Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa نگرش‌ به سالمندان و روند سالمندی در ایران: یک مرور دامنه‌ای Attitudes Towards Older Adults and Aging in Iran: A Scoping Review بهداشت health مروری Review سابقه و هدف: ایران با سرعت در حال پیر شدن است. درک نگرش اجتماعی به سالمندان برای سیاست‌های سلامت، محیط‌های دوستدار سالمند و همبستگی بین‌نسلی حیاتی است. نگرش به سالمندی تحت تأثیر هنجارهای فرهنگی، انتظارات اجتماعی، تجربیات فردی و عوامل ساختاری شکل می‌گیرد. با وجود اهمیت، شواهد موجود پراکنده و ناهمگن هستند. این مرور دامنه‌ای با هدف بررسی نگرش به سالمندان در ایران، شناسایی الگوها، شکاف‌های روش‌شناختی و اولویت‌های پژوهش آینده، انجام‌ پذیرفت. مواد و روش ‌ها: این مرور دامنه‌ای بر اساس چارچوب آرکسی و اومالی و راهنمای PRISMA-ScR انجام ‌شد. جستجو در ژوئن ۲۰۲۶ در PubMed، Scopus، SID، Magiran بدون محدودیت زمانی و زبانی انجام ‌گرفت. جستجوی دستی Google Scholar به عنوان مکمل انجام‌ شد. دو پژوهشگر مستقل عناوین، چکیده‌ها و متن کامل مقالات را غربالگری کردند. مطالعات بر اساس معیارهای ورود و خروج انتخاب و داده‌ها با استفاده از فرم استاندارد توسط دو مرورگر مستقل استخراج شد. یافته‌ها: از ۱۱۰۱۴ رکورد، ۲۷ مطالعه وارد شدند. اغلب مطالعات مقطعی توصیفی و تنها یک مطالعه کیفی بود. جمعیت‌ها شامل سالمندان، عموم، کارکنان سلامت، دانشجویان پزشکی بودند. نگرش عموم از خنثی تا نسبتاً مثبت و متأثر از هنجارهای فرهنگی، تفاوت نسلی و تعامل با سالمندان بود. در سالمندان، امید، حمایت اجتماعی و رضایت از زندگی با نگرش مثبت همراه بود. کارکنان سلامت و دانشجویان پزشکی نگرش خنثی تا مثبت داشتند، اما دانش محدود سالمندشناسی چالش بود. سن، تحصیلات، حمایت اجتماعی و تعامل با سالمندان عوامل اصلی بودند. ناهمگونی روش‌شناختی، استفاده ناهماهنگ از ابزارهای معتبر و کمبود پژوهش کیفی نیز مشهود بود. استنتاج: نگرش به سالمندی در ایران حاصل تعامل عوامل فردی، اجتماعی و فرهنگی است. غلبه مطالعات کمی و نبود پژوهش کیفی، شکاف در درک تجربیات زیسته را نشان می‌دهد. تقویت آموزش سالمند شناسی، مداخلات متناسب با فرهنگ و سرمایه‌گذاری در پژوهش کیفی برای حمایت از سیاست‌های فراگیر سالمندی و بهبود رفاه سالمندان ایران ضروری است. Background and purpose: Iran is rapidly aging. Understanding attitudes toward older adults is important for health policies, age-friendly environments, and intergenerational solidarity. Attitudes toward aging reflect cultural norms, social expectations, individual experiences, and structural factors. Evidence on these attitudes is fragmented and heterogeneous. This scoping review examined attitudes toward older adults in Iran and identified patterns, methodological gaps, and priorities for future research. Materials and methods: This scoping review was conducted in accordance with the Arksey and O’Malley framework and PRISMA-ScR guidelines. A literature search was conducted in June 2026 in PubMed, Scopus, SID, and Magiran without restrictions on publication date or language. A Google Scholar search was conducted as a supplement. Two researchers screened titles, abstracts, and full texts. Studies were selected based on predefined inclusion and exclusion criteria, and data were extracted by two reviewers using a standardized form. Results: Of 11,014 records, 27 studies were included. Most studies were cross-sectional, and one was qualitative. Study populations included older adults, the general public, healthcare workers, and medical students. General public attitudes ranged from neutral to relatively positive and were influenced by cultural norms, generational differences, and interactions with older adults. Among older adults, hope, social support, and life satisfaction were associated with positive attitudes. Healthcare workers and medical students had neutral to positive attitudes; however, limited knowledge of gerontology was identified as a challenge. Age, education, social support, and interaction with older adults were key factors. Methodological heterogeneity, inconsistent use of validated instruments, and a lack of qualitative research were evident. Conclusion: Attitudes toward aging in Iran are shaped by the interplay of individual, social, and cultural factors. The predominance of quantitative studies and lack of qualitative research highlight a gap in understanding the lived experiences of older adults. Strengthening gerontology education, developing appropriate interventions, and investing in qualitative research are essential to support inclusive aging policies and improve the well-being of older adults in Iran.   نگرش‌ها, سالمندان, پیری, ایران, مرور دامنه‌ای, سالمند شناسی, سلامت عمومی attitudes, older adults, aging, Iran, scoping review, gerontology, public health 247 259 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19708-1&slc_lang=fa&sid=1 Mobina Khanaghaii مبینا خانقائی mobina.khanaghaii45@gmail.com 1003194753284600190858 1003194753284600190858 No MSc in Geriatric Health, Student Research Committee, Department of Public Health, School of Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد سلامت سالمندی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Zahedeh Khoshnazar زاهده خوش نظر Zahedehkhn1380@gmail.com 1003194753284600190859 1003194753284600190859 No MSc Student in Epidemiology, Student Research Committee, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجو کارشناس ارشد اپیدمیولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Soma Mohammadi-Sarab سوما محمدی سراب somamohammadi10877@gmail.com 1003194753284600190860 1003194753284600190860 No PhD Student in Gerontology, Department of Geriatric Health, School of Behavioral Sciences and Mental Health, Tehran Institute of Psychiatry, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجو دکترای سالمند شناسی، گروه سلامت سالمندی، دانشکده علوم رفتاری و سلامت روان، انستیتو روانپزشکی تهران، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Fatemeh Hashemi Dezzaki فاطمه هاشمی دزکی fatemehhashemi2217@gmail.com 1003194753284600190861 1003194753284600190861 No MSc in Geriatric Health, Student Research Committee, Department of Public Health, School of Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناس ارشد سلامت سالمندی، کمیته تحقیقات دانشجویی، گروه بهداشت عمومی، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Parisa Hosseini Koukamari پریسا حسینی کوکمری p.hosseinik@gmail.com 1003194753284600190862 1003194753284600190862 Yes Assistant Professor, Department of Public Health. Social Determinants of Health Research Center, Saveh University of Medical Sciences, Saveh, Iran استادیار گروه بهداشت عمومی، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشکده علوم پزشکی ساوه، ساوه، ایران