fa بررسی اثر تغییر اقلیم بر راندمان حذف مواد آلی کربنی در حوضه آبریز جاجرود: از سد تا تصفیه خانه آب بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> با توجه به این که رودخانه جاجرود یکی از رودخانه<span style="letter-spacing:-.1pt;">‌</span>های مهم تأمین<span style="letter-spacing:-.1pt;">‌</span>کننده آب شرب شهر تهران است، ارزیابی اثرات تغییر اقلیم بر خصوصیات کمی و کیفی آن از اهمیت فراوانی برخوردار است.</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">این مطالعه با هدف بررسی</span></span><span style="font-family:B Zar;"> اثر تغییر اقلیم بر راندمان حذف مواد آلی کربنی در حوضه آبریز جاجرود انجام پذیرفت.</span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">در این مطالعه توصیفی- مقطعی، مدل گردش عمومی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">CanESM2</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> و مدل ریز مقیاس‌سازی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SDSM</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> و مدل </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">HYMOD</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> به ترتیب برای شبیه‌سازی داده‌‌های اقلیمی و میزان رواناب در حوضه جاجرود مورد استفاده قرار گرفتند. اثر سناریوهای تغییر اقلیمی </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">RCP2.6</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">، </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">RCP4.5</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> و </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">RCP8.5</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> برای دوره 2006 تا 2050 شبیه‌سازی شدند. به منظور مدل‌سازی <span style="letter-spacing:-.1pt;">داده‌های کیفی از مدل رگرسیون گام‌به‌گام (</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">STWR</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) و رگرسیون خطی (</span></span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">LM</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) </span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">در محیط نرم ‌افزار </span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-size:10.0pt;">MATLAB</span></span> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">استفاده شد. </span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> نتایج نشان داد که دمای این حوضه در افق آینده حدود 25/2 درجه سانتی‌گراد نسبت به دوره پایه گرم</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">تر می</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">شود. میزان بارش و رواناب نیز در کل حوضه آبریز جاجرود به ترتیب به میزان 10 میلی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">متر و 93 درصد و غلظت کربن آلی کل ورودی به تصفیه‌خانه حدود 3 برابر افزایش خواهد یافت که سبب افزایش بارگذاری کربن در واحدهای مختلف تصفیه‌خانه خواهد شد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">افزایش بارندگی از طریق شستشوی زمین</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های کشاورزی بالا دست و افزایش دما از طریق افزایش فعل‌وانفعالات زیستی از عوامل بدتر شدن کیفیت آب ورودی به سد و افزایش کربن آلی ورودی به تصفیه‌خانه هستند. از <span style="letter-spacing:-.1pt;">طرف دیگر تصفیه‌خانه آب تهران پارس با راندمان فعلی استانداردهای آب آشامیدنی را از نظر کربن</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">آلی تأمین نخواهد کرد.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> <strong>Bac</strong><strong>kground and purpose:</strong> Jajrood River is one of the major drinking water supply rivers in Tehran, so, the effects of climate change on its quantitative and qualitative resources are highly important. This study aimed at investigating the effect of climate change on organic carbon removal in Jajrood basin.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In this descriptive cross-sectional study, CanESM2 general circulation model and SDSM (version 5.3) downscaling model were used for simulating climatic data and HYMOD model was used to simulate runoff in Jajrood catchment. Climate change scenarios RCP2.6, RCP4.5, and RCP8.5 were simulated for 2006-2050. Stepwise regression and linear regression were used in MATLAB R2017a to model the qualitative data.<br> <strong>Results:</strong> According to findings, the temperature of this basin will be about 2.25&deg;C warmer than the base period. Rainfall and runoff in the whole catchment will increase by about 10% and 93% and the concentrations of total organic carbon of the inlet to the treatment plant will be about three times higher than the base period which will increase the load on carbon in different units of the treatment plant.<br> <strong>Conclusion:</strong> Increased rainfall caused by washing the upstream agricultural lands and temperature increase due to elevated rate of bioactivity lead to deterioration of the quality of water entering the dam and increase the organic carbon entering the treatment plant. On the other hand, Tehranpars water treatment plant with its current capacity and efficiency will not meet the standards of drinking water in terms of organic carbon.<em><span dir="RTL"></span></em><br> &nbsp; تغییر اقلیم, کربن آلی, جاجرود, سد لتیان, تصفیه‌ خانه climate change, organic carbon, Jajrood, Latyan Dam, treatment plant 81 95 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-12181-1&slc_lang=fa&sid=1 Anoushirvan Mohseni-Bandpey انوشیروان محسنی بندپی amohsenibandpi@sbmu.ac.ir 1003194753284600126170 1003194753284600126170 No Environmental and Occupational Hazards Control Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran 2 Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استاد، مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران . استاد، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده ایمنی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mohsen Nasseri محسن ناصری mnasseri@ut.ac.ir 1003194753284600126171 1003194753284600126171 No Assistant Professor, Department of Environmental Engineering, School of Civil Engineering, College of Engineering, University of Tehran, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی محیط زیست، دانشکده مهندسی عمران، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران Mohammad Rafiei محمد رفیعی rafiee78@gmail.com 1003194753284600126172 1003194753284600126172 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, School of Health and Safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran.1 Environmental and Occupational Hazards Control Research Center, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده ایمنی و بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران.استاد، مرکز تحقیقات کنترل عوامل زیان آور محیط و کار، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Mohsen Eslamizadeh محسن اسلامی زاده m6e7@yahoo.com 1003194753284600126173 1003194753284600126173 No PhD in Environmental Engineering, Department of Water Quality Control, Tehran Regional Water Organization, Tehran, Iran دکتری مهندسی محیط زیست، شرکت سهامی آب منطقه ای تهران، تهران، ایران Yalda Hashempour یلدا هاشم پور Y.Hashempour@mazums.ac.ir 1003194753284600126174 1003194753284600126174 Yes Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران