سابقه و هدف: فلزات سنگین به دلیل غیر قابل تجزیه بودن و اثرات فیزیولوژیکی که بر موجودات زنده دارند، دارای اهمیت ویژه‌ای هستند. این عناصر به علت تحرک کم به مرور در خاک انباشته شده و در نهایت وارد چرخه غذایی می‌شوند و سلامت انسان و سایر موجودات را تهدید می‌کنند. بنابراین اندازه‌گیری و پایش مستمر غلظت فلزات سنگین ضروری است. این تحقیق با هدف بررسی غلظت سرب در آب آبیاری، خاک و سبزیجات اراضی کشاورزی شهر اهواز مرکز استان خوزستان در جنوب غربی ایران انجام گرفت. مواد و روش‌ها: سبزی‌های مورد بررسی شامل ریحان، ترب و خرفه بود. نمونه‌برداری در طی سه ماه خرداد، تیر و مرداد 1392 از آب، خاک و سبزیجات اراضی کشاورزی شهر اهواز صورت گرفت. 70 نمونه از سبزیجات پس از جمع‌آوری و آماده سازی توسط دستگاه اسپکتروفتومتر جذب اتمی کوره مطابق با روش استاندارد مورد اندازه‌گیری قرار گرفت. هم‌چنین نمونه‌های آب و خاک پس از آماده‌سازی مطابق با روش‌های استاندارد مورد آنالیز قرار گرفت. مقدار فلز سنگین آنالیز شده در سبزیجات، آب و خاک با رهنمودهای (WHO) Word Health Organizationو (FAO) Food and Agriculture Organization مقایسه گردید. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین سرب در ریحان، ترب و خرفه به‌ترتیب 81/6 ±7/9، 39/1±61/10 و 65/9 ±13/11 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. میانگین غلظت سرب در آب و خاک به ترتیب 47/0 میلی‌گرم در لیتر و 19/10 میلی‌گرم بر کیلوگرم بود. مقایسه نتایج با حد مجاز تعیین شده توسط FAO/WHO نشان داد که مقدار سرب در سبزیجات بالاتر از میزان توصیه شده است. استنتاج: غلظت بالای سرب در سبزیجات می تواند به دلیل تجمع بالای این فلزات در خاک باشد. بنابراین پایش مستمر فلزات سنگین در خاک و آب کشاورزی نقش مهمی در کاهش خطرات محیطی تهدید کننده سلامت انسان خواهد داشت.

واژه‌های کلیدی: فلزات سنگین، سبزیجات، آب آبیاری، خاک کشاورزی

متن کامل [PDF 128 kb]   (3877 دریافت)