Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تعدیل میکروبیوتای روده در سرطان کولورکتال: مکانیسم‌های پاتوژنز و راهبردهای درمانی نوظهور Gut Microbiota Modulation in Colorectal Cancer: Mechanisms of Pathogenesis and Emerging Therapeutic Strategies ميکروبيولوژي Microbiology مروری Review سرطان کولورکتال (CRC) یکی از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در جهان است و به دلیل شیوع بالا و میزان قابل‌توجه مرگ‌ومیر، همچنان یکی از مهم‌ترین معضلات سلامت عمومی به شمار می‌رود. با وجود پیشرفت‌های چشم گیر در زمینه تشخیص و درمان، متاستاز، عود بیماری و مقاومت به درمان همچنان از مهم‌ترین موانع دستیابی به نتایج درمانی مطلوب هستند. در سال‌های اخیر، میکروبیوتای روده به‌عنوان یکی از عوامل اصلی در پاتوژنز این سرطان و همچنین یک هدف درمانی جدید مورد توجه قرار گرفته است. شواهد علمی نشان می‌دهند که برهم خوردن تعادل میکروبی روده (دیسبیوزیس) از طریق مکانیسم‌هایی نظیر القای التهاب مزمن، آسیب به DNA، تخریب سد مخاطی روده و تغییر پاسخ‌های ایمنی، در شروع و پیشرفت تومور نقش مهمی دارد. در مقابل، روش های تعدیل میکروبیوتا، از جمله استفاده از پروبیوتیک‌ها، پری‌بیوتیک‌ها، سین‌بیوتیک‌ها، رژیم های غذایی خاص و پیوند میکروبیوتای مدفوع (FMT)، به عنوان راهکارهایی امیدوار کننده برای بهبود نتایج درمان مطرح شده‌اند. از سوی دیگر، شواهد موجود نشان می‌دهند ترکیب و عملکرد میکروبیوتای روده می‌تواند بر پاسخ به شیمی ‌درمانی، پرتو درمانی و ایمنی ‌درمانی تأثیر بگذارد و از اینرو، به‌عنوان بیومارکرهای بالقوه برای پیش‌بینی پاسخ درمانی مورد توجه قرار گرفته‌اند. افزون بر این، رویکردهای نوین مهندسی میکروبیوم، از جمله پروبیوتیک‌های مهندسی‌ شده و فناوری‌های مبتنی بر CRISPR-Cas، ظرفیت هدف‌گیری اختصاصی میکروارگانیسم‌ها و انتقال عوامل درمانی به ریزمحیط تومور را نشان داده‌اند، هر چند کاربرد بالینی آن‌ها همچنان با محدودیت‌های ایمنی و فنی مواجه است. با توجه به حجم زیاد اطلاعات علمی و نتایج متفاوت در مطالعات مختلف، مطالعه حاضر با هدف بررسی نقش تعدیل میکروبیوتای روده در مدیریت و درمان CRC و تبیینمکانیسم‌ها وکاربردهای بالینی این روش ها تدوین شده است.   Colorectal cancer (CRC) is one of the most common malignancies worldwide and, owing to its high incidence and substantial mortality, remains a major public health challenge. Despite significant advances in diagnosis and treatment, metastasis, disease recurrence, and treatment resistance remain among the main challenges to achieving optimal therapeutic outcomes. In recent years, the gut microbiota has been recognised as one of the key factors in the pathogenesis of CRC and as a potential therapeutic target. Scientific evidence suggests that gut microbial dysbiosis, through mechanisms such as chronic inflammation, DNA damage, disruption of the intestinal mucosal barrier, and modulation of immune responses, plays an important role in tumour initiation and progression. In contrast, microbiota-modulating strategies, including probiotics, prebiotics, synbiotics, targeted dietary interventions, and faecal microbiota transplantation (FMT), have been proposed as promising approaches to improving treatment outcomes. Furthermore, existing evidence indicates that the composition and function of the gut microbiota may influence responses to chemotherapy, radiotherapy, and immunotherapy and may therefore serve as potential biomarkers of treatment response. Emerging microbiome-engineering approaches, including engineered probiotics and CRISPR-Cas-based technologies, have demonstrated potential for selectively targeting microorganisms and delivering therapeutic agents to the tumour microenvironment, although their clinical application remains limited by safety and technical challenges. Given the growing body of scientific evidence and variability in findings across studies, the present study aims to review the role of gut microbiota modulation in the management and treatment of CRC and to elucidate the underlying mechanisms and clinical applications of these approaches.   سرطان کولورکتال, میکروبیوتای روده, دیسبیوزیس, تعدیل میکروبیوتای روده, پاتوژنز, پاسخ به درمان colorectal cancer, gut microbiota, dysbiosis, gut microbiota modulation, pathogenesis, treatment response 309 326 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19670-1&slc_lang=fa&sid=1 Roghayeh Nouri رقیه نوری nouriroghayeh66@gmail.com 1003194753284600190881 1003194753284600190881 Yes Assistant Professor, Department of Medical Laboratory Sciences and Microbiology, TaMS.C., Islamic Azad University, Tabriz, Iran استادیار، گروه علوم آزمایشگاهی و میکروبیولوژی، دانشکده علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Fatemeh Yeganeh Sefidan فاطمه یگانه سفیدان ftm.yeganeh@yahoo.com 1003194753284600190882 1003194753284600190882 No Assistant Professor, Department of Microbiology, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran استادیار، گروه میکروب شناسی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران