Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تعیین عوامل موثر بر علل مرگ مبتلایان به HIV/AIDS با استفاده از مدل ریسک‎های رقابتی Identifying the Factors Influencing the Causes of Death in HIV/AIDS Patients Using Competing Risk Model آمار زیستی Biostatistics گزارش کوتاه Brief Report سابقه و هدف: مرگ و میر بیماران HIV+ ممکن است به دلایل مختلف همچون ورود به مرحله ایدز یا همزمانی ایدز سل یا سایر علل رخ دهد. در تحلیل بقا در صورتی&lrm;که دلایل مختلف برای رخداد مرگ وجود داشته باشد، از روش&lrm;های ریسک&lrm;های رقابتی استفاده می&lrm;شود. هدف این مقاله، تعیین عوامل تاثیرگذار بر علل مختلف مرگ با استفاده از روش‌ ریسک رقابتی است. مواد و روش‌ها: این مطالعه بر روی 1231 بیمار HIV/AIDS مراجعه کننده به مراکز مشاوره بیماری‌های تهران طی 1392-1383 انجام شد. مدل مخاطره علت- ویژه برای ارزیابی اثر عوامل بر مرگ به دلیل ابتلای همزمان به ایدز-سل و مرگ به سایر علل استفاده شد. تحلیل داده‌ها با نرم‌افزار R بسته cmprsk انجام شد. یافته‌ها: 181بیمار همزمان به سل و ایدز مبتلا بودند. میانه‌ی بقا‌ی مبتلایان به ایدز-سل همزمان از زمان تشخیص 66/0± 51/6 سال و بیمارانی که تنها به ایدز مبتلا بودند 98/0± 56/11 سال بود. میزان مخاطره (فاصله اطمینان 95 درصد) متغیرهای جنسیت ((57/59 – 81/2)94/12)، تعداد CD4 ((54/0 – 08/0) 22/0)، درمان ART ((75/0 – 24/0) 42/0) و پروفیلاکسی دارویی ایزونیازید((6/0 – 01/0) 08/0) در مرگ به دلیل ابتلای همزمان ایدز- سل معنی&lrm;دار بودند و در مرگ بر اثر سایر علل متغیرهای جنسیت ((66/5 – 03/2) 39/3)، تعداد CD4 ((51/0 – 22/0) 34/0)، درمان ART ((45/0 – 23/0) 32/0)، پروفیلاکسی دارویی ایزونیازید ((85/0 – 29/0) 5/0) و پروفیلاکسی دارویی کوتریموکسازول ((6/0 – 2/0) 34/0) معنی‌دار بودند. استنتاج: این مطالعه با به‌کارگیری مدل مخاطره علت- ویژه عوامل خطر هر یک از علل مرگ را تعیین کرد. لذا با این روش می‌توان عوامل موثر بر هریک ازعلل خطر را به صورت مجزا تعیین و راهکارهایی برای پیشگیری هر یک ازعلل رخداد ارایه داد. Background and purpose: Mortality in HIV-positive patients is due to various reasons such as progression to AIDS or co-infection with AIDS and TB or other causes. In survival analysis, competing risk methods are used if there are different reasons for death. The purpose of this article was to identify the factors affecting various causes of death using competing risk methods. Materials and methods: This study was performed in 1231 HIV/AIDS patients attending Diseases Consulting Centers in Tehran between 2004 and 2013. The cause-specific hazard model was used to study the effect of factors on death due to co-infection with TB and AIDS and death by other causes. Data analysis was performed in R software and cmprsk package. Results: There were 181 patients who were co-infected with tuberculosis and AIDS. The median survival rate in AIDS-TB patients at the time of diagnosis was 6.51 ± 0.66 years and in those with AIDS alone was 11.56 ± 0.98 years. The effects of gender (12.94 [2.81-59.97]), CD4 (0.22 [0.08-0.54]), ART treatment (0.42 [0.24-0.75]), and isoniazid drug prophylaxis (0.08 [0.01-0.6]) were found to be significant on death due to co-infection with AIDS and TB. Also, the effects of sex (3.39 [2.03 -5.66]), CD4 (0.34 [0.22-0.51]), ART treatment (0.32 [0.23 - 0.45]), isoniazid drug prophylaxis (0.5 [0.29 - 0.85]), and Co-trimoxazole drug prophylaxis (0.34 [0.2-0.6]) were seen to be significant on death due to other reasons. Conclusion: In this study, the cause-specific hazard model was applied to identify the risk factors for all causes of death. Therefore, this method could be used to identify the factors influencing causes of death (separately) and provide solutions to prevent the risks.     سل,HIV/AIDS , مخاطرات علت-ویژه, ریسک رقابتی tuberculosis, HIV/AIDS, cause-specific hazards, competing risk 170 174 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7459-2&slc_lang=fa&sid=1 Raziye Imani راضیه ایمانی raziye_imani@yahoo.com 100319475328460096766 100319475328460096766 No MSc Student in Biostatistics, Faculty of Health, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمارزیستی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Ghodratollah Roshanaei قدرت الله روشنایی gh.roshanaei@umsha.ac.ir 100319475328460096767 100319475328460096767 Yes Associate Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Research center for Modeling of Noncommunicable diseases, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran دانشیار، گروه آمارزیستی واپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات بیماری‌های غیر واگیر، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Jalal Poorolajal جلال پورالعجل poorolajal@yahoo.com 100319475328460096768 100319475328460096768 No Associate Professor, Department of Biostatistics and Epidemiology, Faculty of Health, Research center for Modeling of Noncommunicable diseases, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran استاد، گروه آمارزیستی واپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران Leila Molaeypoor لیلا ملایی پور leilamolaeipoor_epi@yahoo.com 100319475328460096769 100319475328460096769 No MSc in Epidemiology, Hamedan University of Medical Sciences, Hamedan, Iran کارشناسی ارشد اپیدمیولوژی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی همدان، همدان، ایران