Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa اثر تحریک الکتریکی مستقیم فراجمجمه‌ای بر تعادل در افراد مبتلا به سکته مغزی: یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز Effect of Transcranial Direct Current Stimulation on Balance in Individuals with Stroke: A Systematic Review and Meta-Analysis فيزيوتراپي Physiotherapy مروری Review سابقه و هدف: بی‌ثباتی پاسچرال از پیامدهای ناتوان‌ کننده سکته مغزی است. tDCS به‌عنوان درمان کمکی برای توانبخشی مطرح شده است، با این ‌حال، اثربخشی آن و تأثیر پارامترهای تحریک نامشخص است. مطالعه حاضر با هدف بررسی اثر tDCS  بر تعادل پس از سکته مغزی و شناسایی تعدیل‌ کننده‌های آن، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: این مرور سیستماتیک و متاآنالیز، بر اساس دستورالعمل PRISMA انجام و در PROSPERO ثبت شد. پایگاه‌هایPubMed ، Scopus، Web of Science و Cochrane تا 25 فوریه 2025 جستجو شدند. کارآزمایی‌های تصادفی ‌شده و کنترل‌ شده‌ای که tDCS فعال را با تحریک شم در بزرگسالان مبتلا به سکته مقایسه و پیامدهای تعادل را گزارش کرده بودند، وارد مطالعه شدند. متاآنالیز با اثرات تصادفی، تحلیل‌های زیرگروهی و متارگرسیون برای بررسی اثر و تعدیل‌ کننده‌ها انجام شد. خطر سوگیری، سوگیری انتشار و قطعیت شواهد بر اساس چارچوب GRADE ارزیابی شدند. یافته‌ها: tDCS  در مقایسه با تحریک شم، تعادل را معناداری بهبود داد (0/476= g)، اگر چه ناهمگنی قابل ‌توجهی میان مطالعات مشاهده شد (79/9درصد). زمان‌بندی tDCS نسبت به تمرین، اثر درمانی را معنی‌داری تعدیل نکرد (0/649= P). محل تحریک (0/003= P) و الکترود مرجع (0/007= P) اثر درمان را معناداری تعدیل کردند، در حالی ‌که پیکربندی مونتاژ چنین اثری نداشت (0/059= P). متا رگرسیون نشان داد که سن، جنسیت، پارامترهای تحریک، مدت تمرین و کیفیت مطالعه، تعدیل ‌کننده معنی‌داری برای اثر tDCS نبودند. استنتاج: tDCS با بهبود عملکرد تعادل در مقایسه با تحریک شم همراه است، قطعیت شواهد به دلیل خطر سوگیری و ناهمگونی، پایین ارزیابی شد. اگرچه محل تحریک و الکترود مرجع اثر درمان را تعدیل کردند، یافته‌ها، به‌ویژه در زیرگروه‌های محدود، باید با احتیاط تفسیر شوند. در مقابل، شواهدی مبنی بر تعدیل اثر درمان توسط زمان‌بندی tDCS یا پیکربندی مونتاژ مشاهده نشد. انجام مطالعات آینده با طراحی مناسب و پروتکل استاندارد برای روشن شدن نقش پارامترهای tDCS در بهبود تعادل پس از سکته مغزی ضروری است.   Background and purpose: Postural instability is a disabling consequence of stroke. Transcranial direct current stimulation (tDCS) has been proposed as an adjunctive intervention for rehabilitation; however, the efficacy of different stimulation parameters remains unclear. This study aimed to investigate the effect of tDCS on balance after stroke and identify its potential moderators. Materials and methods: This systematic review and meta-analysis was conducted in accordance with the PRISMA guidelines and registered in PROSPERO. PubMed, Scopus, Web of Science, and Cochrane were searched from inception to February 25, 2025. Randomized controlled trials comparing active tDCS with sham stimulation in adults with stroke and reporting balance outcomes were included. A random-effects meta-analysis, subgroup analyses, and meta-regression were performed to investigate the treatment effect and its potential moderators. Risk of bias, publication bias, and certainty of evidence were assessed using the GRADE framework. Results: Compared with sham stimulation, tDCS significantly improved balance (g = −0.476), although substantial heterogeneity was observed across studies (I² = 79.9%). The timing of tDCS relative to exercise did not significantly moderate the treatment effect (P = 0.648). Stimulation site (P = 0.003) and reference electrode (P = 0.007) were significant moderators of the treatment effect, whereas montage configuration was not (P = 0.590). Meta-regression showed that age, sex, stimulation parameters, exercise duration, and study quality were not significant moderators of the tDCS effect. Conclusion: tDCS was associated with improved balance performance compared with sham stimulation; however, the certainty of evidence was rated as low due to risk of bias and heterogeneity. Although stimulation site and reference electrode moderated the treatment effect, these findings, particularly those from limited subgroups, should be interpreted cautiously. No evidence indicated that treatment effects were moderated by tDCS timing or montage configuration. Further well-designed studies with standardized protocols are needed to clarify the role of tDCS parameters in improving balance after stroke.   تحریک الکتریکی فراجمجمه‌ای, سکته مغزی, تحریک مغزی, کنترل پاسچرال transcranial direct current stimulation, stroke, brain stimulation, postural control 227 246 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19520-1&slc_lang=fa&sid=1 Roya Khanmohammadi رویا خانمحمدی dr.rkhanmohammadi96@gmail.com 1003194753284600190852 1003194753284600190852 Yes Assistant Professor, Department of Physiotherapy, Iranian Center of Excellence in Physiotherapy, Rehabilitation Research Center, School of Rehabilitation Sciences, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار فیزیوتراپی، مرکز تحقیقات توانبخشی، قطب فیزیوتراپی ایران، دانشکده علوم توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Soheila Qanbari سهیلا قنبری bense_b@yahoo.com 1003194753284600190853 1003194753284600190853 No PhD Student in Physiotherapy, Université Laval, Quebec City, Canada دانشجوی دکتری تخصصی فیزیوتراپی، دانشگاه لاوال، شهر کبک، کانادا Nastaran Bahadorani نسترن بهادرانی golzar_civil@yahoo.com 1003194753284600190854 1003194753284600190854 No MSc in Physiotherapy, Department of Physiotherapy, School of Rehabilitation, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد فیزیوتراپی، دانشکده توانبخشی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران