Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa ناامنی غذایی در بین سالمندان شهر تهران: شیوع، عوامل خطر و محافظتی Food Insecurity among Elderly in Tehran: Prevalence, Risk and Protective Factors تغذيه Nutrition پژوهشي-کامل Research(Original)  سابقه و هدف: ناامنی غذایی یک مشکل عمده سلامتی برای تمامی سنین، مخصوصاً سالمندان کشورهای در حال توسعه محسوب می‌شود. هدف پژوهش حاضر، بررسی شیوع، عوامل خطر و محافظتی ناامنی غذایی شدید خانوار در بین سالمندان شهر تهران می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی، 384 سالمند 60 سال و بالاتر از پنج پهنه اقتصادی- اجتماعی مختلف شهر تهران به روش نمونه‌گیری چند مرحله‌ای در سال 1398 انتخاب شدند. وضعیت امنیت غذایی با استفاده از پرسشنامه استاندارد ناامنی غذایی HFIAS بررسی شد. داده‌ها با استفاده ازتحلیل رگرسیون لاجستیک ساده و چندگانه در نرم‌افزار SPSS تحلیل شد. یافته‌ها: 8/37 درصد از سالمندان دارای امنیت غذایی کامل، 1/24 درصد ناامنی غذایی خفیف، 7/22 درصد ناامنی غذایی متوسط و 2/15 درصد ناامنی غذایی شدید می‌باشند. فعالیت فیزیکی ناکافی (57/25- 96/2 95 درصد CI، 7/8= OR)، تحصیلات پایین (64/24- 54/1: 95 درصد CI، 15/6= OR)، درآمد ناکافی (67/11- 71/2: 95 درصد CI، 63/5= OR)، سرمایه اجتماعی پائین (03/9- 09/1: 95 درصد CI، 13/3= OR)، ابتلا به بیماری‌های دهان و دندان (17/6- 02/1: 95 درصد CI، 51/2= OR) و مرد بودن (11/4- 89/0: 95 درصد، 92/1= OR) از عوامل خطر و داشتن فرزندان بیش‌تر (36/1- 04/0: 95 درصد، 26/0= OR) عامل محافظتی ناامنی شدید غذایی در بین سالمندان بود. تعیین‌کننده‌های وارد شده به مدل مجموعاٌ بین 2/44 درصد و 3/60 درصد از واریانس متغیر پیامد را توضیح می‌دهند. استنتاج: تنها یک سوم از سالمندان از امنیت غذایی کافی برخوردار بودند. یافته‌های این مطالعه در زمینه عوامل خطر و محافظتی ناامنی غذایی می‌تواند در طراحی و اجرای مداخلات زودهنگام تامین امنیت غذایی سالمندان موثر باشد.  Background and purpose: Food insecurity is a major public health problem, especially among older adults living in developing countries. The present study aimed at examining the prevalence, and risk and protective factors for severe food insecurity among elderly in Tehran, Iran. Materials and methods: In this cross-sectional study, 384 elderly people aged 60 years and older were selected from five different socioeconomic zones in Tehran, 2019, using multi-stage sampling. Food security status was assessed by the Household Food Insecurity Access Scale (HFIAS). Data were analyzed using simple and multiple logistic regression models in SPSS. Results: Among the people investigated, 37.8% were completely food secure, 24.1% were found with mild food insecurity, 22.7% reported moderate food insecurity, and 15.2% were severely food insecure. Low levels of physical activity (OR=8.7, CI 95%: 2.96-25.57), low educational levels (OR=6.15, CI 95%: 1.54-24.64), low monthly income (OR=5.63, CI 95%: 2.71-11.67), low levels of social capital (OR=3.13, CI 95%: 1.09-9.03), having oral and dental diseases (OR=2.51, CI 95%: 1.02-6.17), and male gender (OR=1.92, CI 95%: 0.89-4.11) were the risk factors, while having more children (OR=0.26, CI 95%: 0.04-1.36) was the protective factor for severe food insecurity in elderly. The predictors entered into the model could explain between 44.2% and 60.3% of the variance of the outcome. Conclusion: Only one-third of the elderly were adequately food secure. Current findings could be beneficial in designing and implementing early interventions to provide food security for the elderly. غذا, سالمند, عوامل خطر, عوامل محافظتی food, aged, risk factors, protective factors 107 116 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-5227-5&slc_lang=fa&sid=1 Mina Eghrari مینا اقراری m.eghrary@gmail.com 1003194753284600121594 1003194753284600121594 No MSc in Social Welfare, Student Research Committee, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد رفاه اجتماعی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Maryam Sharifian Sani مریم شریفیان ثانی sani_53@yahoo.com 1003194753284600121595 1003194753284600121595 No Associate Professor, Department of Social Welfare Management, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه آموزشی مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Seyed Hossein Mohaqeqi Kamal سید حسین محققی کمال Hosseinmohaqeq@gmail.com 1003194753284600121596 1003194753284600121596 Yes Assistant Professor, Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Gholamreza Ghaedamini Harouni غلامرضا قائد امینی هارونی qaedamini@gmail.com 1003194753284600121597 1003194753284600121597 No Assistant Professor, Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Nasibeh Zanjari نسیبه زنجری zanjari.nz@gmail.com 1003194753284600121598 1003194753284600121598 No Assistant Professor, Research Center on Aging, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات سالمندی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران Sina Ahmadi سینا احمدی sinaahmadi25@gmail.com 1003194753284600121599 1003194753284600121599 No Assistant Professor, Social Welfare Management Research Center, University of Social Welfare and Rehabilitation Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات مدیریت رفاه اجتماعی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی، تهران، ایران