fa تعیین و مقایسه اثر دورکنندگی لوسیون دافع حشرات دی متیل فتالات (DMP) ایرانی و خارجی و پماد سنگر در مقابلCulex pipiens در شرایط آزمایشگاهی پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify direction: rtl"> <span style="font-weight: bold">سابقه و هدف : </span>کنترل پشه ها و حفاظت افراد از گزش آنها یکی از مهم ترین راه های پیشگیری از بیماری های منتقله بوسیله پشه ها می باشد. دی متیل فتالات (DMP) یکی از کم خطرترین مواد دافع حشرات می باشد که به تنهایی و یا در ترکیب با سایر مواد دافع مورد استفاده قرار می گیرد. در این مطالعه لوسیون دی متیل فتالات که به تازگی در کشور ساخت و فرموله شده است بامشابه خارجی و پماد سنگر، از لحاظ مدت زمان حفاظت دهی و اثربخشی در مقابل Culex pipiens و در شرایط آزمایشگاهی مورد ارزشیابی قرار می گیرد.<br><span style="font-weight: bold">مواد و روش ها : </span>در این مطالعه مداخله ای که از نوع کارآزمایی بالینی می باشد، از روش آزمایشگاهی Screen cage که برای برآورد مدت زمان حفاظت دهی مواد دافع در مقابل پشه ها طرح ریزی شده است، استفاده شد. برای این منظور سه نوع ماده دافع حشرات شامل لوسیون DMP ایرانی، خارجی و پماد سنگر در مقابل Cx.pipiens و با استفاده از داوطلب انسانی مورد آزمایش قرار گرفت. ساعد داوطلبین به مقدار مشخصی از مواد دافع، آغشته شده و سپس برای تعیین مدت زمان حفاظت دهی و اثربخشی در داخل قفس در معرض گزش پشه ها قرار گرفت.<br><span style="font-weight: bold">یافته ها :</span> مدت زمان حفاظت دهی لوسیون دافع حشرات 60 DMP درصد ایرانی در مقابل Cx. pipiens ، 299 ± 7.03 دقیقه تعیین شد که اختلاف معنی داری با مشابه خارجی و پماد سنگر نداشت. هم چنین مدت زمان اثربخشی لوسیون دافع حشرات DMP ایرانی در مقابل Cx. pipiens ترکیبی، 333 ± 10.16 دقیقه برآورد شد که با لوسیون DMP خارجی و پماد سنگر اختلاف معنی دار داشت. مدت زمان اثربخشی لوسیون DMP ایرانی در مقابل Cx.pipiens ترکیبی، از لوسیون DMP خارجی و پماد سنگر کمتر بود. مدت زمان حفاظت دهی و اثربخشی پماد سنگر نیز در مقابل Cx.pipiens به ترتیب در حدود 5.5 و 8 ساعت تعیین شد.<br><span style="font-weight: bold">استنتاج :</span> در این بررسی لوسیون DMP (60 درصد) ایرانی حفاظت دهی قابل توجهی (در حدود 5 ساعت) را در مقابل Cx.pipiens در شرایط آزمایشگاهی ایجاد نمود، بنابراین برای حفاظت دهی در مقابل این گونه مناسب می باشد و از این نظر دارای پتانسیل لازم برای رقابت با مشابه خارجی می باشد. ولی لازم است در فرمولاسیون آن تغییراتی صورت بگیرد تا شاخص مدت زمان اثربخشی آن نیز افزایش یابد. </div> <span style="font-weight: bold">Background and purpose:</span> Mosquito control and personal protection from mosquito bites is currently one of the most important measures to control mosquito born diseases. The use of repellents is an obvious practical and economical means of preventing the transmission of these diseases to human. Dimethyl phthalate (DMP) is one of the safest repellents, which is used alone or in combination with other repellents. This study evaluated DMP lotion, which synthesied and formulated in Iran, and Trench ointment for protection time (PT) and failure time (FT) against Culex pipiens (complex), under laboratory condition. <br><span style="font-weight: bold">Materials and Methods:</span> Tests were conducted on human subjects to determine the repellent protection time and failure time (FT) by screen cage method induced by Iranian and foreign dimethyl phthalate (DMP) lotion and Trench ointment. <br><span style="font-weight: bold">Results:</span> Our results indicated that PT of Iranian DMP against Cx. pipiens was 299 min (SE= ± 7.03), which was not significantly different from two other repellents. There were significant differences in FT among three repellents. The FT of Iranian DMP was significantly less than two other repellents. PT and FT of trench ointment against Cx. pipiens (complex) was 5.5 and 8 hour, respectively. <br> <span style="font-weight: bold">Conclusion:</span> Iranian DMP lotion is comparable with foreign DMP lotion, but the formulation needs improvement to increase its repellent FT. Iranian DMP lotion must be evaluated under field condition, before usage in large scale. Culex pipiens، دی متیل فتالات، DMP ، پماد سنگر، مدت زمان حفاظت دهی Culex pipiens, dimethyl phthalate, DMP, trench ointment, protection time 83 90 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1-182&slc_lang=fa&sid=1 M Khoobdel مهدی خوبدل khoobdel@yahoo.com 10031947532846006102 10031947532846006102 Yes Y Panahi یونس پناهی 10031947532846006103 10031947532846006103 No SH Ala شهرام اعلا 10031947532846006104 10031947532846006104 No A Zarghi افشین زرقی 10031947532846006105 10031947532846006105 No