fa تاثیر عوامل محیطی و تغییرات آب و هوایی بر شیوع بیماری تب دانگ: یک مطالعه مروری روایتی بهداشت health مروری Review <span style="line-height:95%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="line-height:95%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه</span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="line-height:95%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt"> و هدف:</span></span></span></span> <span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">با توجه به اثرات بیماری تب دانگ بر سلامت افراد ج<span style="line-height:2;">امعه و نقش فاکتورهای آ‌ب‌وهوایی و محیطی بر شیوع این بیماری و هم‌چنین نبود اطلاعات کافی در این زمینه، این مطالعه مروری، اطلاعاتی در خصوص فاکتورهای موثر آب و هوایی و محیطی بر شیوع بیماری تب دانگ ارائه‌داده‌است.</span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:2;"><span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family: "><span style="color: black;">مواد و روش</span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">‌</span></span></span><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family: "><span style="color: black;">ها:</span></span></span> <span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">در این مطالعه مروری، مقالات چاپ شده تا ابتدای آگوست سال 2022 میلادی به زبان انگلیسی و فارسی مورد بررسی قرار گرفتند. این مقالات با جستجو در پایگاه‌های اطلاعاتی </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">Scopus</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">Science Direct</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">PubMed</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">Web of Science</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"> و </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">Google Scholar</span></span><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"> و با استفاده از کلیدواژه‌های فارسی نظیر &laquo;تب‌دانگ&raquo;، &laquo;ناقل‌دانگ&raquo;، &laquo;پشه ناقل&raquo;،<br> &laquo;پشه آئدس&raquo;، &laquo;عوامل محیطی&raquo; و &laquo;عوامل آب‌وهوایی&raquo; و کلیدواژه‌های انگلیسی </span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">dengue fever&raquo;</span></span> <span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">&laquo;</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">&laquo;dengue vector&raquo;</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;">، </span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">&laquo;vector mosquito<span style="letter-spacing: -0.1pt;">&raquo;</span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">، </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">&laquo;Aedes mosquito&raquo;</span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">، </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">&laquo;Environmental factors&raquo;</span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;"> و </span></span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;">&laquo;Climatic factors&raquo;</span></span></span><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.1pt;"> به‌‌دست آمدند. هم‌چنین</span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"> از نرم‌افزار مدیریت منابع ‌</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size: 10pt;"><span style="color: black;">Endnote X8</span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"> جهت سازماندهی، مطالعه عناوین و چکیده‌ها استفاده شد.</span></span></span></span></span><br> <span style="direction: rtl;"><span style="unicode-bidi: embed;"><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family: "><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">یافته</span></span></span></span><span lang="FA"><span b="" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">‌</span></span></span></span><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family: "><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">ها:</span></span></span></span> <span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar="">با توجه به اثرات تغییرات محیطی بر جمعیت پشه و تأثیر متعاقب آن بر بروز تب دانگ، مطالعه حاضر نشان داد که تغییرات در عوامل اقلیمی از جمله دمای هوا، بارندگی و رطوبت بر فراوانی ناقلین بیماری دانگ تأثیر می‌گذارد</span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar="">. تغییر کاربری و پوشش زمین می</span><span b="" lang="FA" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">‌</span></span></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar="">تواند با تغییر اکولوژی محلی بر جمعیت پشه</span><span b="" lang="FA" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">‌</span></span></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar="">ها و انتقال بیماری دانگ تاثیر بگذارد. پسماند‌های خانگی و تجمع آن‌ها در اطراف منازل <span style="letter-spacing: -0.2pt;">مسکونی نیز به عنوان آلاینده‌های زیست محیطی نیز می‌توانند مقدار قابل‌توجهی آب را در خود نگه‌دارند و به</span></span><span b="" lang="FA" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">‌</span></span></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar=""><span style="letter-spacing: -0.2pt;">عنوان زیستگاه</span></span><span b="" lang="AR-SA" style="font-family: " zar=""> لارو پشه‌هایی مانند گونه‌های آئدس محسوب شوند</span><span b="" lang="FA" style="font-family: " zar=""><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:95%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:2;"><span lang="AR-SA"><span b="" koodak="" style="font-family: "><span style="color: black;"><span style="letter-spacing: -0.2pt;">استنتاج:</span></span></span></span> </span><span b="" lang="FA" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"><span style="line-height:2;">تجزیه و تحلیل عوامل اقلیمی و محیطی نشان‌داده‌است که عوامل محیطی و تغییرا</span>ت آب و هوایی می‌توانند در بروز بیماری تب‌دانگ موثر ‌باشند.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:95%"><span style="tab-stops:284.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed">&nbsp;</span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:150%"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background and purpose:</span></span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">Considering the effects of dengue fever on the health of people in the society and the role of climatic and environmental factors on the spread of this disease, this review study has investigated the climatic and environmental factors affecting the prevalence of dengue fever.</span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:150%"><span style="text-autospace:none"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Materials and methods:</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">In this review,</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">the academic papers, in English and persian languages, published until the beginning of August 2022 were investigated. These articles were searched in scientific databasese of Scopus, ScienceDirect, PubMed, Web of Science and Google Scholar, using keywords such as &quot;dengue fever&quot;, &quot;dengue vector&quot;, &quot;vector mosquito&quot;, &quot;Aedes mosquito&quot;, &quot;environmental factors&quot;, and &quot;weather factors&quot;. Endnote X8 software was also used to organize, and study titles and abstracts of the articles.</span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Results:</span></span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%">Considering the impacts of environmental changes on mosquito population and its subsequent effect on the occurrence of dengue fever, the present study showed that changes in climatic factors including air temperature, rainfall, and humidity affect the frequency of dengue disease vectors. Land use and land cover change can affect mosquito population and dengue transmission by changing local ecology. Household waste and its accumulation around residential houses can also hold a significant amount of water as environmental pollutants and can be considered as a habitat for mosquito larvae such as Aedes species.</span></span></span><br> <span style="line-height:150%"><span style="vertical-align:top"><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:150%"> The analysis of climatic and environmental factors has shown that environmental factors and weather changes can affect the occurrence of dengue fever.</span></span></span></span> تب دانگ, آئدس ایجپتی, عوامل محیطی, عوامل اقلیمی, آئدس آلبوپیکتوس dengue fever, Aedes aegypti, environmental factors, climatic factors, Aedes albopictus 217 239 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-16556-1&slc_lang=fa&sid=1 Samaneh Dehghan سمانه دهقان sdehghan2010@gmail.com 1003194753284600161255 1003194753284600161255 No Assistant Professor, Department of Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fatemeh Mortezazadeh فاطمه مرتضی زاده fmortezazade0098@gmail.com 1003194753284600161256 1003194753284600161256 No MSc in Environmental Health Engineering, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad Roshani-Sefidkoohi محمد روشنی سفیدکوهی mohammadroshani323@yahoo.com 1003194753284600161257 1003194753284600161257 Yes MSc Student in Environmental Health Engineering, Student Research Committee, Faculty of Health, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مهندسی بهداشت محیط، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران