Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تأثیر عصاره گیاه آرنبیایوکروما بر بهبود زخم:مروری سیستماتیک بر شواهد بالینی انسانی Effect of Arnebia euchroma Extract on Wound Healing: A Systematic Review of Human Clinical Evidence جراحی پلاستیک، ترمیمی و سوختگی Reconstructive and Burn, Plastic surgery مروری Review سابقه و هدف: گیاه Arnebia euchroma به‌طور سنتی برای مدیریت زخم استفاده می‌شود، اما اثربخشی بالینی آن نیازمند ارزیابی جامع است. این مرور نظام‌مند با هدف ارزیابی انتقادی اثربخشی عصاره موضعی Arnebia euchroma بر بهبود زخم‌های پوستی و کاهش علائم در انسان، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: با پیروی از دستورالعمل‌های PRISMA و ثبت (42024593713 CRD)PROSPERO ، جستجوی نظام‌مند در پایگاه‌های داده بین‌المللی و داخلی بدون محدودیت زمانی انجام شد. مطالعات مداخله‌ای و غیرتصادفی که عصاره Arnebia euchroma را با دارونما یا درمان‌های استاندارد مقایسه کرده بودند، وارد شدند. پیامدهای اصلی شامل کاهش اندازه زخم، درد، التهاب و زمان ترمیم بود. کیفیت و خطر سوگیری با استفاده از ابزار (2 RoB ) 2 Cochrane Risk of Bias برای کارآزمایی‌های بالینی و چک ‌لیست‌های JBI برای سری موارد/گزارش موردی ارزیابی شد. یافته‌ها: از 280 رکورد اولیه، پنج مطالعه (سه RCT، یک سری موارد و یک گزارش موردی ) با مجموع 246 بیمار واجد شرایط بودند. انواع زخم شامل سوختگی، زخم‌های پس از جراحی و زخم‌های مزمن بود. بیش‌تر مطالعات کاهش معنی‌دار در اندازه زخم، درد، سوزش و التهاب را با Arnebia euchroma در مقایسه با گروه کنترل (مانند دارونما یا سولفادیازین نقره ) گزارش کردند. با این حال، یک RCT نشان داد که وازلین برای زخم‌های پس از لیزر 2 CO مؤثرتر است. استنتاج: شواهد نشان می‌دهد که عصاره Arnebia euchroma می‌تواند در تسریع ترمیم زخم و کاهش علائم، به‌ویژه در سوختگی‌ها و زخم‌های پس از جراحی، نوید بخش باشد. با این حال، به‌دلیل ناهمگونی قابل توجه در طراحی مطالعات، نوع زخم و گروه‌های کنترل، و نیز محدود بودن تعداد کارآزمایی‌های بالینی باکیفیت، در تفسیر یافته‌ها باید احتیاط کرد.   Background and purpose: has traditionally been used for wound management; however, its clinical efficacy has not been comprehensively established. This systematic review aimed to critically evaluate the effects of topical A. euchroma extract on cutaneous wound healing and wound-related symptoms in humans. Materials and methods: This systematic review was conducted in accordance with the Preferred Reporting Items for Systematic Reviews and Meta-Analyses (PRISMA) guidelines and was registered in PROSPERO (CRD42024593713). International and domestic electronic databases were systematically searched from inception, without date restrictions. Interventional and non-randomised human studies comparing topical A. euchroma extract with placebo or standard treatment were eligible. The primary outcomes were wound size reduction, pain, inflammation, irritation, and healing time. Methodological quality and risk of bias were assessed using the Cochrane Risk of Bias 2 (RoB 2) tool for randomised clinical trials and the Joanna Briggs Institute (JBI) critical appraisal checklists for case series and case reports. Results: Among 280 identified records, five studies involving 246 patients met the inclusion criteria, including three randomised controlled trials, one case series, and one case report. The types of wounds evaluated included burns, post-surgical wounds, post-CO₂ laser wounds, and chronic wounds. Most studies reported significantly greater reductions in wound size, pain, irritation, and inflammation among patients treated with A. euchroma compared with control interventions, including placebo and silver sulfadiazine. Nevertheless, one randomised controlled trial reported that Vaseline was associated with better outcomes than A. euchroma for post-CO₂ laser wounds. Conclusion: Current evidence suggests that topical A. euchroma extract may accelerate wound healing and reduce wound-related symptoms, particularly in burns and post-surgical wounds. However, these findings should be interpreted cautiously because of substantial heterogeneity in study designs, wound characteristics, treatment protocols, and comparator groups, as well as the small number and limited quality of available clinical trials. Further well-designed, adequately powered randomised controlled trials are required to establish its clinical effectiveness and safety.   Arnebia euchroma, هواچوبه, عصاره گیاهی, ترمیم زخم, پوست Arnebia euchroma, zicao, herbal extract, wound healing, skin 195 207 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19477-6&slc_lang=fa&sid=1 Ebrahim Nasiri Formi ابراهیم نصیری فرمی rezanf2002@yahoo.com 1003194753284600190847 1003194753284600190847 No Associate Professor, Department of Anesthesiology and Operating Room, School of Allied Medical Sciences, Traditional and Complementary Medicine Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه بیهوشی و اتاق عمل، دانشکده علوم پیراپزشکی، مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamaleddin Tabatabaei Aghda جمال‌الدین طباطبائی عقداء seyyedjamaltabatabaei@gmail.com 1003194753284600190848 1003194753284600190848 No MSc in Immunology, Department of Microbiology, Urmia University, Urmia, Iran کارشناسی ارشد ایمونولوژی، گروه میکروبیولوژی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران Abolfazl Tabatabaei Aghda ابوالفضل طباطبائی عقداء a.tabatabaei@mubabol.ac.ir 1003194753284600190849 1003194753284600190849 Yes Lecturer, Health Research Institute, Babol University of Medical Sciences, Babol, Mazandaran Province, Iran مربی، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، استان مازندران، ایران