Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa انتقال مستقیم بینی به مغز فرمولاسیون های نانو دارویی برای درمان اختلالات عصبی: یک مطالعه مروری Nose-to Brain Direct Delivery of Nanodrug Formulations in Treatment of Neurological Disorders: A Review Study فارماکولوژی pharmacology مروری Review  سابقه و هدف: اگر چه شیوع جهانی اختلالات عصبی مانند بیماری پارکینسون، بیماری آلزایمر، هانتینگتون و مولتیپل اسکلروزیس به‌طور پیوسته در حال افزایش است، اما هنوز انتقال موثر مولکول‌های دارویی در مقادیر درمانی به سیستم عصبی مرکزی وجود ندارد. سد خونی مغزی مهم‌ترین مانع ورود داروها به مغز محسوب می‌شود. در مطالعات اخیر، انتقال داروها از راه بینی به مغز به عنوان یک روش قابل اعتماد برای عبور دارو از سد خونی مغزی برای درمان بیماری‌های عصبی معرفی شده است. مسیر داخل بینی برای رساندن دارو به مغز با کمک فرمولاسیون‌های جدید نانو به طور مکرر در مدل‌های پیش بالینی مورد بررسی قرار گرفته است. در میان حامل‌های مختلفی که برای انتقال داروها از راه بینی استفاده می‌شود، کیتوزان به دلیل عامل موثر در تعدیل میزان بار سطح داروها کاربرد زیادی دارد. از ویژگی‌های کلیدی انتقال دارو از راه بینی می‌توان به آسان بودن روش تجویز دارو، مدت زمان ماندگاری بیش‌تر در سطح مخاط بینی، افزایش نفوذ داروها از طریق اپیتلیال بینی و کاهش متابولیسم دارو اشاره کرد. در مطالعه مروری حاضر، فرمولاسیون‌های جدید نانو برای انتقال دارو از طریق بینی به مغز برای درمان اختلالات عصبی مهم، مورد بررسی قرار گرفت. در مطالعات پیش بالینی، انتقال دارو به مغز با کمک تکنیک‌های جدید انتقال از بینی موثرتر و هدفمندتر توصیف شده‌اند. با این وجود مطالعات پیش بالینی بیش‌تری برای تایید عدم سمیت و تاثیرات مفید آن‌ها مورد نیاز است تا بتوانند به راحتی در کلینیک مورد استفاده قرار گیرند.  Global prevalence of neurological disorders such as Parkinson's disease, Alzheimer's disease, epilepsy, and multiple sclerosis is steadily increasing, but, there is still no effective delivery system to deliver therapeutic amounts of drug into the central nervous system (CNS). The blood-brain barrier is the major component to control the entrance of drugs into the brain. Recent studies introduced intranasal drug delivery as a suitable method of drug delivery for bypassing blood-brain barrier and treatment of neurological diseases. The nasal route has been repeatedly examined in several preclinical models to investigate the delivery of drug to the brain via nanoparticles. Among various carriers utilized for drug delivery via nasal route, chitosan is widely used due to being effective in modulating drug charge. Key features of drug delivery systems through nasal route include easy drug delivery, higher stability in nasal cavity, increased penetration ability of drugs through nasal epithelium, and decreased drug metabolism. The present review investigated novel nano-formulations for drug delivery via nose to brain in treatment of major neurological disorders. In preclinical studies, intransaal nanoparticle-based drug delivery systems are found to be more promising, effective, and targeted. However, more preclinical studies are needed to confirm their non-toxicity and beneficial effects. اختلالات عصبی, بیماری پارکینسون, بیماری آلزایمر, هانتینگتون, مولتیپل اسکلروزیس, انتقال داخل بینی, سد خونی- مغزی, نانوذره, لیپوزوم neurological disorders, Parkinson disease, Alzheimer disease, Huntington disease, multiple sclerosis, intranasal transmission, blood-brain barrier, nanoparticle, liposome 156 173 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-4080-6&slc_lang=fa&sid=1 Sara Assadpour سارا اسدپور saraassadpour@gmail.com 1003194753284600130653 1003194753284600130653 No PhD Student in Medical Science Technology, Molecular and Cell Biology Research Center, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دکترای تخصصی فناوری های علوم پزشکی، مرکز تحقیقات بیولوژی سلولی و مولکولی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad Reza Shiran محمدرضا شیران mr.shiran@gmail.com 1003194753284600130654 1003194753284600130654 No Associate Professor, Department of Pharmacology, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه فارماکولوژی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Javad Akhtari جواد اختری Javad.Akhtari@gmail.com 1003194753284600130655 1003194753284600130655 Yes Associate Professor, Department of Medical Nanotechnology, Faculty of Advanced Technologies in Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Toxoplasmosis Research Center, Communicable Diseases Institute, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، گروه نانوفناوری پزشکی، دانشکده فناوری های نوین پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران مرکز تحقیقات توکسوپلاسموز، پژوهشکده بیماری های واگیر، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران