fa گازهای "باد یا ریح" داخلی یکی از عوامل مهم بیماری‌زا در طب ایرانی طب سنتی Traditional medicine مروری Review &nbsp;<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> گاهی در درمان بیماران با علائمی مواجه می‌شویم که علی‌رغم درمان‌های معمول پاسخ مناسبی نمی‌بینیم و یا علائم آن‌ها با دانسته‌های طب کلاسیک قابل توجیه نیست</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">، در این موارد </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">شناسایی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> ع</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">لل بیماری‌ها و درمان آن‌ها از دیدگاه طب ایرانی می‌تواند کمک‌کننده باشد. یکی از این</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> علل،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">گازهای (</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">باد یا ر</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">یح</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) درونی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> است؛ هدف از این پژوهش، معرفی ریح (نوعی گاز)، انواع و علل تولید آن در بدن به‌عنوان یکی از علل مادی بیماری‌زا (در کنار علل چهارگانه سوء مزاج) در طب ایرانی است.</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">این پژوهش، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">یک مطالعه کیفی است که در</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> آن از روش </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">تحلیل محتوای سوماتیو برای تحلیل</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">کتب </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">معتبر طب ایرانی </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">و منابع الکترونیک استفاده شد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> مفهوم باد در طب سنتی چینی و تبتی نیز دیده می‌شود، ولی آنچه در متون طب ایرانی به‌عنوان &quot;ریح یا باد&quot; معرفی می‌گردد ماده‌ای با ماهیتی شبیه گاز است </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">که در بدن تولید می‌شود و نوع مفید آن در تسهیل فرایندهایی چون دفع طبیعی مدفوع، نعوظ و ... نقش داشته و نوع مضر آن، </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">به‌عنوان یکی از عوامل مهم بیماری‌زا در بیش از 90 نوع از بیماری‌ها همچون </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">انواعی از سردرد، سرگیجه، صرع، تنگی نفس</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">،</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">درد مفاصل، کلیه و مثانه و... معرفی می‌گردد. در این مطالعه تعریف، علل، انواع و علائم ریح پدیدار و تبیین شد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">با توجه به شمار بالای بیماری‌های ناشی از</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> ریاح (باد یا گاز)،</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> در طب ایرانی و مفهوم گازوترنسمیتر در طب نوین، به نظر می‌رسد که بایستی تمامی </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">درمانگران گازها را نیز </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">به‌عنوان یکی از علل بیماری‌زایی در نظر گرفته و با تشخیص و درمان مناسب به بهبود مؤثر بیماران کمک کنند.</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> &nbsp;<strong>Background and purpose:</strong> Sometimes, some symptoms do not respond to usual treatments, or are not justified by classical medicine. In such cases, Persian Medicine can be helpful to better understand and treat the diseases. Endogenous gases (wind or Rih) are among the causes that should be investigated. The purpose of this study was to introduce endogenous gases and etiology of their production in the body as one of the pathological causes of diseases (alongside compound dystempraments) in Persian medicine<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Materials and methods:</strong> A qualitative study (summative content analysis) based on authentic Persian Medicine books was carried out using library and electronic resources.<br> <strong>Results:</strong> The concept of wind is also found in traditional Chinese and Tibetan medicine, but in Persian medicine it is a gas-like substance produced in the body and its useful form facilitates physiologic processes such as defecation, erection, etc. The harmful type of wind is one of the main causes of up to 90 diseases, including certain kinds of headaches, dizziness, epilepsy, dyspnea, and pain in joints, kidneys, and bladder, etc. In this study, the definition, causes, types, symptoms, and signs of wind were explained.<br> <strong>Conclusion:</strong> According to Persian medicine and the concept of gasotransmitter in modern medicine, many diseases are caused by wind or gas. Therefore, all physicians should consider their role in diseases and use appropriate treatments. باد, گاز, ریح, گازوترنسمیتر, طب ایرانی wind, gas, Rih, gasotransmitter, Persian Medicine 127 142 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2612-3&slc_lang=fa&sid=1 Seyyede Sedighe Yousefi سیده صدیقه یوسفی dr_ssyosefi@yahoo.com 1003194753284600121626 1003194753284600121626 No Assistant Professor, Persian Medicine Department, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Traditional and Complementary Medicine Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Assie Jokar آسیه جوکار a.jokar@mazums.ac.ir 1003194753284600121627 1003194753284600121627 Yes Assistant Professor, Persian Medicine Department, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Traditional and Complementary Medicine Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه طب ایرانی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات طب سنتی و مکمل، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Omid Sadeghpour امید صادقپور sadeghpouromid@yahoo.com 1003194753284600121628 1003194753284600121628 No Assistant Professor, Faculty of Persian Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran Research Institute for Islamic & Complementary Medicine, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه طب ایرانی، دانشکده طب ایرانی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران موسسه مطالعات تاریخ پزشکی، طب اسلامی و مکمل، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران