Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa مرور سیستماتیک و متاآنالیز غلظت بیسفنول آ در رسیدهای کاغذی حرارتی و ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه پوستی در گروه‌های عمومی و شغلی Systematic Review and Meta-Analysis of Bisphenol A Concentrations in Thermal Paper Receipts and Dermal Exposure Health Risks in General and Occupational Populations بهداشت محیط زیست Environmental Health مروری Review سابقه و هدف: بیسفنولA (BPA) که در رسیدهای کاغذی حرارتی به‌عنوان توسعه ‌دهنده رنگ استفاده می‌شود، مهم‌ترین منبع مواجهه پوستی غیرغذایی انسان با این مختل‌ کننده غدد درون‌ریز محسوب می‌شود. این مطالعه با هدف تعیین غلظت BPA در رسیدهای حرارتی و ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه پوستی در گروه‌های سنی-جنسیتی عمومی و گروه‌های شغلی، با استفاده از شبیه‌سازی مونت کارلو در سه سناریوی دست خشک، خیس و چرب، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: در این مطالعه مروری، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Science، ScienceDirect و Google Scholar تا مارس ۲۰۲۶ بر اساس بیانیه PRISMA-2020 صورت گرفت و ۳۵ مطالعه مستقل با بیش از ۲۸۰۰ نمونه وارد تحلیل شدند. ارزیابی ریسک با ۱۰,۰۰۰ تکرار مونت کارلو در نرم‌افزار Crystal Ball برای شش گروه سنی-جنسیتی عمومی و دو گروه شغلی (صندوق‌دار زن و مرد) انجام شد و ضریب خطر (HQ ) بر اساس مرجع RfD سازمان حفاظت محیط زیست آمریکا (5- 10×5 میلی‌گرم بر کیلوگرم در روز) محاسبه گردید. یافته‌ها: میانگین تجمعی غلظت BPA در رسیدها 3/9±6/8 میلی‌گرم بر گرم بود، بالاترین مقادیر در بنگلادش، آمریکا (پیش از ممنوعیت) و ترکیه و پایین‌ترین در سوئیس و بریتانیا (پس از ممنوعیت) گزارش شد. در گروه عمومی، HQ صدک ۹۵ ام در سناریوی دست خشک کم‌تر از ۱ بود، اما در سناریوهای دست خیس و چرب در کودکان به ترتیب به 7/3 و ۸ (ریسک متوسط تا بالا) رسید. در گروه شغلی با دست چرب، HQ صدک ۹۵ ام در زنان و مردان به ترتیب 176/6 و 154/4 (ریسک بسیار بالا) بود. استنتاج: رسیدهای کاغذی حرارتی منبع قابل توجه مواجهه پوستی با BPA هستند؛ دست خیس یا چرب ضریب انتقال را تا ۲۵ برابر افزایش می‌دهد و در مشاغل مرتبط ریسک غیرقابل قبولی ایجاد می‌کند. اعمال محدودیت وزنی 0/02 درصد (مشابه REACH اتحادیه اروپا)، استفاده اجباری از دستکش توسط صندوق‌داران و توصیه به نگه ‌داشتن رسید با دست خشک، مهم‌ترین مداخلات پیشنهادی هستند.   Background and purpose: Bisphenol A (BPA), which is used as a color developer in thermal paper receipts, is an important source of non-dietary dermal exposure to this endocrine-disrupting chemical. This study aimed to estimate BPA concentrations in thermal paper receipts and assess the health risks associated with dermal exposure across general age-sex groups and occupational groups using Monte Carlo simulation under three scenarios: dry, wet, and greasy hands. Materials and methods: A systematic search was conducted in PubMed, Scopus, Web of Science, ScienceDirect, and Google Scholar up to March 2026, following the PRISMA 2020 statement. Thirty-five independent studies comprising more than 2,800 samples were included in the analysis. Probabilistic risk assessment was performed using 10,000 Monte Carlo iterations in Crystal Ball software for six general age-sex groups and two occupational groups (female and male cashiers). The hazard quotient (HQ) was calculated based on the reference dose (RfD) of 5 × 10⁻⁵ mg/kg/day established by the US Environmental Protection Agency (EPA). Results: The pooled mean BPA concentration in thermal paper receipts was 6.8 ± 3.9 mg/g. The highest concentrations were reported in Bangladesh, the United States (pre-ban), and Turkey, while the lowest were observed in Switzerland and the United Kingdom (post-ban). In the general population, the 95th percentile HQ under the dry-hand scenario was below 1 (indicating a lower level of risk); however, under the wet- and greasy-hand scenarios, HQ values in children reached 7.3 and 8.0, respectively, indicating higher levels of risk. In the occupational group, the 95th percentile HQ under the greasy-hand scenario reached 176.6 in females and 154.4 in males, indicating substantially elevated exposure risk. Conclusion: Thermal paper receipts represent an important source of dermal BPA exposure. Wet or greasy hands may increase BPA transfer by up to 25-fold, potentially resulting in substantial exposure among occupationally exposed groups. Potential risk-reduction measures include limiting BPA concentrations in thermal paper, consistent with the 0.02% restriction under the EU REACH regulation, promoting appropriate protective measures for cashiers, and advising individuals to handle receipts with dry hands.   بیسفنول آ, کاغذ حرارتی, رسید, ارزیابی ریسک, مواجهه پوستی, مونت‌کارلو, مرور سیستماتیک bisphenol A, thermal paper, risk assessment, dermal exposure, Monte Carlo simulation, systematic review 260 273 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-6641-14&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Naghavi-Konjin زهرا نقوی کنجین z.naghavi@mazums.ac.ir 1003194753284600190863 1003194753284600190863 No Assistant Professor, Department of Occupational Health Engineering, Health Sciences Research Centre, School of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت حرفه‌ای و ایمنی کار، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Shahin Raeisvand شاهین رییس وند shahin.raeisivand@gmail.com 1003194753284600190864 1003194753284600190864 No MSc in Environmental Health Engineering, Fereidan health centre, Isfahan University of Medical Sciences, Isfahan, Iran کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، شبکه بهداشت فریدن، دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، اصفهان، ایران Fathollah Gholami-Borujeni فتح اله غلامی بروجنی fa.gholami@mazums.ac.ir 1003194753284600190865 1003194753284600190865 Yes Department of Environmental Health Engineering, Health Sciences Research Centre, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران