fa بررسی رفتارهای مراقبتی بهداشت دهان و دندان در مادران باردار شهر اراک: کاربردی از مدل اعتقاد بهداشتی بهداشت حرفه ای Health Professiona پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: بهداشت دهان و دندان یکی از مهم‌‌ترین شاخه‌های بهداشت عمومی به است. توجه به این مقوله یکی از برنامه‌های سازمان بهداشت جهانی (WHO) در حوزه پیشگیری از بیمار‌ی‌های مزمن و ارتقای سلامت می‌باشد. این نیاز در گروه مادران باردار به دلیل حفظ سلامت خود و جنین آن‌ها بیشتر مورد توجه قرار می‌گیرد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی تحلیلی 340 نفر از مادران باردار شهر اراک با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای از مراکز بهداشتی درمانی انتخاب شدند. شاخص DMFT و مقیاس مربوط به عوامل مدل اعتقاد بهداشتی (حساسیت، شدت، منافع، موانع و خودکارآمدی) و عملکرد در خصوص مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان سنجیده و در نهایت اطلاعات مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یافته‌ها: میانگین سن مادران باردار 7/3 ± 2/28 سال و میانگین DMFT، 83/2 ± 4/5 بود. از بین متغیرهای مدل اعتقاد بهداشتی خودکار آمدی و موانع درک شده بیشترین عامل پیش‌بینی‌کننده رفتار بهداشتی دهان و دندان در مادران باردار بود. میانگین نمره عملکرد مادران در خصوص مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان 7/9 ± 1/43 بود. در این پژوهش بین حساسیت درک شده و عملکرد (44/0=r و 008/0 =p)، شدت درک شده و عملکرد (51/0=r و 002/0=p)، خودکارآمدی و عملکرد (61/0=r ، 001/0=p) ارتباط معنی‌داری وجود داشت. بین موانع درک شده در خصوص انجام رفتارهای مراقبت بهداشت دهان و دندان و عملکرد مادران در این زمینه ارتباط معکوس مشاهده شد (65/0- =r و 001/0=p). استنتاج: این مطالعه نشان داد که موانع ادراکی با رفتار مسواک کردن در ارتباط است بنابراین برای آموزش مسواک زدن باید این موانع ادراکی مورد توجه متخصصان بهداشت دهان و دندان قرار گیرد. از طرف دیگر خودکارآمدی مهم‌ترین متغیر پیش‌بینی‌کننده مراقبتی بهداشت دهان و دندان در مادران باردار می‌باشد بنابراین، متخصصان بهداشت دهان و دندان باید اعتماد به خود را در مادران باردار رای رعایت رفتارهای مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان تقویت کنند. Background and purpose: Oral health is one of the most important branches in public health. Great emphasis has been put on this issue by WHO in the department of Chronic Diseases and Health Promotion (CHP). This issue needs more attention regarding the health of pregnant women and their fetus. Materials and methods: A cross-sectional study was carried out on 340 pregnant women who were selected through multistage random sampling method from Arak health centers. DMFT index and HBM (susceptibility, severity, benefits, barriers and self-efficacy) were evaluated. Results: The mean age of women was 28.2 ± 3.7 years old and the mean of DMFT was 5.4 ± 2.83. Self-efficacy and perceived barriers were the main predictors of oral health behavior in pregnant women. The mean of oral health care performance in women was 43.1 ± 9.7. A significant correlation was found between perceived susceptibility and performance (r= 0.44, P= 0.008), perceived severity and performance (r= 0.51, P= 0.002), and self-efficacy and performance (r= 0.61, P= 0.001). In contrast, a significant negative correlation was observed between the perceived barriers to oral health care and pregnant women’s performances (r= -0.65, P= 0.001). Conclusion: According to this research perceived barriers were associated with oral hygiene behavior (tooth brushing). Therefore, these barriers should receive more attention by oral hygienists to promote educational programs regarding brushing. Moreover, self-efficacy was the most important predictor of oral health behavior in pregnant women. Hence, dental professionals should enhance self-confidence in pregnant women so that they could follow oral health care behavior. مدل اعتقاد بهداشتی، مراقبت‌های بهداشت دهان، مادران باردار Health Belief Model, oral health, pregnant women 104 115 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1256-20&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Shamsi محسن شمسی 100319475328460011902 100319475328460011902 No Alireza Hidarnia علیرضا حیدرنیا hidarnia@modares.ac.ir 100319475328460011903 100319475328460011903 Yes Shamsadin Niknami شمس الدین نیکنامی 100319475328460011904 100319475328460011904 No