fa ارتباط بین سلامت معنوی و اثرات سوگ در خانواده متوفیان ناشی از کووید-19 در شهر مشهد-1399 روانپزشکی psychiatry پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> بیماری کروناویروس ۲۰۱۹ (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">COVID-19</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">)یک بیماری عفونی است که در آن، 5-1درصد موارد ابتلا منجر به مرگ می‌شود. این پژوهش با هدف تعیین ارتباط بین سلامت معنوی و اثرات سوگ در خانواده متوفیان ناشی از کووید-19 انجام شد.<span style="letter-spacing:-.1pt;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">این مطالعه مقطعی بر روی 312 نفر از اعضای خانواده متوفیان به علت کووید-19 در فاصله فروردین تا شهریور ماه سال 1399 در شهر مشهد انجام شد. نمونه</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">گیری به صورت غیرتصادفی بود. اطلاعات با استفاده از پرسشنامه </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">تجربه سوگ (</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">GEQ-34</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) بارت و اسکات و پرسشنامه سلامت معنوی پولوتزین و الیسون به صورت آنلاین جمع‌آوری شد. داده‌ها با آزمون توصیفی و ضریب همبستگی پیرسون تجزیه و تحلیل شدند.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> از 7 بعد تجربه سوگ، براساس نمره استاندارد شده، بیش‌ترین نمره مربوط به بعد بدنامی یا استیگما (</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:B Zar;">54/0</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;">&plusmn;</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">89/3)،</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> <span style="letter-spacing:-.1pt;">سپس بعد تلاش برای توجیه و کنار آمدن با فقدان متوفی (43/0</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:Calibri,sans-serif;">&plusmn;</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="font-family:B Zar;">49</span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">/3) و بعد از آن بعد قضاوت شخص یا دیگران در مورد</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> دلیل فوت (37/0</span></span><span style="font-family:Calibri,sans-serif;">&plusmn;</span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">23/3) بود. بیش‌ترین ارتباط سلامت معنوی بر کاهش آثار سوگ به‌ترتیب در ابعاد خجالت و شرمندگی (593/0- =</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">r</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">)، احساس گناه (566/0- =</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">r</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) و احساس ترک شدن (535/0- =</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">r</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) بود.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">تجربه سوگ نابهنجار در خانواده متوفیان ناشی از کووید-19 شایع بود و این اختلال</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> می</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">تواند بر سلامت جسمی، اجتماعی و عملکرد فرد تاثیر منفی داشته باشد، بایستی از طریق حمایت اجتماعی و تقویت سلامت معنوی در کاهش آثار سوگ بازماندگان تلاش نمود.</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span> <strong>Background and purpose:</strong> Coronavirus 2019 (COVID-19) is an infectious disease with a death rate of 1-5%. The aim of this study was to determine the relationship between spiritual health and the effects of grief from the loss of loved one due to COVID-19.<br> <strong>Materials and methods:</strong> This cross-sectional study was performed in 312 family members of the deceased COVID-19 patients in Mashhad, Iran, April-September 2020. Non-randomized sampling was performed and data were collected online using the Grief Experience Questionnaire (GEQ-34) and the Spiritual Well Being Scale. Data were analyzed using descriptive tests and Pearson correlation coefficient.<br> <strong>Results:</strong> According to findings, the highest score in dimensions of grief experience was found for the dimension of stigma (3.89&plusmn;0.54), followed by the attempt to justify and cope with the absence of the deceased person (3.49&plusmn;0.43), and judgment of the person or others about the cause of death (3.23&plusmn;0.37). The highest relationship between spiritual health and reducing the effects of grief was seen in the dimensions of embarrassment and shame (r= -0.593), guilt (r= -0.566), and abandonment (r= -0.535).<br> <strong>Conclusion:</strong> Abnormal grief in the family of deceased COVID-19 patients is common which could have a negative impact on physical, mental, social, and functional health. So, social support and strengthening spiritual health are needed to reduce the effects of grief in bereaved survivors. ویروس کرونا, سلامت معنوی, واکنش سوگ Coronavirus, spiritual health, grief reaction 109 118 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1988-4&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Reza ّfayyazi Bordbar محمدرضا فیاضی بردبار fayyazimr@mums.ac.ir 1003194753284600134296 1003194753284600134296 No Professor, Department of Psychiatry, School of Medicine, Psychiatry and Behavioral Sciences Research Center, Ebnsina Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات روانپزشکی و علوم رفتاری، بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Nasrin Chalaki Nia نسرین چالاکی نیا chalakiniaN@mums.ac.ir 1003194753284600134297 1003194753284600134297 No Assistant Professor, Department of Psychiatry, School of Medicine, Ebnsina Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Farah Alizadeh Jouimandi فرح علیزاده جویمندی alizadehjf971@mums.ac.ir 1003194753284600134298 1003194753284600134298 Yes Resident in Psychiatry, School of Medicine, Ebnsina Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دستیار تخصصی روانپزشکی، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Delshad Noghabi علی دلشاد نوقابی ali_delshad2000@yahoo.com 1003194753284600134299 1003194753284600134299 No Assistant Professor, Social Development and Health Promotion Research Center, Gonabad University of Medical Sciences, Gonabad, Iran استادیار، مرکز تحقیقات توسعه اجتماعی و ارتقاء سلامت، دانشگاه علوم پزشکی گناباد، گناباد، ایران Seyedeh Tayebeh Hoseini سیده طیبه حسینی Tayebe.hoseini@yahoo.com 1003194753284600134301 1003194753284600134301 No Resident in Psychiatry, School of Medicine, Ebnsina Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دستیار تخصصی روانپزشکی، گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Fatemeh Moharari فاطمه محرری Mohararif1@mums.ac.ir 1003194753284600134300 1003194753284600134300 No Associate Professor, Department of Psychiatry, School of Medicine, Ebnsina Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار ،گروه روانپزشکی، دانشکده پزشکی، بیمارستان ابن سینا، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Azita Keshavarz آزیتا کشاورز azita.keshavarz@yahoo.com 1003194753284600134302 1003194753284600134302 No Assistant Professor, Department of Psychology, Torbat-e Jam Branch, Islamic Azad University, Torbat-e Jam, Iran استادیار، گروه روان شناسی، دانشگاه آراد اسلامی واحد تربت جام، تربت جام، ایران Mahdi Ebrahimi مهدی ابراهیمی ebrahimim@mums.ac.ir 1003194753284600134303 1003194753284600134303 No Professor, Department of Islamic Studies, School of Medicine, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد ،گروه معارف اسلامی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران