fa مروری بر اثرات حفاظتی برخی از گیاهان دارویی بومی ایران در مقابل سمیت کبدی القا شده توسط تتراکلرید کربن سم شناسی toxicology مروری Review &nbsp;<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> کبد یک اندام حیاتی </span><span style="font-family:B Zar;">در بدن است که نقش</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های مهمی از جمله متابولیزه کردن مواد و ترشح آنزیم</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ها دارد. شناخت هرچه بیش</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">تر این اندام حیاتی جهت مراقبت بهتر از آن همواره مورد توجه محققان بوده است. تتراکلرید کربن (</span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CCl₄</span></span><span style="font-family:B Zar;">) یکی از شناخته</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;"> شده</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;"> ترین سموم کبدی است. از این ترکیب در مطالعات علمی به</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">عنوان یک مدل شناخته شده جهت ارزیابی اثرات محافظ کبدی ترکیبات مختلف استفاده می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">شود. در سالیان اخیر، پژوهشگران ایرانی در مطالعات متعددی اثرات حفاظت کبدی برخی گیاهان دارویی بومی ایران را بررسی کرده</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">اند. به</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">دلیل سهولت دسترسی به گیاهان دارویی متعدد در کشور ایران، امکان انجام تحقیقات فراوان در رابطه با اثرات حفاظتی گیاهان دارویی مختلف علیه سمیت کبدی ناشی از </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CCl₄</span></span><span style="font-family:B Zar;"> وجود دارد، که در این مطالعه مروری به بررسی مهم</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ترین آن</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ها پرداخته</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ایم.</span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="font-family:B Zar;">در این مطالعه مروری، خلاصه</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ای از مهم</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ترین پژوهش</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های منتشر شده در سالیان اخیر مرتبط با اثرات حفاظت کبدی گیاهان دارویی بومی ایران علیه سمیت کبدی القا شده توسط </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">&nbsp;CCl₄</span></span><span style="font-family:B Zar;">ارائه شده است.</span> <span style="font-family:B Zar;">تتراکلرید کربن، سمیت کبدی، اثرات حفاظت کبدی، گیاهان دارویی به</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">عنوان کلمات کلیدی در نظر گرفته شد. از گوگل اسکالر، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">SID</span></span><span style="font-family:B Zar;">، </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Pubmed</span></span><span style="font-family:B Zar;"> و </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">Sciencedirect</span></span><span style="font-family:B Zar;"> به منظور جستجو استفاده شد. تاکید بر گیاهان بومی ایران بود.</span><span style="font-family:B Zar;"></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span><span style="font-family:B Zar;"> گیاهان دارویی به عنوان منابع غنی از آنتی</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">اکسیدان</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ها، جهت درمان سمیت کبدی ناشی از سموم کبدی از جمله </span><span dir="LTR"><span style="font-size:10.0pt;">CCl₄</span></span> <span style="font-family:B Zar;">درنظر گرفته می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">شوند. جهت مقابله با سمیت کبدی ناشی از هپاتوتوکسین</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">ها می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">توان از ترکیبات آنتی</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">اکسیدانی به منظور مهار رادیکال</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های آزاد مخرب استفاده کرد.</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="font-family:B Zar;">گیاهان دارویی حاوی ترکیبات آنتی</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">اکسیدانی</span><span style="font-family:B Zar;"> به دلیل داشتن قابلیت مهار رادیکال</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">های آزاد، می</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;">توانند در ممانعت از سمیت کبدی تتراکلرید کربن بسیار موثر باشند.</span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> &nbsp; <strong>Background and purpose:</strong> Liver is a vital organ in the body that plays key roles in metabolism and secreting enzymes. A better understanding of this vital organ for better care has always been of interest to researchers. Carbon tetrachloride (CCl4) is one of the most known liver toxins. This compound is used in scientific studies as a well-known model to evaluate the hepatoprotective effects of various compounds. Iranian researchers in recent years have investigated the hepatoprotective effects of some native medicinal plants. These plants are abundantly found in Iran. This review aimed at exploring protective effects of different medicinal plants against CCl4 induced hepatotoxicity.<br> <strong>Materials and methods: </strong>This review summarizes some of the most important research published in recent years on hepatoprotective effects of native Iranian medicinal plants against CCl4-induced hepatotoxicity. Carbon tetrachloride, hepatotoxicity, hepatoprotective effects, and medicinal plants were the search keywords. Google Scalar, SID, Pubmed, and Sciencedirect were electronic databases searched. Emphasis was placed on native plants of Iran.<br> <strong>Results:</strong> Medicinal plants are considered as rich sources of antioxidants in treatment<br> of hepatotoxicity caused by hepatotoxins including CCl4. To counteract the hepatotoxin-induced hepatotoxicity, antioxidant compounds can be used to inhibit free radicals.<br> <strong>Conclusion:</strong> Medicinal plants containing antioxidant compounds can be very effective in preventing carbon tetrachloride hepatotoxicity due to their ability to inhibit free radicals.<br> &nbsp; کبد, تتراکلرید کربن, سمیت کبدی, آنتی اکسیدان, گیاهان دارویی, کشور ایران liver, carbon tetrachloride, hepatotoxicity, antioxidants, medicinal plants, Iran 192 212 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-153-22&slc_lang=fa&sid=1 Mehdi Valipour مهدی ولی پور vp.mehdi4@gmail.com 1003194753284600137562 1003194753284600137562 No Ph.D student in Medicinal Chemistry, Student Research Committee, Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دستیار شیمی دارویی، کمیته تحقیقات دانشجوئی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Akram Valipour اکرم ولی پور zadeh20@yahoo.com 1003194753284600137563 1003194753284600137563 No PhD Student in Chemistry, Faculty of Basic Sciences, Ilam University, Ilam, Iran دانشجوی دکترای شیمی، دانشکده علوم پایه ، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران Mohammad Ali Ebrahimzadeh محمد علی ابراهیم زاده zadeh20@gmail.com 1003194753284600137561 1003194753284600137561 Yes Professor, Pharmaceutical Sciences Research Center, Hemoglobinopathy Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات علوم داروئی، پژوهشکده هموگلوبینوپاتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران