fa بررسی خصوصیات مورفولوژیکی و مولکولی(28s rDNA) دیکروسلیوم دندرتیکوم جدا شده از گوسفند، بز و گاو در استان مازندران انگل شناسي parasitology پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="font-family:b zar;"> دیکروسلیازیس بیماری شایع در نشخوارکنندگان است که توسط گونه&shy;های مختلف دیکروسلیوم ایجاد می&shy;شود. این انگل در مجاری صفراوی و کیسه صفرای نشخوارکنندگان و به طور تصادفی انسان دیده می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">شود. اهمیت اقتصادی دیکروسلیازیس به علت خسارت به کبد و در نتیجه از دست دادن مقادیر قابل توجهی از مواد پروتئینی می&shy;باشد. بنابراین هدف از این مطالعه، بررسی پارامترهای مورفومتریک و مولکولی (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCR</span></span><span style="font-family:b zar;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCR-RFLP</span></span><span style="font-family:b zar;">) ایزوله</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های گوسفندی، بزی و گاوی دیکروسلیوم دندرتیکوم در استان مازندران در سال</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های 1392-1394 می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">باشد.<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span><span style="font-family:b zar;"> در این مطالعه توصیفی، در مجموع 50 ایزوله ترماتود از کبدهای گوسفندی (20 مورد)، بزی </span><br> <span style="font-family:b zar;">(20 مورد) و گاوی (10 مورد)، از کشتارگاه</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های مازندران جمع&shy;آوری شدند. کرم&shy;های بالغ با روش</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های مورفومتریک و مولکولی ناحیه </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">28s rDNA</span></span><span style="font-family:b zar;"> مورد بررسی قرار گرفتند. برای تشخیص گونه&shy;ی انگل از تکنیک </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCR-RFLP</span></span><span style="font-family:b zar;"> استفاده شد. علاوه بر این، تعدادی از نمونه ها تعیین توالی شدند.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">ها:</span></span></span> <span style="font-family:b zar;">تمام ایزوله&shy;های سه میزبان (گوسفند، بز و گاو) در اغلب شاخصه های مرفولوژیک با هم اختلاف معنی</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">دار داشتند. در مورد شاخص بیضه</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های انگل، که شاخص قابل اعتمادی برای تشخیص افتراقی گونه</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">های دیکروسلیوم می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">باشد، در تمام ایزوله</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">ها، بیضه</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">ها پشت سر هم قرار داشتند و اختلاف معنی</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">داری در اندازه آن</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">ها در بین میزبانان مختلف مشاهده نشد. در بررسی مولکولی چهار باند </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">bp</span></span><span style="font-family:b zar;">116</span><span style="font-family:b zar;">،</span> <span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">bp</span></span><span style="font-family:b zar;">145</span><span style="font-family:b zar;">،</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;"> bp </span></span><span style="font-family:b zar;">393 و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;bp</span></span><span style="font-family:b zar;">409 از محصول </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">PCR</span></span><span style="font-family:b zar;"> بعد از تماس با آنزیم مشاهده شد. در بررسی توالی ایزوله های انگل، اختلاف ژنتیکی چندانی دیده نشد، در حالی که در بررسی مورفومتریک، تفاوت</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">هایی مشاهده شد</span><span style="font-family:b zar;">.<span style="color:black;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b koodak;">استنتاج:</span></span></span><span style="font-family:b zar;"> بررسی های مولکولی و مورفومتریک نشان داد که دیکروسلیوم دندریتیکوم تنها گونه&shy;ی آلوده کننده</span><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;">‌</span></span><span style="font-family:b zar;">ی گوسفند</span><span style="font-family:b zar;">،</span><span style="font-family:b zar;"> بز و گاو در استان مازندران است.</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:b zar;"></span></span></span><br> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Dicrocoeliasis is a prevalent parasite in ruminants caused by different species of <em>Dicrocoelium</em> spp. This parasite lives in bile duct and gallbladder of ruminants and accidentally in human. The economic significance of dicroceliasis is due to direct damage to the liver and, consequently, to the loss of significant amounts of protein. The present study aimed to investigate the morphometric and molecular (PCR and PCR-RFLP) parameters of <em>Dicrocoelium</em> species isolates from sheep, goat, and cattle in Mazandaran province, Iran during 2013-2015.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In this descriptive study, 50 trematodes isolated from livers of sheep (n= 20), goat (n= 20), and cattle (n= 10) were collected form abattoirs in Mazandaran province. Adult worms were studied by morphometric and molecular methods on 28s rDNA. The RFLP technique was used to identify the genus. Some samples were also sequenced.<br> <strong>Results:</strong> All isolates of three hosts (sheep, goat, and cattle) showed significant differences in many morphological parameters. According to characterization of testicles that is a remarkable characteristic for differential diagnosis of<em> Dicrocoelium</em> species, they were in tandem position in all isolates. Moreover, no significant difference was observed in their size in different hosts. Four bands, including 116, 145, 393, and 409 bp were produced from PCR method after treatment by enzyme. In molecular technique, there were no any significant differences but in morphometric analysis, some differences were found.<span dir="RTL"></span><br> <strong>Conclusion:</strong> The molecular and morphometric results indicated that <em>D. dendriticum</em> is the only species infecting sheep, goat, and cattle in Mazandaran province.<br> &nbsp;<br> &nbsp; دیکروسلیوم, مورفولوژی, 28s rDNA, PCR-RFLP Dicrocoelium, morphology, 28s rDNA, PCR-RFLP 38 45 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1633-7&slc_lang=fa&sid=1 Simin Bari سیمین باری siminbari@yahoo.com 100319475328460090491 100319475328460090491 No کارشناسی ارشد انگل شناسی، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohsen Arbabi محسن اربابی arbabi4.mohsen@yahoo.com 100319475328460090492 100319475328460090492 No دانشیار گروه انگل شناسی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Pooria Gill پوریا گیل pooriagill@yahoo.com 100319475328460090493 100319475328460090493 No دانشیار گروه فیزیوفارماکولوژی و نانو بیوتکنولوژی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mehdi Sharif مهدی شریف msharifmahdi@yahoo.com 100319475328460090494 100319475328460090494 No استاد، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Hajar Ziaei Hezarjaribi هاجر ضیایی ziaei2000@yahoo.com 100319475328460090495 100319475328460090495 No دانشیار، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Samira Dodangeh سمیرا دودانگه sdodangeh@ymail.com 100319475328460090496 100319475328460090496 No دانشجوی دکترای انگل شناسی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Abbas Alizadeh عباس علیزاده rahi308@yahoo.com 100319475328460090497 100319475328460090497 No دکترای تخصصی فیزیولوژی دامپزشکی، اداره کل دامپزشکی استان مازندران، ساری، ایران Zeinab Hedayati زینب هدایتی zeezee.hedayati.63@gmail.com 100319475328460090498 100319475328460090498 No کارشناسی ارشد انگل شناسی، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Shahabeddin Sarvi شهاب الدین سروی shahabesarvi@yahoo.com 100319475328460090499 100319475328460090499 Yes دانشیار، مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران