Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa شناسایی عوامل مرتبط با مرگ و میر بیماران بستری کووید-19 با استفاده از مدل خطی تعمیم یافته با مقیاس لجستیک رتبه‌ای در شمال ایران Factors Associated with Mortality in Patients Hospitalized with COVID-19 Using Generalized Linear Model (Ordinal Logistic Regression) in North of Iran آمار زیستی Biostatistics پژوهشي-کامل Research(Original)  سابقه و هدف: کنترل شدت بیماری و مرگ ناشی از بیماری کووید-19 همچنان یک چالش بزرگ به شمار می&rlm;رود. در این پژوهش عوامل مرتبط با مرگ و میر بیماران بستری کووید-19 با رویکرد آماری مدل خطی تعمیم یافته شناسایی شدند. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مقطعی با مراجعه به سامانه ملی ثبت بیماران کووید-19 با معیار تشخیصی تست مثبت RT-PCR، داده&rlm;های دموگرافیک و بالینی مجموع 6759 بیمار کووید-19 که در بیمارستان&rlm;های آموزشی استان مازندران در مرداد 1399 بستری شده بودند، گردآوری شد. سپس داده‌ها با استفاده از نرم‌افزارهای آماری SPSS نسخه 27 و R نسخه 0/4 و آزمون مدل خطی تعمیم یافته چندمتغیره با مقیاس لجستیک رتبه&rlm;ای تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: از مجموع بیماران، 5888 نفر (87/11 درصد) بهبودی کامل و 400 نفر (5/92 درصد) بهبودی نسبی یافتند. میزان بروز مرگ و میر 6/97 درصدبود. شانس مرگ در بیماران با بهبودی نسبی (49/55 درصد) نسبت به وضعیت بهبودی کامل (21/61 درصد) تقریبا 2/3برابر بود. عوامل سن بالای 60 سال (1/60:OR)، نیاز به بستری در ICU (5/09:OR)، انتوباسیون (4/10:OR)، 93 درصد ≥ SpO2 (2/41 :OR)، سرطان (1/74 :OR)، دیابت (1/29 :OR)، بیماری قلبی (1/41 :OR) و بیماری&rlm; مزمن کلیوی (2/17 :OR) به عنوان پیش&rlm;بینی کننده مرگ و میر ناشی از کووید-19 تعیین شدند. استنتاج: پیشنهاد می&rlm;شود با توجه به عوامل خطر اشاره شده، مراقبت&rlm;های درمانی اختصاصی و به موقع برای پیشگیری از مرگ و میر در بیماران بستری کووید-19 معرفی و ارائه شوند.    Background and purpose: Controlling the severity and death of the COVID-19 disease is still a major challenge. This research aimed at identifying the factors associated with mortality in hospitalized patients with COVID-19 applying generalized linear model. Materials and methods: In this cross-sectional study, demographic and clinical data of COVID-19 patients hospitalized with positive RT-PCR test results (n=6759) in Mazandaran hospitals (August 2019) were obtained from the national registration system for COVID-19. SPSS V27 and R V4.0 were used for data analyses and multivariate generalized linear model test with an ordinal logistic scale was applied. Results: Findings showed that full recovery and relative recovery occurred in 5888 (87.11%) and 400 (5.92%) patients, respectively. Mortality rate was 6.97%. The chance of death in patients with relative recovery (49.55%) compared with those with full recovery (21.61%) was almost 2.3 times higher. Predictors of mortality in these patients included age over 60 years (OR: 1.60), ICU admission (OR: 5.09), intubation (OR: 4.10), SpO2≤ 93% (OR: 2.41), cancer (OR: 1.74), diabetes (OR: 1.29), heart disease (OR: 1.41), and chronic kidney disease (OR: 2.17). Conclusion: Specific and timely medical care, considering the mentioned risk factors, should be introduced and provided to prevent mortality in patients hospitalized with COVID-19.   کووید-19, مرگ و میر, عامل خطر, نسبت شانس, مدل خطی تعمیم یافته, لجستیک رتبه‌ ای COVID-19, mortality, risk factor, odds ratio, generalized linear model, ordinal logistic 143 152 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-370-31&slc_lang=fa&sid=1 Faezeh Sadat Movahedi فائزه سادات موحدی F.movahedi69@gmail.com 1003194753284600149351 1003194753284600149351 No MSc Student in Biostatistics, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Jamshid Yazdani Charati جمشید یزدانی چراتی jamshid.charati@gmail.com 1003194753284600149352 1003194753284600149352 Yes Professor, Department of Biostatistics, Addiction Institute, Health Scienses Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه آمار زیستی، پژوهشکده اعتیاد، مرکز تحقیقات علوم بهداشتی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Seyed Nouraddin Mousavinasab سید نورالدین موسوی نسب snmn1337@yahoo.com 1003194753284600149353 1003194753284600149353 No Associate Professor, Department of Biostatistics, Addiction Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه آمار زیستی، پژوهشکده اعتیاد، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad Sadegh Rezai محمد صادق رضائی drmsrezaii@yahoo.com 1003194753284600149354 1003194753284600149354 No Professor, Pediatric Infectious Diseases Research Center, Communicable Diseases Institute, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات عفونی اطفال، پژوهشکده بیماری‌های واگیر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fatemeh Safari Haji Kolaei فاطمه صفری حاجیکلائی fs3530174@gmail.com 1003194753284600149355 1003194753284600149355 No MSc Student in Biostatistics, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد آمار زیستی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران