fa بررسی آگاهی و عملکرد مردم شهرهای گرگان، گنبد و علی‌آباد کتول در مورد مدیریت مواد زاید جامد شهری بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: عدم آگاهی مردم از خطرات آینده مسایل زیست محیطی ناشی از زباله، یکی از بزرگ‌ترین مشکلات این بخش است. از سوی دیگر، به گمان بسیاری از محققین، آگاهی و سپس فرهنگ‌سازی در این حوزه می‌تواند راه‌گشای این مسأله مهم زیست محیطی باشد. از این ‌رو، این مطالعه با هدف ارزیابی میزان آگاهی و عملکرد مردم شهرهای گرگان، گنبد و علی‌آباد کتول در ارتباط با مدیریت مواد زاید شهری صورت گرفت. مواد و روش‌ها: این مطالعه توصیفی- مقطعی در سال 1391 و از طریق پرسش‌نامه انجام شد که پایایی آن با Cronbach alpha برابر 78/0 بود. در این تحقیق، 550 پرسش‌نامه (200 پرسش‌نامه در مناطق مختلف شهر گرگان، 240 پرسش‌نامه در مناطق مختلف شهر گنبد و 110 پرسش‌نامه در مناطق مختلف شهر علی‌آباد کتول) تکمیل گردید. داده‌ها در نرم‌افزار SPSS نسخه 16 ثبت شد و مورد تجزیه و تحلیل آماری قرار گرفت. یافته‌ها: آگاهی شهروندان گرگان، گنبد و علی‌آباد کتول در زمینه بیماری‌های مرتبط به پسماند و اثر پسماند بر محیط زیست، خوب بود. میزان آگاهی شهروندان مورد مطالعه در زمینه بازیافت و راه‌های کاهش پسماند در منزل و روش‌های دفع پسماند، متوسط رو به بالا بود. میزان آگاهی در زمینه وجود سازمان بازیافت شهری و وظایف آن در رتبه ضعیف تا متوسط و در زمینه کمپوست در رتبه ضعیف قرار داشت. عملکرد شهروندان در زمینه ارتباط مردم با سازمان بازیافت مواد شهری و شهرداری منطقه در رابطه با مواد زاید جامد در رتبه خیلی ضعیف تا ضعیف و در زمینه تفکیک زباله در مبدأ، در رتبه متوسط قرار گرفت. استنتاج: اطلاعات مردم در مورد تولید کمپوست و وجود سازمان بازیافت شهری و وظایف آن پایین بود. بنابراین، لازم است آموزش‌هایی برای افزایش آگاهی عموم به مردم داده شود. Background and purpose: Lack of awareness of people about the future environmental risks posed by wastes is the most important problem of this sector. Awareness, and then cultural education in this area, can be a breakthrough to this significant environmental problem. This study aimed to assess the degree of awareness of the people of the cities of Gorgan, Gonbad, and Aliabad Katool (Iran) in relation to municipal solid waste management. Materials and methods: In this descriptive-periodic study in 2012, a questionnaire with a Cronbach's alpha of 0.78 was used. 550 questionnaires were completed: 200 in different areas of the city of Gorgan, 240 in different areas of the city of Gonbad, and 110 in different areas of the city of Aliabad Katool. Data were analyzed by SPSS software. Results: The awareness of the citizens in the studied cities in the area of waste-related diseases and the waste effect on the environment was satisfactory. The rate of citizens' awareness in the field of recycling and ways of reduction of household waste and the methods of waste disposal was above the average. The awareness in the area of existence of urban recycling organization and its duties was rated weak to average and in the area of compost, it was weak. The performance of citizens in the area of relation of people with urban materials recycling organization and regional municipality regarding solid waste materials was rated very weak to weak and in the area of source waste separation, the performance was rated average. Conclusion: Considering the results obtained, the information of people regarding compost production and existence of urban recycling organization and its duties was low and, it is necessary to provide certain educational programs for increasing public awareness. مواد زاید جامد، محیط زیست، گرگان، گنبد، علی‌آباد کتول Awareness, Solid waste, Environment, Gorgan, Gonbad, Aliabad Katool, Iran 148 153 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1796-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad-Hadi Mehdinejad محمدهادی مهدی نژاد hmnejad@yahoo.com 100319475328460024409 100319475328460024409 No Ghasem Rajaei قاسم رجایی Ghasem.rajaei19@yahoo.com 100319475328460024410 100319475328460024410 Yes Mohammad Aryaie محمد آریایی Aryaiem2009@yahoo.com 100319475328460024411 100319475328460024411 No Mohsen Ahmadi محسن احمدی 100319475328460024412 100319475328460024412 No Rajab-Mohammad Saeedinia رجب‌محمد سعیدی نیا biotic1392@gmail.com 100319475328460024413 100319475328460024413 No