fa مروری بر برنامه‌ها و اقدامات جمهوری اسلامی ایران در راستای حذف هپاتیت‌های ویروسی B و C اپیدمیولوژی Epidemiology مروری Review <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> و هدف:</span></span></span></span> <span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">هپاتیت‌های ویروسی هر ساله موجب مرگ حدود 4/1 میلیون نفر در دنیا می‌شود. نظام‌های مراقبت و بکارگیری مداخلات اثربخش، نقش بسیار مهمی در مدیریت این بیماری</span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">‌</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">ها ایفا می‌کند. هدف از انجام این پژوهش مرور برنامه‌ها و اقدامات ایران در راستای حذف هپاتیت‌های ویروسی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">B</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">C</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> است.<span style="color:#0e101a"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">مواد و روش</span></span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">ها:</span></span></span></span> <span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">در این مطالعه با بهره گیری از رویکرد تحلیل محتوای کیفی و بررسی اسناد، ساختارها و برنامه‌های نظام مراقبت هپاتیت‌های ویروسی </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">B</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">C</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> در ایران مرور شده است. برای دستیابی به اهداف این مطالعه، 15 مصاحبه نیمه ساختاریافته با صاحبنظران و مرور 31 سند انجام گرفت. </span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">بر اساس مصاحبه‌ها و اسناد گردآوری شده، اقدامات، فعالیت‌ها، برنامه‌ها و ساختارهای نظام مراقبت هپاتیت‌های ویروسی استخراج شد.</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته</span></span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></span> <span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt">اقدامات و فعالیت‌های برنامه نظام مراقبت هپاتیت ایران در 6 دسته شامل اهداف نظام مراقبت هپاتیت‌های ویروسی،</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> گروه‌های هدف برنامه، ساختار نظام مراقبت موجود هپاتیت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">B</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">C</span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">، برنامه‌های موجود، سیاست‌ها و اسناد بالادستی و <span style="letter-spacing:-.1pt">زیرساخت‌ها دسته‌بندی شده است. برجسته‌ترین آن</span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt">ها، مداخلاتی مانند واکسیناسیون هپاتیت </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%"><span style="letter-spacing:-.1pt">B</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"> در گروه‌های هدف، برنامه‌های</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> غربالگری، انجام مطالعات دیده وری هپاتیت‌های ویروسی، برنامه توزیع سرنگ و سرسوزن، برنامه تزریق ایمن در سطح تسهیلات، برنامه ایمنی تزریق خون و درمان هپاتیت‌های ویروسی می‌باشد.<span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">استنتاج:</span></span></span></span> <span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">بر اساس این مطالعه، ضعف اصلی نظام مراقبت هپاتیت در بیماریابی فعال است که با ادغام برنامه هپاتیت در نظام شبکه و مشارکت بالای بخش خصوصی و دولتی و هم‌چنین سازمان</span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">‌</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">های مردم نهاد و ایجاد کمپین</span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">‌</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">های واکسیناسیون و درمان هپاتیت</span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black">‌</span></span></span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar="">های </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">B</span></span><span style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">C</span></span><span style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> می توان به حذف هپاتیت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">C</span></span><span style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و کنترل هپاتیت </span></span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:80%">B</span></span><span style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""> تا سال 1408 امیدوار بود.</span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background and purpose:</span></span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Viral hepatitis accounts for about 1.4 million deaths in the world every year. Surveillance systems and effective interventions play important roles in the management of these diseases.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">This study aimed to review the programs and measures done in Iran to eliminate viral hepatitis B and C.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:115%"><span style="text-autospace:none"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span arial="" style="font-family:">Materials and methods:</span></span></span></b><b> </b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">Using </span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">qualitative content analysis, the programs for hepatitis B and C care system in Iran were reviewed. Fifteen semi-structured expert interviews were conducted, and 31 documents were reviewed.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The activities, plans and programs associated with the viral hepatitis</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">surveillance system were extracted based on the interview results and the documents.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span arial="" style="font-family:">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The activities of the hepatitis surveillance system in Iran were categorized into six categories, including the viral hepatitis surveillance system goals, target groups, current structure of hepatitis B and C surveillance system, upstream policies and documents, current programs, and infrastructures.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">The most prominent interventions were the following: hepatitis B vaccination in target groups, screening, hepatitis surveys, needle and syringe distribution, safe injection, safe blood transfusion, and hepatitis treatments.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:115%"><span style="vertical-align:top"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%">This study showed that the main weakness of the hepatitis surveillance system is detecting active disease cases, which can be improved by integrating the hepatitis program into the network system and active participation of private and public sectors as well as non-governmental organizations. Vaccination campaigns and treatment of hepatitis B and C can also help in eliminating hepatitis C and controlling hepatitis B by 2030.</span></span><i><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:115%"></span></span></i></span></span></span></span><br> &nbsp; هپاتیت B, هپاتیت C, نظام مراقبت هپاتیت, برنامه ملی حذف هپاتیت‌های ویروسی Hepatitis B, Hepatitis C, hepatitis surveillance system, National Viral Hepatitis Elimination Program 214 226 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-14375-2&slc_lang=fa&sid=1 Amjad Mohamadi Bolbanabad امجد محمدی بلبان آباد amohammadi1364@gmail.com 1003194753284600155386 1003194753284600155386 No Assitant Professor, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Ghobad Moradi قباد مردای moradi_gh@yahoo.com 1003194753284600155387 1003194753284600155387 No Professor, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استاد، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Mahdi Abbasi مهدی عباسی mahdiabbasi365@yahoo.com 1003194753284600155388 1003194753284600155388 No PhD Student in Health Care Management, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Mahdieh Heydari مهدیه حیدری m.heydari8994@gmail.com 1003194753284600155389 1003194753284600155389 No PhD Student in Health Care Management, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکترای تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی درمانی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران Azad Shokri آزاد شکری azad_shokri@yahoo.com 1003194753284600155390 1003194753284600155390 No Assitant Professor, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Farhad Moradpour فرهاد مرادپور farhadmepid@yahoo.com 1003194753284600155391 1003194753284600155391 No Assitant Professor, Social Determinants of Health Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار، مرکز تحقیقات عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران Rashid Ramazani رشید رمضانی rashidramazani@yahoo.com 1003194753284600155392 1003194753284600155392 No Infectious Disease Specialist, Center for Communicable Diseases Control, Ministry of Health and Medical Education, Tehran, Iran متخصص عفونی، مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر، وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، تهران، ایران Arshad Veysi ارشد ویسی arshadveysi@gmail.com 1003194753284600155393 1003194753284600155393 Yes Assistant Professor, Zoonoses Research Center, Research Institute for Health Development, Kurdistan University of Medical Sciences, Sanandaj, Iran استادیار، مرکز تحقیقات زئونوز، پژوهشکده توسعه سلامت، دانشگاه علوم پزشکی کردستان، سنندج، ایران