fa بررسی کارایی زئولیت کلینوپتیلولایت در حذف آمونیوم از آب‌های آلوده بهداشت health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: آمونیاک به‌شکل یون آمونیوم از طریق فاضلاب‌های صنعتی، خانگی و کشاورزی به آب‌‌های پذیرنده وارد می‌شود. یون آمونیوم علاوه بر سمی بودن، قادر است اکسی‍ژن محلول آب‌های پذیرنده را پایین آورده و حیات موجودات آبزی را به خطر اندازد. از روش‌های‌ متداول جهت حذف آمونیوم از آب و پساب روش تبادل یون با استفاده از زئولیت‌ها می‌باشد. در این تحقیق زئولیت کلینوپتیلولایت با هدف حذف آمونیوم از آب در دو سیستم ناپیوسته و پیوسته مورد بررسی قرار گرفت. مواد و روش‌ها: آزمایشات نا‌پیوسته، با در تماس قرار دادن مقادیر مشخصی از کلینوپتیلولایت طبیعی به میزان 5، 10 و 50 گرم بر لیتر به‌طور جداگانه با محلول‌های آبی حاوی یون آمونیوم با غلظت‌های 1، 5 و 10 میلی‌گرم بر لیتر در زمان تماس‌های مختلف (10الی 240 دقیقه) انجام شد. آزمایشات پیوسته نیز در غلظت‌های 5 و 10 میلی‌گرم در لیتر آمونیوم انجام شد. یافته‌ها: حداکثر جذب آمونیوم در 7 =pH و زمان تماس 60 دقیقه به‌دست آمد. با افزایش غلظت اولیه آمونیوم، ظرفیت جذب افزایش یافت. همچنین با افزایش مقدار جاذب ظرفیت جذب کاهش یافت. ایزوترم حاصل از این مطالعه با در نظر گرفتن ضریب همبستگی بالاتر R2 با مدل ایزوترم فروندلیچ تطابق دارد. نتایج مربوط به آزمایشات ستونی نشان داد که با کاهش غلظت اولیه آمونیوم، مدت زمان رسیدن به نقطه شکست طولانی‌تر می‌شود. همچنین نقطه شکست برای غلظت های 5 و 10 میلی‌گرم بر لیتر آمونیوم به ترتیب برابر با 45/6 و 32/6 میلی‌گرم در گرم می‌باشد. استنتاج: بنابراین بکارگیری روش تبادل یون با استفاده از زئولیت کلینوپتیلولایت می‌تواند با حداقل هزینه باعث حذف کامل آمونیوم از آب شود. Background and purpose: Ammonia in form of ammonium ions pollutes the acceptor water through industrial, domestic and agricultural wastewater. Ammonium ions are toxic and could decrease the dissolved oxygen in water and endanger the aquatic life. One of the conventional methods for removing ammonia from water and wastewater is exchanging the ions using zeolites. The aim of this study was to assess the efficacy of zeolite Clinoptilolite in removing ammonia from water, in both batch and continuous systems. Materials and methods: In this study batch experiments were exposed to different concentrations of natural Clinoptilolite (5, 10, and 50 g/l) with aqueous solution containing ammonium ions (1, 5and, 10 mg/l) in different exposure times (10 to 240 minutes). The continuous experiments were also conducted at ammonium concentrations of 5 and10 mg/l. Results: The maximum ammonium absorption occurred at pH=7 and in 60 minutes exposure time. Increase in initial concentration of ammonium increased the sorption capacity. Also, sorption capacity decreased when the absorbent material increased. Considering higher correlation coefficient (R2) the isotherm obtained in this study matches the Freundlich isotherm model. The results of column tests showed longer time to reach the breakpoint when initial concentration of ammonium decreased. Breakpoints for ammonium concentrations of 5 and 10 mg/l were 6.45 and 6.32 mg/g, respectively. Conclusion: This study proved that ion exchange using zeolite Clinoptilolite is a low cost method that could result in complete removal of ammonium from water. کلینوپتیلولایت، آمونیوم، آب، جذب Clinoptilolite, ammonium, removal, sorption 250 256 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1256-43&slc_lang=fa&sid=1 Ramazan Ali Dianati Tilaki رمضانعلی دیانتی تیلکی 100319475328460014635 100319475328460014635 No Danian Kahe دانیان کاهه daniankahe@yahoo.com 100319475328460014636 100319475328460014636 Yes Mohammad Ali Zazouli محمدعلی ززولی 100319475328460014637 100319475328460014637 No