fa بررسی شیوع آلودگی به ساس تختخواب (Cimex lectularius) در زندان‌ها ی استان مازندران در سال های 1396-1394 حشره شناسی پزشکی Medical Entomology پژوهشي-کامل Research(Original) &nbsp;<span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">سابقه</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;"> و هدف:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">ساس تختخواب (</span></span><em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">Cimex</span></span></span></em><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;"> <em>lectularius</em></span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">) از انگل</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌<span style="color:black;">های خارجی مهم انسان است، قبل از اقدام برای برنامه</span>‌<span style="color:black;">ریزی و کنترل آن در زندان</span>‌<span style="color:black;">ها، بررسی شیوع آلودگی به آن از اهمیت حیاتی برخوردار است.</span><span style="color:#0e101a;"></span></span><br> <span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">مواد و روش</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.1pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">این مطالعه توصیفی- مقطعی جهت تعیین شیوع آلودگی به ساس در زندان</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌<span style="color:black;">های</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">استان مازندران در طول سال</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌<span style="color:black;">های 1394 تا 1396 انجام شد. چک لیستی براساس مندرجات دفاتر بهداشت در بخش بهداشت و درمان زندان</span>‌<span style="color:black;">ها تهیه و به</span>‌<span style="color:black;">عنوان ابزاری برای جمع</span>‌<span style="color:black;">آوری اطلاعات شیوع ساس مورد استفاده قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده</span>‌<span style="color:black;">ها با نرم</span>‌<span style="color:black;">افزار </span></span><span dir="LTR"><span style="color:black;"><span style="font-size:10.0pt;">SPSS</span></span></span><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"> نسخه 20 انجام شد.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">یافته</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">‌</span></span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">ها:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">بیش</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌<span style="color:black;">ترین درصد آلودگی به ساس در بند عمومی با 68 درصد و کم</span>‌<span style="color:black;">ترین در بند نسوان با 1/23 درصد مشاهده شد. از نظر زمانی، 88 درصد از گزش</span>‌<span style="color:black;">ها در شب اتفاق افتاد. بیش</span>‌<span style="color:black;">ترین محل جمع</span>‌<span style="color:black;">آوری در تخت</span>‌<span style="color:black;">های فلزی (31 درصد) بود. در طول سه سال مطالعه، گزارشی از حضور ساس و گزش آن در زندان شماره 6 مشاهده نشد. متوسط شیوع در زندان شماره 1 ثابت بود، درحالی که در زندان‌های</span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">شماره 5،3،2 و 9 این روند نزولی بوده و در مقابل این روند در زندان شماره 4 و 8 صعودی بود.</span></span><br> <span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Koodak;">استنتاج:</span></span></span> <span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;">شیوع بالای ساس در بیش</span></span><span style="font-family:B Zar;">‌<span style="color:black;">تر زندان</span>‌<span style="color:black;">های استان، احتمالا می</span>‌<span style="color:black;">تواند بیانگر ورود و ایجاد آلودگی مکرر و وجود مشکلاتی در روش</span>‌<span style="color:black;">های کنترلی آن</span>‌<span style="color:black;">ها باشد. لذا پایش مداوم وضعیت آلودگی، نظارت و پیشگیری از ورود ساس به درون زندان و نیز بازنگری در روش</span>‌<span style="color:black;">های کنترلی با همکاری کارشناسان وزارت بهداشت و زندان</span>‌<span style="color:black;">ها جهت کنترل موفق ساس در زندان ضروری است.</span></span><span style="letter-spacing:-.2pt;"><span style="color:black;"><span style="font-family:B Zar;"></span></span></span><span dir="LTR"></span> <strong>&nbsp;Background and purpose:</strong> Bed bugs (<em>Cimex lectularius</em>) are major human ectoparasites. Before planning and implementation of any control measures against bed bugs in prisons, it is essential to determine the infestation rate.<br> <strong>Materials and methods:</strong> This descriptive cross-sectional study was performed to determine the prevalence of bed bug infestation in prisons in Mazandaran Province, 2015-2017. A standard checklist was prepared based on the health log of the prisons and was used to collect information on prevalence of bed bugs. Data were analyzed using SPSS V20<span dir="RTL">.</span><br> <strong>Results:</strong> The highest rate of infestation (68%) was observed in general ward and the lowest was seen in women&#39;s ward (1.23%). Highest infestations were reported at nights (88%) and the highest numbers of bed bugs were collected in metal beds (31%). During three years, there were no reports of bed bugs and their bites in prison 6. The average prevalence was constant in prison 1, while it was descending in prisons 2, 3, 5, and 9 and ascending in prisons 4 and 8.<br> <strong>Conclusion:</strong> High prevalence of bed bugs in most of the prisons in Mazandaran province could probably be due to their entry into the prisons, re-infestation, and also difficulties in their control. Therefore, continuous monitoring of infestation, monitoring and prevention of bed bugs gaining entry into prisons, revising control measures with collaboration between experts from the Ministry of Health and prison health services are essential to plan for successful bed bug control interventions. ساس تختخواب, شیوع, زندان, مازندران bed bugs, prevalence, prison, Mazandaran 102 113 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-13887-2&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Hassan Nikookar سید حسن نیکوکار nikookar_84@yahoo.com 1003194753284600154593 1003194753284600154593 No Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکزتحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ali Jafari علی جعفری jafariali824@yahoo.com 1003194753284600154594 1003194753284600154594 No MSc in Medical Entomology, General Administration of Prisons, Sari, Iran کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی، اداره کل زندان ها، ساری، ایران Mahmoud Fazeli-Dinan محمود فاضلی دینان fazelidinan@gmail.com 1003194753284600154595 1003194753284600154595 No Assistant Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکزتحقیقات علوم بهداشتی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Farzane Sahraee فرزانه صحرایی sahraeifarzane63@gmail.com 1003194753284600154596 1003194753284600154596 No MSc in Medical Entomology, Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناس ارشد حشره شناسی پزشکی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamshid Yazdani-Charati جمشید یزدانی چراتی jamshid-1380@yahoo.com 1003194753284600154597 1003194753284600154597 No Professor, Department of Biostatistics, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه های آمار زیستی، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Ahmadali Enayati احمدعلی عنایتی ahmadali_enayati@yahoo.com 1003194753284600154598 1003194753284600154598 Yes Professor, Department of Medical Entomology and Vector Control, Health Sciences Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran Faculty of Public Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه حشره شناسی پزشکی و مبارزه با ناقلین، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران