Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa مطالعه فون و تنوع زیستی مگس های مهم پزشکی شهرستان جویبار در شمال ایران، سال 1396 Study of Fauna and Biodiversity of Medically Important Flies in Juybar, North of Iran حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: مگس‌ها دارای تنوع بسیار بالا بوده و بهدلیل سازگاری و ارتباط نزدیک با انسان قادر به انتقال بسیاری از پاتوژن‌ها هستند. بنابراین این مطالعه با هدف شناسایی و تعیین فون مگس‌های مهم از نظر پزشکی در شهرستان جویبار در شمال ایران انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- تحلیلی به مدت یک سال و ماهیانه دوبار در سایت‌های تعیین شده در شهرستان جویبار شامل محل دفن زباله بیمارستانی، زباله ساحلی، زباله روستایی، زباله شهری و اطراف کشتارگاه در سال 1396 انجام شد. تنوع گونه‌ای مگس‌های صید شده پس از شناسایی براساس شاخص‌های شانون، مارگالف و یکنواختی ارزیابی شد. یافته‌ها: در این مطالعه هفت گونه موسینیا استابولانس، موسکا دومستیکا، لوسیلیا سزار، لوسیلیا سریکاتا، کالیفورا ویسی‌نیا، سارکوفاگا آرگیروستوما و سارکوفاگا آفریکا ازسه خانواده کالیفوریده، سارکوفاژیده و موسیده صید شد. بر اساس نتایج همبستگی پیرسون جمعیت مگس‌ها به‌صورت معنی‌داری با افزایش دما و کاهش رطوبت افزایش می‌یابد. شاخص شانون (H´) به‌ترتیب بیش‌ترین وکم‌ترین مقدار تنوع را در محل زباله‌های ساحلی (005/1) و زباله‌های شهری (27/0) نشان داد. استنتاج: گونه موسکا دومستیکا به‌عنوان فراوان‌ترین گونه در جویبار می‌تواند نقش قابل توجهی را در بهداشت منطقه و تغییرات گونه‌ای مگس‌ها ایفا نماید. تفاوت در مقدار تنوع گونه‌ای مگس‌ها در مناطق مختلف عمدتاً ناشی از تغییرات یکنواختی گونه در این مناطق است. پایین بودن مقدار تنوع گونه‌ای مگس‌ها در منطقه می‌تواند زنگ خطری برای شیوع بیماری&rlm;های مربوطه باشد. در این خصوص اقدامات کنترلی مانند دفع بهداشتی زباله‌ها برای جلوگیری از اپیدمی بیماری‌های منتقله توسط مگس‌ها ضروری به نظر می‌رسد. Background and purpose: Flies have a high diversity and are able to transmit many pathogens due to their adaptation and close relationship with humans. Therefore, this study was performed to identify the fauna of medically important flies in the city of Joybar in northern Iran. Materials and methods: This descriptive-analytical study was conducted twice a month in Juybar at selected sites, including hospital landfills, coastal waste, rural waste, municipal waste, and around a slaughterhouse in 2017. The flies were identified using valid identification keys and the species diversity parameters were evaluated based on Shannon index, Margalef index, and Evenness index. Results: In this study, seven species of medically important flies, including Muscina stabulans, Musca domestica, Lucilia caesar, Lucilia sericata, Calliphora vicina, Sarcophaga argyrostoma and Sarcophaga africa were caught from Muscidae, Calliphoridae, and Sarcophagidae families. According to Pearson correlation, the population of flies increases significantly (P<0.005) with increasing temperature and decreasing humidity. Shannon index showed the highest and lowest diversity values in coastal waste (H´=1.005) and urban waste (H´=0.27), respectively. Conclusion: Mosca domestica, as the most common and abundant species could considerably affect the health of the region and cause changes in the species diversity of flies. The difference in diversity of flies in different areas is mainly due to changes in the species evenness in these areas. Also, the diversity of flies in the region can be a warning sign for the spread of diseases. Control measures such as appropriate waste management are necessary to prevent epidemic outbreaks transmitted by flies.   تنوع زیستی, فون, مگس, جویبار, ایران biodiversity, fauna, fly, Juybar, Iran 67 81 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-3006-3&slc_lang=fa&sid=1 Farzad Motevalli Haghi فرزاد متولی حقی haghi77@yahoo.com 1003194753284600130531 1003194753284600130531 Yes Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fatemeh Jafari فاطمه جعفری omidh4@yahoo.com 1003194753284600130532 1003194753284600130532 No MSc in Medical Entomology, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran 3 Taleshmahleh Health Center, Juybar Health Center, Iran کارشناسی ارشد حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.. کارشناس مرکز بهداشتی درمانی طالش‌محله، مرکز بهداشت شهرستان جویبار، ایران Kamran Akbarzadeh کامران اکبرزاده kamran.akbarzadeh@yahoo.com 1003194753284600130533 1003194753284600130533 No Associate Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Masoumeh Eslamifar معصومه اسلامی فر 1003194753284600130534 1003194753284600130534 No PhD Student in Microbiology, Student Research Committee, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دکترای میکروبیولوژی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران Ali Jafari علی جعفری 1003194753284600130535 1003194753284600130535 No MSc in Medical Entomology, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran.6 General Administration of Prisoners of Mazandaran Province, Sari, Iran کارشناسی ارشد حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران.6. کارشناس بهداشت و درمان اداره کل زندان های استان مازندران، ساری، ایران Omid Dehghan امید دهقان omid_dehghan21@yahoo.com 1003194753284600130536 1003194753284600130536 No 2 MSc in Medical Entomology, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناسی ارشد حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Masoomeh Sheikhi معصومه شیخی m.sheikhi312@gmail.com 1003194753284600130537 1003194753284600130537 No MSc in Chemical Engineering (Health Safety and Environment, HSE), Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran . کارشناس ارشد مهندسی شیمی گرایش بهداشت ایمنی و محیط زیست (HSE)، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyed Hassan Nikookar سید حسن نیکوکار 1003194753284600130538 1003194753284600130538 No Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamshid Yazdani-Cherati جمشید یزدانی چراتی fruzan.rezaie@yahoo.com 1003194753284600130539 1003194753284600130539 No Professor, Department of Biostatistics, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mahmoud Fazeli Dinan محمود فاضلی دینان M.fazeli@mazums.ac.ir 1003194753284600130540 1003194753284600130540 No استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ahmadali Enayati احمدعلی عنایتی 1003194753284600130541 1003194753284600130541 No Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه حشره‌شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، موسسه اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران