fa کاربرد فرایند تحلیل شبکه و سیستم اطلاعات جغرافیایی در مدلسازی احتمال وجود کنه های ناقل تب خونریزی دهنده کریمه-کنگو: مطالعه موردی در شهرستان های اهواز، حمیدیه، کارون و باوی حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">کنه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها به عنوان انگل</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های خارجی، ناقلین بیولوژیک و مخازن بیماری</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مختلف در انتقال عوامل بیماری</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">زا به انسان و حیوانات نقش دارند. هدف این مطالعه، مدل سازی احتمال وجود کنه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های ناقل در شهرستان</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های اهواز، حمیدیه، باوی وکارون است.</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">جهت مدلسازی، 8 معیار شیب، ارتفاع، بافت خاک، کاربری اراضی، پوشش اراضی، دما، رطوبت و بارندگی که بیش</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ترین تاثیر را در پراکندگی کنه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها دارند، انتخاب شدند و پس از تکمیل جداول مقایسه زوجی توسط متخصصین، برای تعیین اهمیت هر کدام از معیارها با استفاده از نرم</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">افزار</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Super Decision</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> آنالیز شدند. نقشه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های پایه مربوط به 8 معیار ترسیم شده و وزن زیر معیارها با نرم</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Expert Choice11</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> محاسبه شد. نقشه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های وزنی براساس تاثیر وزن زیرمعیارها در نقشه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های پایه به</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">دست آمد. نقشه نهایی احتمال وجود کنه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها، با استفاده از تاثیر وزن هر کدام از معیارها در نقشه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های وزنی تهیه شد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">براساس نظر متخصصین به</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ترتیب معیارهای میانگین رطوبت نسبی، میانگین بارندگی و پوشش گیاهی با وزن</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> <span style="letter-spacing:-.1pt;">252/0 ، 179/0 و 151/0 بیش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ترین تاثیر را در احتمال وجود کنه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها دارند. همچنین بیش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ترین احتمال در شهرستان</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های اهواز،</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> حمیدیه، کارون و باوی به ترتیب در دهستان</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مشرحات، کرخه، قلعه چنعان و عنافچه می</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">باشد.</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">بر اساس نقشه حاضر که از تاثیر عوامل اکولوژیک، توپوگرافیک و آب و هوایی می</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">باشد، احتمال وجود کنه</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های ناقل تب کریمه- کنگو در دهستان</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مشرحات (اهواز) و کرخه (حمیدیه) خیلی زیاد است.</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> <strong>Background and purpose:</strong> Ticks, as ectoparasites, biological vectors and reservoirs of various diseases, are involved in transmission of pathogens to humans and animals. This research aimed at modeling the probability of tick vectors presence in Ahvaz, Hamidiyeh, Bavy, and Karoon in southwest of Iran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> To perform the modeling, eight criteria (slope, elevation, soil texture, land use, land cover, temperature, humidity, and rainfall) that strongly affect the distribution of ticks were selected. After pairwise comparisons, Super Decision Software was used to determine the significance of each criteria and the weight of sub-criteria was calculated using Expert Choice11. Weighted maps were obtained based on the effect of sub-criteria weights on maps. The final map of the probability of tick vectors presence was prepared based on the weight effect of each criteria in the weighted maps.<br> <strong>Results:</strong> Average relative humidity (0.252), average rainfall (0.179), and land cover (0.151) were found to have the greatest effect on the probability of tick presence. Also, the highest probability of tick presence was seen in following cities and rural districts: Ahvaz, Hamidiyeh, Karoon, Bavy, Meshrahat, Karkheh, Qaleh Chenan, and Anafcheh.<br> <strong>Conclusion:</strong> In current modelling, considering ecological, topographic, and climatic factors, the probability of the presence of vectors of Crimean-Congo haemorrhagic fever (CCHF) virus was seen to be very high in two rural districts, including Mashrahat (Ahvaz) and Karkheh (Hamidiyeh).<em><span dir="RTL"></span></em><br> &nbsp; کنه‌های سخت, فرآیند تحلیل شبکه, سیستم اطلاعات جغرافیایی, تب خونریزی‌دهنده کریمه-کنگو hard ticks, network analysis process, geographic information system, Crimean–Congo hemorrhagic fever 56 66 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-13310-1&slc_lang=fa&sid=1 Elham Jahanifard الهام جهانی فرد elham.jahani56@gmail.com 1003194753284600130519 1003194753284600130519 Yes Assistant Professor, Infectious and Tropical Diseases Research Center, Health Research Institute, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استادیار، مرکز تحقیقات بیماری های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Fatemeh Rajayi فاطمه رجایی raha.jajayi70@yahoo.com 1003194753284600130520 1003194753284600130520 No MSc in Medical Entomology and Vector Control, Infectious and Tropical Diseases Research Center, Health Research Institute, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran کارشناسی ارشد حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات بیماری های عفونی و گرمسیری خلیج فارس، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران Hossein Nasiri حسین نصیری hossein.nasiri@gmail.com 1003194753284600130521 1003194753284600130521 No PhD in Geography and Urban Planning, Faculty of Geography, University of Tehran, Tehran, Iran دکترای جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران Hossein Hamidinejat حسین حمیدی نجات hamidinejat@yahoo.com 1003194753284600130522 1003194753284600130522 No Professor, Department of Pathobiology, Faculty of Veterinary Medicine, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استاد، گروه پاتوبیولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Babak Vazirianzadeh بابک وزیریان زاده vazirian-b@ajums.ac.ir 1003194753284600130523 1003194753284600130523 No Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Faculty of Public Health, Ahvaz Jundishapur University of Medical Sciences, Ahvaz, Iran استاد، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز، اهواز، ایران