fa مروری بر کژدم‌های گزارش شده ایران حشره شناسی پزشکی Medical Entomology مروری Review <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">کژدم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها به خاطر ساختار مرفولوژیک، در ایران از گذشته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های دور اهمیت زیادی داشته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">اند که علت آن فراوانی کژدم و نیش زهری آن می</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">باشد. در ایران در 50 سال اخیر، کژدم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ها از جنبه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های مختلف زیستی و زهر</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">شناسی مطالعه شده</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">اند. تشخیص گونه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">ای این جانوران نسبت به جنبه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های دیگر بیش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">تر مورد توجه بوده است. هدف این مطالعه ارائه آخرین چک لیست گونه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">های این جانوران در ایران می</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">باشد.</span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">م</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b koodak;">واد و روش</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">این مطالعه با استفاده از کلمات کلیدی مانند کژدم، گونه، طبقه</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">بندی، ایران و خانواده در سایت</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">های مرتبط با مجلات معتبر در پایگاه</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">های علمی مانند </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">Web of Science, Ovid PubMed , Systematic Review , SID, Iran Medex, Scirus, Google Schoolar</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">, و </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">Medline</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;"> مورد جستجو قرار گرفت. مقالات سال</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">های 1985 تا 2016 با تاکید برفراوانی گونه</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:b zar;">ای یا فون ایران مورد جستجو قرار گرفت. در مجموع تعداد 150 منبع بررسی شد و 75 منبع با تمرکز بر مطالعات در ایران، انتخاب شد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span><span style="font-family:b zar;"> تاکنون 64 گونه از کژدم<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>ها در ایران گزارش شده است که 86 درصد گونه<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>ها متعلق به خانواده بوتیده، 5/9 درصد همیسکورپیده و 5/4 درصد اسکورپیونیده می<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>باشد. این گونه<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>ها بیش<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>تر در مناطق گرمسیری ایران زندگی می<span style="letter-spacing:-.2pt;">‌</span>کنند.</span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">با توجه به افزایش چشمگیر تعداد گونه‌های کژدم در ایران در 30 سال گذشته، انتظار می‌رود این روند در آینده هم توسط پژوهشگران ایرانی و خارجی ادامه یابد و تعداد گونه‌های کژدم در ایران مرتب تجدید نظر شود.</span></span></span><br> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Scorpions have always received attention in Iran because of their frequency and venom. In the past 50 years many aspects of scorpion biology have been studied in Iran, including venom. Identifying the species of these predators are of great interest to researchers. This study presents the latest checklist of species of scorpions in Iran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> Electronic databases including Web of Science, Ovid, PubMed, Systematic Review, SID, Iran Medex, Scirus, Google Scholar, and Medline were searched using scorpion, species, family, systematic, and Iran as keywords. Articles published with emphasis on Iran and fauna of scorpion in 1985 to 2016 were investigated. A total of 150 studies was found from which 75 were selected that were mainly about different species of scorpion in Iran.<br> <strong>Results:</strong> So far, 64 species of scorpions are reported in Iran belonging to Buthidae family (86%), Hemiscorpiidae family (9.5%), and Scorpionidae family (4.5%). These species were found most in tropical regions of Iran.<br> <strong>Conclusion:</strong> Scorpion species have considerably increased in last three decades, therefore, researchers are expected to provide latest checklist of species of scorpions regularly in Iran.<br> &nbsp; کژدم, شناسایی, ایران, بوتیده, اسکورپیونیده, همیسکورپیده scorpion, identification, Iran, Buthidae, Scorpionidae, Hemiscorpidae 213 226 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-486&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Motevalli Haghi فرزاد متولی حقی dehghani37@yahoo.com 100319475328460079595 100319475328460079595 Yes استادیار، گروه حشره شناسی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Rouhullah Dehghani روح اله دهقانی 100319475328460079596 100319475328460079596 No استاد، گروه بهداشت محیط، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، ایران