Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa رابطه عوامل اجتماعی اقتصادی با الگوی جغرافیایی مرگ و میر ناشی از بیماری های قلبی و عروقی در استان کردستان Association between Socio-economic Factors and Geographical Pattern of Death Due to Cardiovascular Diseases in Kurdistan Province آمار زیستی Biostatistics پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: هدف از پژوهش حاضر، بررسی توزیع جغرافیایی میزان‌های مرگ و میر بیماری‌های قلبی و عروقی در شهرستان‌های استان کردستان و شناخت نقاط پرخطر می باشد. مواد و روش‌ها: داده‌های این مطالعه اکولوژیک مربوط به موارد مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی ثبت شده در سال‌های 1392 تا 1394 در استان کردستان بود. برای تهیه میزان‌های مرگ ‌و میر استاندارد شده و عوامل موثر برآن، مدل پواسون و دوجمله‌ای‌ منفی به داده‌ها برازش داده شد و از معیار آکائیکه برای شناسایی کارآترین مدل استفاده شد. تجزیه وتحلیل داده‌ها با نرم افزارR  انجام شد و نقشه‌ها با استفاده از نرم‌افزار Arc GIS10 ترسیم گردید. یافته‌ها: از مجموع 8596 مرگ و میر (54/41 درصد از کل مرگ ‌و میر استان) به علت بیماری‌های قلبی و عروقی در طول دوره مطالعه، 6/55 درصد را مردان و 2/44 درصد را زنان تشکیل دادند. میانگین سنی مردان80/20± 1/69 سال و میانگین سنی زنان 70/19±86/71 سال به دست آمد. میزان کلی مرگ‌ و میر، 178 در صد هزار نفر محاسبه شد. به طور کلی میزان مرگ بر اثر این بیماری در کل استان کردستان به طور یکسان پراکنده نشده در نواحی جنوبی این میزان بیشتر مشاهده میشود. مدل دو جمله ای منفی نشان داد متغیرهای میانگین سنی (001/0> P، 29/0 RR=)، نسبت جنسی (02/0 P=، 02/25 RR=)، تعداد پایگاه‌های اورژانس (001/0 >P، 001/0> RR ) و نرخ باسوادی (001/0> P، 9/0 RR=) با میزان مرگ و میر بیماری‌های قلبی و عروقی ارتباط معنی‌داری نشان دادند. استنتاج: نتایج این مطالعه نشان داد با افزایش آگاهی افراد و همچنین امکانات خدمات اورژانس، مرگ‌ و میر بیماری‌های قلبی و عروقی کاهش چشمگیری می‌یابد.  </div> Background and purpose: The aims of this study were to investigate the geographical distribution of mortality rates caused by cardiovascular diseases in Kurdistan province and to identify the high risk areas. Materials and methods: This ecological study was done using the data on mortality due to due to cardiovascular disease in Kurdistan province, Iran 2013-2015. To determine the standardized mortality rates and effective factors, Poisson model and negative binomial model were fitted to the data and the Akaike Information Criterion (AIC) was used to identify the most efficient model. Data analysis was done in R software and the maps were drawn using Arc GIS10 software. Results: A total of 8596 (41.54% from total deaths in the province) death due to cardiovascular diseases was reported in 55.6% males (mean age: 69.1±20.8 years) and 44.2% females (mean age: 71.86±19.7 years). The overall mortality rate was 178 per hundred thousand. The death rate caused by cardiovascular diseases was not symmetric throughout Kurdistan province. However, the rate was higher in Southern areas. The negative binomial model showed mean age (RR=0.29, P>0.001), sex ratio (RR=25.02, P=0.02), number of emergency departments (RR>0.001, P>0.001), and literacy ratio (RR=0.9, P>0.001) to be significantly associated with mortality rates of cardiovascular disease. Conclusion: According to current study, enhancing the awareness of people and suitable facilities in emergency services could considerably reduce mortality rates due to cardiovascular disease.   توزیع جغرافیایی, بیماری‌های قلبی و عروقی, مدل دو جمله‌ای منفی, استان کردستان geographical distribution, cardiovascular disease, negative binomial model, Kurdistan province 62 72 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-370-28&slc_lang=fa&sid=1 Elahe Rahimi الهه رحیمی rahimie9096@gmail.com 1003194753284600116537 1003194753284600116537 No MSc Student in Biostatistics, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Masoud Moradi مسعود مرادی masoud722@gmail.com 1003194753284600116538 1003194753284600116538 No MSc in Biostatistics, Vice-Chancellery for Research and Technology, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran کارشناس ارشد آمار زیستی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Golaleh Salehi گلاله صالحی Gollaleh950@gmail.com 1003194753284600116539 1003194753284600116539 No BSc in Public Health, Vice Chancellor for Health, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran کارشناس بهداشت عمومی، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران maryam nabati مریم نباتی dr.mr.nabati@gmail.com 1003194753284600116540 1003194753284600116540 No Professor, Department of Biostatistics, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه قلب، مرکز تحقیقات قلب، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران جمشید یزدانی چراتی jamshid.charati@gmail.com 1003194753284600116536 1003194753284600116536 Yes استاد، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوشکده اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران استاد، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، پژوشکده اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران