fa بررسی فلزات سنگین کادمیوم، سرب، مس و روی در بافت عضله اردک ماهی تالاب بین‌المللی انزلی، انباشتگی و ارزیابی خطرات پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: آلودگی اکوسیستم‌های آبی با فلزات سنگین یک نگرانی عمده برای موجودات وسلامتی انسان است. آلاینده‌هایی مانند فلزات سنگین در طول زنجیره غذایی تجمع می‌یابند و در انتها به بدن انسان منتقل می‌شوند. اندازه‌گیری آلاینده‌های مختلف در ماهی‌ها به علت مصرف خوراکی آن‌ها برای انسان می‌تواند از اهمیت زیادی برخوردار باشد. در مطالعه حاضر غلظت چهار فلز کادمیوم، سرب، مس و روی در بافت عضله اردک ماهی تالاب انزلی مورد بررسی قرار گرفت و سپس این مقادیر با استانداردهای موجود در این زمینه مقایسه شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی 26 اردک ماهی که توسط تور صیادی در شهریورماه 1389 صید شده بودند مورد بررسی قرار گرفتند. پس از هضم نمونه‌ها با اسید نیتریک غلیظ، سرب آن‌ها با استفاده از دستگاه کوره گرافیتی و کادمیوم، مس و روی آن‌ها با دستگاه جذب اتمی شعله اندازه‌گیری شد. یافته‌ها: میانگین غلظت فلزات کادمیوم، سرب، مس و روی به‌ترتیب 06/0 ± 82/0، 02/0 ± 22/0، 02/0 ± 22/0، 31/0 ± 68/5 و 87/0 ± 26/54 (میکروگرم وزن خشک) به‌دست آمد. آنالیز داده‌ها نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین غلظت فلزات سرب، مس و روی با طول و وزن نمونه‌ها دیده نشد اما یک همبستگی منفی معنی‌دار بین غلظت کادمیوم با طول(05/0< p و 88/0- = r) و وزن(05/0< p و 9/0- = r) نمونه‌ها مشاهده گردید. استنتاج: میزان فلزات سرب، مس و روی زیر حد استانداردهای تعیین شده توسط سازمان‌های EPA, FAO و WHO به دست آمد اما غلظت کادمیوم بالاتر از استانداردهای EPAو WHO ارزیابی شد که این می‌تواند یک هشدار برای مصرف این ماهی در گروه‌های آسیب‌پذیر جامعه باشد. محاسبات میزان جذب روزانه نشان داد که مصرف یک وعده از این ماهی از نظر بهداشتی هیچ ممنوعیتی برای یک فرد بالغ ندارد. Background and purpose: The pollution of aquatic ecosystems with heavy metals, have always been a major concern for aquatic organisms and human health. Contaminants such as heavy metals are accumulated along the food chain and then transmitted to human body. Levels of contaminants in fish are of particular interest because of the potential risk to humans. This study examined the levels of cadmium, lead, zinc and copper in muscle tissue of Esox lucius from the Anzali international wetland and then compared them with the standards established for human health. Materials and methods: This research was done on 26 Pike perch (Esox lucius) obtained from Anzali wetland by multimesh gill nets in September 2010. The samples were digested by concentrated nitric acid, and then were analyzed for Pb in a graphite furnace atomic absorption spectrophotometer and for Cd, Cu, and Zn in a flame atomic absorption spectrophotometer. Results: Mean concentration of Cd, Pb, Cu and Zn was 0.82 ± 0.06, 0.22 ± 0.02, 5.68 ± 0.31, 54.26 ± 0.87 (µg/g dry weight), respectively. The results showed no significant correlation between Pb, Cu and Zn concentrations with body weight and length but a significant negative correlation was observed between Cd concentration with body length (r= -0.88, P<0.05) and body weight (r= -0.9, P<0.05). Conclusion: The levels of Zn, Cu and Pb were lower than the standard levels established by WHO, FAO, and EPA but levels of Cd exceeded the standards of WHO and EPA. These results can be a warning for consumers of these fish. According to the daily intake of heavy metals consuming this fish on weekly basis is not prohibited. تالاب انزلی، اردک‌ماهی، فلزات سنگین، بافت عضله Anzali wetland, Esox lucius, heavy metals, muscle tissue 57 63 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-29-32&slc_lang=fa&sid=1 Zohreh Ebrahimi Sirizi زهره ابراهیمی‌سیریزی 10031947532846009962 10031947532846009962 Yes Mohamad Sakizadeh محمد ساکی‌زاده 10031947532846009963 10031947532846009963 No Abas Esmaili Sari عباس اسماعیلی‌ساری 10031947532846009964 10031947532846009964 No Nader Bahramifar نادر بهرامی‌فر 10031947532846009965 10031947532846009965 No Seyed Mahmoud Ghasempouri سیدمحمود قاسمپوری 10031947532846009966 10031947532846009966 No Keyvan Abbasi کیوان عباسی 10031947532846009967 10031947532846009967 No