fa ارزیابی بیواندیکاتورهای میکروبی رودخانه شیرود در استان مازندران بهداشت محیط زیست Environmental Health پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: بیواندیکاتور به موجوداتی اطلاق می‌گردد که در ارتباط مستقیم با تغییرات محیطی بوده و تعداد و نوع آن‌ها تحت تأثیر آلاینده‌های شیمیایی قرار می‌گیرد. مواد و روش‌ها: برای آنالیز میکروبی، نمونه گیری از عمق 20 سانتی‌متر زیر آب انجام گرفته و نمونه‌ها در کمتر از 24 ساعت مورد آزمایش قرار گرفتند. برای جداسازی و شمارش باکتری‌ها، از محیط‌های اختصاصی KF (برای انتروکوک‌ها)، SPS (برای باکتری‌های احیاکننده سولفیت)، ECC کروم آگار (برای کلی فرم‌ها و اشریشیا کلی) و پلیت کانت آگار (برای باکتری‌های هتروتروف) استفاده شده و پس از انکوباسیون در دمای 30 درجه به مدت 48 تا 72 ساعت، شناسایی و شمارش شدند. یافته‌ها: میانگین شمارش کلی باکتری‌ها، انتروکوک‌ها، کلی فرم‌ها، اشریشیا کلی و باکتری‌های احیاء کننده سولفیت در چهار ایستگاه رودخانه شیرود به ترتیب 105×78/6، 104×7/9، 106×07/1 و 106×27/1 عدد باکتری در یک میلی‌لیتر (cfu/1ml)، 101×6، 102×65/3، 102×83/5، 102×6/1 (انتروکوک‌ها)، 103×58/3، 103×54/3، 103×11/2، 103×42/4 (کلی فرم‌ها)، 102×51/2 ،102×81/6، 102×95/1، 102×62/3 (اشریشیا کلی) و 102×21/3، 102×62/2، 102×25/2، 101×04/2 (باکتری‌های احیاء کننده سولفیت) بوده است. استنتاج: نتایج تعداد باکتری‌های اندیکاتور در مقایسه با استانداردهای بین‌المللی نشان‌دهنده آن است که اکثر ایستگاه‌های مورد بررسی در رودخانه شیرود جزء مناطق آلوده محسوب می‌گردند. مطالعات انجام گرفته نشان می‌دهد که پراکنش باکتری‌های اندیکاتور از گروه کلی فرم‌ها و کلی فرم‌های مدفوعی در محل‌های تخلیه فاضلاب‌های خانگی و شهری به رودخانه بسیار بالا بوده و تعداد این گروه در مناطق آلوده خارج از دامنه استاندارد بوده است. Background and purpose: Bioindicators are microorganisms directly associated with environmental changes which their numbers are affected by chemical pollutants. Materials and methods: Sampling was done from four stations in Shirood River in depth of 20 cm of water surface and transferred to laboratory in less than 24 hr. KF medium, SPS, ECC Chrome agar, Plate count agar were used for isolation of fecal streptococci, sulfate-reducing bacteria, E. coli, coliform and heterotrophic bacteria, respectively. Results: The mean count of TVC, fecal streptococci, coliform, E. coli, sulfate-reducing bacteria, in four stations in shirood river were 6.78×105, 9.7×104, 1.07×106, 1.27×106 (cfu/1ml) 6×101, 3.65×102, 5.83×102, 1.6×102 (fecal streptococci) 3.58×103, 3.54×103, 2.11×103, 4.42×103 (coliform) 2.51×102, 6.81×102, 1.95×102, 3.62×102 (E. coli) 3.21×102, 2.62×102, 2.25×102, 2.04×101 (sulfate-reducing bacteria). Conclusion: The results of this study showed that the rate of pollution in the studied stations was higher than the standard limits. Other studies also indicate that distribution of some bacterial bioindicators such as coliform and fecal coli forms is very high in site of effluent of domestic and urban sewage. بیواندیکاتور، میکروب، رودخانه شیرود Bioindicator, bacteria, Shirood River 289 299 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1768-20&slc_lang=fa&sid=1 Reza Safari رضا صفری 100319475328460015429 100319475328460015429 No Zahra Yaghoubzadeh زهرا یعقوب زاده yaghoub@yahoo .com E-mail: 100319475328460015430 100319475328460015430 Yes