fa مقایسه روش های مختلف مبارزه با ساس تختخواب (Cimex lectularius) در زندان های استان مازندران در سال 1397 حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> کنترل ساس تختخواب (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Cimex</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>lectularius</em></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) به</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">عنوان یک آفت مهم انسان در اماکن با جمعیت بالا بویژه زندان</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها معمولا با شکست مواجهه می</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">شود. هدف از این مطالعه مقایسه اثربخشی روش</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مختلف کنترل ساس در زندان</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های استان مازندران است.</span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">این مطالعه توصیفی تحلیلی به ارزیابی و مقایسه روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های معمول کنترل</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ساس تختخواب شامل سم</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">پاشی،</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> <span style="letter-spacing:-.1pt;">مه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">پاشی، بهسازی محیط و حرارت شعله در زندان</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های استان، در سال 1397 به صورت تلفیقی از دو روش پرداخت. داده</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> <span style="letter-spacing:-.1pt;">به</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">دست آمده از تأثیر هر یک از زوج روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مبارزه در دو حالت آنالیز شد. در حالت اول بررسی تعداد گزش افراد توسط</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> ساس قبل از مبارزه به همراه چهار مرحله پایش بعدی (با فاصله 15روز) بعد از مبارزه و با در نظر گرفتن جمعیت زندان و در حالت دوم، فقط نتایج گزش چهار مرحله پایش بعد از مبارزه بدون اعمال جمعیت زندان با آزمون</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های آماری انجام شد</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">.</span></span><span dir="LTR" style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"></span></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">زوج روش بهسازی محیط+ شعله دارای بیش</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ترین اثر بر کنترل ساس در زندان</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ها بود. نتایج حالت اول مطالعه، اختلاف معناداری بین تعداد گزش افراد توسط ساس در بین روش</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">های مختلف مبارزه در کلیه زندان‌ها داشت (05/0 </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;">></span></span></span> <span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">)، اگرچه اختلاف معنی</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">داری در تعداد گزش افراد توسط ساس بین مرحله قبل از مبارزه و بعد از مرحله چهارم در زندان‌ها مشاهده نشد(05/0 </span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:10.0pt;"><</span></span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">P</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Nazanin;">).</span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">بهسازی محیط + شعله بیش‌ترین تاثیر را برکاهش جمعیت ساس در دوره یک ماهه دارد، اما در شرایط عدم امکان</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> <span style="letter-spacing:-.2pt;">اجرای روش شعله، سمپاشی + بهسازی و یا مه پاشی + بهسازی متعاقبا بیش‌ترین تاثیر را در کاهش جمعیت ساس در زندان دارند.</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><span dir="LTR"></span> <strong>Background and purpose:</strong> Control of bedbugs (<em>Cimex lectularius</em>) as important human pests often fails in places where people live in aggregation such as prisons. The aim of this study was to compare the effectiveness of various methods of bedbug control in prisons in Mazandaran province, Iran.<br> <strong>Materials and methods:</strong> In this descriptive-analytical study performed in 2018, routine control methods of bedbugs including spraying, environmental management, fogging, and flame and combinations of two methods were compared. Data analyses were carried out using two methods. In first method, the number of bites before the control program along with that of four monitoring periods (15 days interval) after the interventions normalized with the population of the prison was analyzed. In second method, we analyzed the data from four monitoring phases after the control operation without considering the population of prisons.<br> <strong>Results:</strong> Environmental management plus flame were the pair of control intervention with highest impact on bedbug population in prisons. Based on first method of analysis, there was a significant difference in number of individuals bitten between various control methods in all prisons (P<0.05). However, no significant difference was observed in number of individuals bitten by bedbugs between pre-control stage and post-control stage in all prisons studied (P>0.05).<br> <strong>Conclusion:</strong> Environmental sanitation of prison wards plus flame was found to have the greatest impact on bedbug population over a period of one month. Where it is not possible to use flame, combined methods, including spraying-environmental sanitation or fogging-environmental sanitation can be used as effective alternatives in reducing bedbug population in prisons. کنترل, ساس, ساس تختخواب, زندان, مازندران control, bedbugs, Cimex lectularius, prison, Mazandaran 87 98 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-13887-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hassan Nikookar سیدحسن نیکوکار nikookar_84@yahoo.com 1003194753284600134307 1003194753284600134307 No Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار،گروه حشره شناسی پزشکی ومبارزه با ناقلین، مرکزتحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ali Jafari علی جعفری jafariali824@yahoo.com 1003194753284600134308 1003194753284600134308 No MSc in Medical Entomology, General Administration of Prisons, Sari, Iran کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی، کارشناس بهداشت اداره کل زندانها، ساری، ایران Mahmoud Fazeli-Dinan محمود فاضلی دینان fazelidinan@gmail.com 1003194753284600134309 1003194753284600134309 No Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار،گروه حشره شناسی پزشکی ومبارزه با ناقلین، مرکزتحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Omid Dehghan امید دهقان omid_dehghan21@yahoo.com 1003194753284600134310 1003194753284600134310 No MSc in Medical Entomology, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamshid Yazdani Cherati جمشید یزدانی چراتی jamshid-1380@yahoo.com 1003194753284600134311 1003194753284600134311 No Professor, Department of Biostatistics, Health Sciences Research Center, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه های آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Ahmadali Enayati احمدعلی عنایتی ahmadali_enayati@yahoo.com 1003194753284600134312 1003194753284600134312 Yes Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Faculty of Public Health, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد و رئیس گروه حشره شناسی پزشکی ومبارزه با ناقلین ، دانشکده بهداشت و مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران