Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی روند تغییرات میزان بروز مولتیپل میلوما در جمعیت استان مازندران طی سال‌های 1400 - 1394 Trends in Multiple Myeloma Incidence in Mazandaran Province during 2015-2021 هماتولوژی و آنکولوژی Hematology and Oncology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: مولتیپل میلوما یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌های خونی است و بروز آن در بسیاری از کشور ها رو به افزایش می‌باشد. با توجه به نقش عوامل جمعیتی و سالمندی، بررسی الگوهای بروز این بیماری در سطح استانی برای برنامه‌ریزی نظام سلامت اهمیت دارد. این مطالعه با هدف بررسی روند بروز میلوم متعدد در استان مازندران طی سال‌های 1394 تا 1400، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: مطالعه حاضر به صورت مقطعی-گذشته‌ نگر، براساس داده‌های ثبت سرطان مبتنی بر جمعیت بود. جمعیت مورد مطالعه شامل کلیه بیماران جدید مبتلا به مولتیپل میلوما ساکن استان مازندران بود که طی سال‌های ۱۳۹۴تا ۱۴۰۰ در سامانه ثبت سرطان دانشگاه علوم پزشکی مازندران ثبت شده بودند. متغیر ها شامل سن، جنس، سال تشخیص، شهرستان محل سکونت و محل زندگی(شهری/روستایی) بود. تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار SPSS نسخه۲۰ انجام شد و برای بررسی ارتباط متغیر های طبقه ای از آزمون کای دو استفاده شد،  مقایسه سن بین سال‌ ها با آزمون ANOVA یک ‌طرفه و بین گروه‌ ها با آزمون t مستقل انجام شد. سطح معنی‌‌داری کم‌تر از 0.05 در نظر گرفته شد. یافته‌ها: در مجموع 636 بیمار مولتیپل میلوما طی سال‌های ۱۳۹۴ تا ۱۴۰۰ در استان مازندران شناسایی شدند. میانگین سنی بیماران 65/6585±12/70 سال بود. بیش‌ترین تعداد بیماران در سال 1400 و کم‌ترین تعداد در سال 1399 ثبت شد. نرخ بروز استاندارد شده سنی (ASR) از 2/4 در هر 100/000 نفر در سال 1394 به 3/6 در هر 10/00 نفر در سال 1400 افزایش یافت، اگر چه در سال 1399 کاهش موقتی تا1/9در هر 100/000نفر مشاهده شد. همچنین میانگین سن تشخیص بین سال‌های مختلف تفاوت معنی‌داری داشت (0/05< P). استنتاج: یافته‌های این مطالعه نشان داد که نرخ بروز استاندارد شده سنی مولتیپل میلوما در استان مازندران طی دوره مورد مطالعه روندی افزایشی داشته است. کاهش مشاهده‌ شده در سال 1399 احتمالاً با اختلالات ناشی از همه‌گیری کووید-19 در تشخیص و ثبت موارد مرتبط بوده است. این نتایج بر ضرورت پایش مستمر تقویت نظام ثبت سرطان و توجه ویژه به جمعیت سالمند در برنامه‌ریزی‌های سلامت تأکید می‌کند.   Background and purpose: Multiple myeloma is one of the most common hematologic malignancies, and its incidence has been increasing in many countries. Considering the impact of demographic changes and population aging, evaluating incidence trends at the provincial level is important for health system planning. This study aimed to investigate trends in the incidence of multiple myeloma in Mazandaran Province from 2015 to 2021. Materials and methods: This retrospective cross-sectional study used population-based cancer registry data from Mazandaran Province. All newly diagnosed cases of multiple myeloma among residents of Mazandaran Province registered in the cancer registry of Mazandaran University of Medical Sciences between 2015 and 2021 were included using a census approach. Data collected included age, sex, year of diagnosis, county of residence, and place of residence (urban or rural). Data were analysed using SPSS software version 20. Descriptive statistics and inferential analyses, including the chi-square test, independent samples t-test, and one-way analysis of variance (ANOVA), were performed. A P-value < 0.05 was considered statistically significant. Results: A total of 636 patients with multiple myeloma were identified in Mazandaran Province between 2015 and 2021. The mean age at diagnosis was 65.85 ± 12.70 years. The highest number of cases was recorded in 2021, whereas the lowest was observed in 2020. The age-standardized incidence rate (ASR) increased from 2.4 per 100,000 population in 2015 to 3.6 per 100,000 population in 2021, despite a temporary decline to 1.9 per 100,000 population in 2020. The mean age at diagnosis differed significantly across the study years (P< 0.05). Conclusion: The findings indicate an overall increasing trend in the age-standardized incidence of multiple myeloma in Mazandaran Province during the study period. The temporary decline observed in 2020 was likely associated with disruptions in cancer diagnosis and registration during the COVID-19 pandemic. These findings are consistent with global epidemiological patterns and highlight the importance of continuous surveillance of multiple myeloma, strengthening population-based cancer registries, and prioritising the healthcare needs of an ageing population in health policy planning.   مولتیپل میلوما, بروز, ثبت سرطان, استان مازندران multiple myeloma, incidence, cancer registry, Mazandaran Province 48 58 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1639-8&slc_lang=fa&sid=1 Ramin Shekarriz رامین شکرریز drraminshekarriz@yahoo.com 1003194753284600188260 1003194753284600188260 Yes Associate Professor, Gasterointestinal Cancer Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Davoud Pahlavan Zade داود پهلوان زاده davodphnz1@gmail.com 1003194753284600188261 1003194753284600188261 No Medical Student, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجو پزشکی عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Reza Alizadeh-Navaei رضا علیزاده نوایی reza_nava@yahoo.com 1003194753284600188262 1003194753284600188262 No Associate Professor, Gasterointestinal Cancer Research Center, Non-communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات سرطان گوارش، پژوهشکده بیماری های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران