosis, whereas structural dental indices showed no significant association with disease severity. These findings highlight the importance of regular oral health assessments and preventive dental care in children with CKD. بیماری مزمن کلیه, سلامت دهان, خشکی دهان, شاخص DMF, نقص تکاملی مینایی chronic kidney disease, oral health, xerostomia, DMF index, developmental defects of enamel 165 171 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7740-4&slc_lang=fa&sid=1 Kowsar Mojtahedzadeh کوثر مجتهدزاده kosar.moj@gmail.com 1003194753284600188375 1003194753284600188375 No Dental Student, Student Research Committee, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Atena Shirzad آتنا شیرزاد ats60dent@gmail.com 1003194753284600188376 1003194753284600188376 Yes Associate Professor, Department of Oral and Maxillofacial Medicine, Oral Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran دانشیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات سلامت و بهداشت دهان و دندان، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Fatemeh Sayyadi فاطمه صیادی f.sayyadi90@yahoo.com 1003194753284600188377 1003194753284600188377 No Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Medicine, Oral Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، گروه بیماری های دهان، فک و صورت، مرکز تحقیقات سلامت و بهداشت دهان و دندان، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Fatemeh Yazdanfar فاطمه یزدانفر yazdanfarfatemeh95@gmail.com 1003194753284600188378 1003194753284600188378 No Assistant Professor, Department of Periodontology, Oral Health Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، گروه پریودانتیکس، مرکز تحقیقات سلامت و بهداشت دهان و دندان، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Hadi Sorkhi هادی سرخی hadisorkhi@yahoo.com 1003194753284600188379 1003194753284600188379 No Professor, Non-Communicable Pediatric Diseases Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استاد، گروه بیماری‌های کلیه کودکان، مرکز تحقیقات بیماری های غیر واگیر کودکان، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Seyedali Seyedmajidi سید علی سیدمجیدی s.majidi.dvm@gmail.com 1003194753284600188380 1003194753284600188380 No Assistant Professor, Dental Materials Research Center, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مواد دندانی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران