Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa اثربخشی آموزش خود مدیریتی مبتنی بر درمان شناختی رفتاری گروهی بر کیفیت زندگی بزرگسالان مبتلا به سندرم متابولیک: یک کارآزمایی بالینی تصادفی Effectiveness of Self-Management Training Based on Group Cognitive Behavioral Therapy on Quality of Life in Adults with Metabolic Syndrome: A Randomized Clinical Trial روانشناسی psychology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: افزایش کیفیت زندگی، از اهداف مراقبت و پیشگیری از بروز بیماری‌های مزمن مانند سندرم متابولیک است. این مطالعه با هدف تعیین تاثیر آموزش خودمدیریتی مبتنی بر درمان شناختی رفتاری گروهی برکیفیت زندگی بزرگسالان مبتلا به سندرم متابولیک انجام شد. مواد و روش‌ها: این مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی شده در سال 1398 انجام شد. تعداد 80 بزرگسال مبتلا به سندرم متابولیک انتخاب و با روش بلوک‌های جایگشتی به دو گروه 40 نفره مداخله و کنترل تقسیم شدند. داده‌ها با پرسشنامه کیفیت زندگی سازمان بهداشت جهانی (WHOQOL-BREF) قبل از مداخله و سه ماه بعد از پایان مداخله گردآوری شد.آموزش مداخلات خودمدیریتی مبتنی بر درمان شناختی رفتاری طی 8 جلسه 90 دقیقه‌ای به‌صورت دو بار در هفته اجراشد و گروه کنترل فقط مراقبت‌های روتین را دریافت کردند. داده‌ها با آمار توصیفی و آزمون‌های کای اسکویر، تی مستقل و تحلیل کوواریانس تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: میانگین کیفیت زندگی کل و همچنین ابعاد سلامت جسمی، سلامت روانی و روابط اجتماعی در گروه آموزش خودمدیریتی در پیش‌آزمون به‌ترتیب 18/5 ± 14/42، 32/9 ± 53/45، 44/7 ± 38/40 و43/6 ± 32/43 بود که بعد از مداخله به‌طور معنی‌داری به 23/7 ± 38/56، 35/13 ± 22/71، 56/8 ± 29/65 و95/6 ± 76/48 افزایش یافت (001/0> P)، اما در بعد سلامت محیط قبل و بعد از مداخله تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد(345/0P=). در گروه کنترل تفاوت معنی‌داری در پیش‌آزمون و پس آزمون در نمرات کیفیت زندگی و ابعاد آن دیده نشد(05/0<P). استنتاج: آموزش خودمدیریتی مبتنی بر درمان شناختی‌رفتاری می‌تواند باعث بهبود کیفیت زندگی در بزرگسالان مبتلا به سندرم متابولیک شود. شماره ثبت کارآزمایی بالینی: 1N20200507047343 IRCT Background and purpose: Improving quality of life is one of the goals of care that helps in preventing chronic conditions such as metabolic syndrome. The aim of this study was to determine the effect of self-management training based on group cognitive-behavioral therapy on quality of life in adults with metabolic syndrome. Materials and methods: This randomized clinical was carried out in 80 adults with metabolic syndrome in 2019. They were divided into intervention group and control group (n=40 per group) using permutation block method. The WHOQOL-BREF was administered before and three months after the intervention. Self-management trainings based on cognitive-behavioral therapy were performed twice a week in intervention group during 8 sessions of 90 minutes, while the control group received only routine care. Data were analyzed using Chi-square, independent t-test, paired t-test, and analysis of covariance. Results: The mean scores for quality of life and also dimensions of physical health, mental health, and social relations in intervention group were 42.14±5.18, 45.53±9.32, 40.38±7.44 and 43.32±6.43, respectively before the intervention that increased significantly to 56.38±7.23, 71.22±13.35, 65.29±8.56 and 48.76±6.95 after the intervention (P<0.001). But, no significant difference was observed in environmental health dimension before and after the intervention (P= 0.345). Findings showed no significant differences in pretest and posttest scores for quality of life and its dimensions in the control group (P> 0.05). Conclusion: Self-management training based on cognitive-behavioral therapy can improve the quality of life in adults with metabolic syndrome.   (Clinical Trials Registry Number: IRCT20200507047343N1)   خودمدیریتی, درمان شناختی‌رفتاری, کیفیت زندگی, سندرم متابولیک self-management, cognitive behavioral therapy, quality of life, metabolic syndrome 81 92 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1988-3&slc_lang=fa&sid=1 Ali Delshad Noghabi علی دلشاد نوقابی ali_delshad2000@yahoo.com 1003194753284600132927 1003194753284600132927 No PhD Candidate in Health Psychology, Department of Psychology, Torbat-e Jam Branch, Islamic Azad University, Torbat-e Jam, Iran 2 Instructor, Social Development and Health Promotion Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran . دانشجوی دکنرای تخصصی روانشناسی سلامت، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت جام، تربت جام، ایران 2. مربی، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Mohammad Hossien Bayazi محمدحسین بیاضی bayazi123@gmail.com 1003194753284600132928 1003194753284600132928 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Torbat-e Jam Branch, Islamic Azad University, Torbat-e Jam, Iran . استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت جام، تربت جام، ایران Alireza Rajaei علیرضا رجایی rajaei.46@yahoo.com 1003194753284600132929 1003194753284600132929 No Associate Professor, Department of Psychology, Torbat-e Jam Branch, Islamic Azad University, Torbat-e Jam, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تربت جام، تربت جام، ایران Fatemeh Mohammadzadeh فاطمه محمدزاده fmuz.uni@gmail.com 1003194753284600132930 1003194753284600132930 No Assistant Professor, Department of Epidemiology and Biostatistics, School of Health, Social Development and Health Promotion Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran استادیار، گروه اپیدمیولولوژی و آمار حیاتی، دانشکده بهداشت، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران