Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

en مقایسه اثربخشی طرحواره درمانی مبتنی بر توجه آگاهی و مداخله فراتشخیصی بر آمیختگی شناختی با بیماری و اجتناب بعد از تروما در زنان مبتلا به سرطان پستان Comparing the Effectiveness of Mindfulness Based Schema Therapy and Transdiagnostic Intervention on Cognitive Fusion with Illness and Posttraumatic Avoidance in Women with Breast Cancer روانشناسی psychology پژوهشي-کامل Research(Original)  سابقه و هدف: تشخیص سرطان، یک تجربه تهدیدآمیز و تروماتیک است. آمیختگی با محتوای افکار پریشان‌کننده درباره سرطان، به رنج اضافی بیماران منجر می‌شود و همراه با اجتناب، می‌تواند یک عامل نگهدارنده کلیدی در واکنش‌های تروماتیک باشد. بنابراین پژوهش حاضر به مقایسه اثربخشی مداخله فراتشخیصی و طرحواره درمانی مبتنی بر توجه آگاهی بر اجتناب بعد از تروما و آمیختگی مرتبط با بیماری مزمن در زنان مبتلا به سرطان پستان با دوره پیگیری پرداخت. مواد و روش‌ها: روش پژوهش، نیمه‌تجربی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و دوره پیگیری 45روزه بود. جامعه آماری شامل زنان مبتلا به سرطان پستان درسال 1400-1397، در شهر مشهد بود. ابزار جمع‌آوری داده‌ها پرسشنامه‌های آمیختگی شناختی مرتبط با بیماری مزمن و اجتناب بعد از تروما بود. 41 نفر از آزمودنی‌ها به روش هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی ساده در گروه‌های آزمایش و کنترل جایگزین شدند و برای دو گروه آزمایش، مداخله فراتشخیصی و طرحواره درمانی مبتنی بر توجه آگاهی به مدت 10جلسه هفتگی اجرا شد. برای گروه کنترل، دو جلسه آموزشی برگزار شد. داده‌ها با شاخص‌های آمار توصیفی فراوانی، میانگین و انحراف استاندارد، تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون تعقیبی بونفرونی تحلیل شدند. یافته‌ها: بین میانگین نمرات گروه‌های آزمایش اول و دوم با گروه کنترل در مراحل پس‌آزمون و پیگیری در متغیرهای آمیختگی مرتبط با بیماری مزمن و اجتناب بعد از تروما تفاوت معنی‌دار وجود داشت(0/001>‌P). بین اثربخشی فراتشخیصی و طرحواره درمانی مبتنی بر توجه‌آگاهی در مراحل پس‌آزمون و پیگیری، تفاوت معنی‌داری مشاهده نشد(0/05P>). استنتاج: پیشنهاد می‌شود برای کاهش مشکلات روانشناختی مبتلایان به سرطان پستان از طرحواره درمانی مبتنی بر توجهآگاهی و مداخله فراتشخیصی بهره گرفته شود. شماره ثبت کارآزمایی بالینی: 1N20211012128050165IRCT    Background and purpose: Cancer diagnosis is a threatening and traumatic experience. Confusion caused by distressing thoughts about cancer can lead to additional suffering and, along with avoidance, can be a key factor in maintenance of traumatic reactions. The current research aimed at comparing the effectiveness of Unified Protocol (UP) of transdiagnostic intervention and mindfulness based schema therapy (MBST) on posttraumatic avoidance (PA) and chronic illness-related cognitive fusion (CICF) in patients with breast cancer (BC). Materials and methods: A semi-experimental study with pretest-posttest design and a follow-up period of 45 days was performed. Statistical population included all female patients with BC in Mashhad, Iran 2018-2021. Cognitive Fusion Questionnaire-Chronic Illness (CFQ-CI) and Posttraumatic Avoidance Scale (PAS) were administered. Forty one patients were selected using purposive sampling and were randomly divided into two experimental groups and a control group. UP of transdiagnostic intervention and MBST were applied in intervention groups for 10 weekly sessions. The control group attended two educational sessions. Data analysis was done using multivariate covariance analysis and Bonferroni post hoc test. Results: The mean scores for CICF and PA were significantly different between the intervention groups and the control group at post-test and follow-up (P<0.001). Findings showed no significant difference between the effectiveness of UP and MBST at post-test and follow-up (P>0.05). Conclusion: MBST and UP are suggested to be applied in patients with BC to reduce their psychological problems.  (Clinical Trials Registry Number: IRCT20211012128050165N1)   سرطان پستان, روان درمانی, تروما, توجه آگاهی, درمان فراتشخیصی, آمیختگی شناختی breast cancer, psychotherapy, trauma, mindfulness, transdiagnostic therapy, cognitive fusion 54 65 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-16044-1&slc_lang=en&sid=1 Fatemeh Ghayour Kazemi فاطمه غیور کاظمی fgkazemi@yahoo.com 1003194753284600154107 1003194753284600154107 No PhD Student in Clinical Psychology, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad university, Birjand, Iran دانشجوی دکتری روانشناسی بالینی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران Fatemeh Shahabizadeh فاطمه شهابی زاده f_shahabizadeh@yahoo.com 1003194753284600154108 1003194753284600154108 Yes Associate Professor, Department of Psychology, Birjand Branch, Islamic Azad University, Birjand, Iran دانشیار، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بیرجند، بیرجند، ایران Maryam Safara مریم صف‌آرا safara_maryam@yahoo.com 1003194753284600154109 1003194753284600154109 No Assistant Professor, Department of Psychology, Women Research Center, Alzahra University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، پژوهشکده زنان، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران Soudabeh Shahidsales سودابه شهیدثالث shahidsales@mums.ac.ir 1003194753284600154110 1003194753284600154110 No Professor, Cancer Research Center, Omid Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد، مرکز تحقیقان سرطان، بیمارستان امید، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Seyed Amir Aledavood سید امیر آل‌داوود aledavooda@mums.ac.ir 1003194753284600154111 1003194753284600154111 No Professor, Cancer Research Center, Omid Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استاد، مرکز تحقیقان سرطان، بیمارستان امید، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Sareh Hosseini ساره حسینی hosseinis@mums.ac.ir 1003194753284600154112 1003194753284600154112 No Associate Professor, Cancer Research Center, Omid Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار، مرکز تحقیقان سرطان، بیمارستان امید، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Ali Taghizadeh Kermani علی تقی زاده کرمانی taghizadeha@mums.ac.ir 1003194753284600154113 1003194753284600154113 No Associate Professor, Cancer Research Center, Omid Hospital, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran دانشیار، مرکز تحقیقان سرطان، بیمارستان امید، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Elham Zarei الهام زارعی zareie961@mums.ac.ir 1003194753284600154114 1003194753284600154114 No Resident in Radiation Oncology, Department of Radiation Oncology, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran رزیدنت انکولوژی رادیوتراپی، گروه رادیوتراپی انکولوژی، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران