Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa ارتباط بین مصرف متفورمین و کاهش سطح ویتامین B12 در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو The Relationship between Metformin Use and Reduced Vitamin B12 Levels in Patients with Type 2 Diabetes داروسازی بالینی Clinical pharmacy پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: با توجه به کاربرد غیرقابل چشم‌پوشی متفورمین در درمان دیابت باید به دنبال مدیریت و کاهش عوارض احتمالی سطح کوبالامین ناشی از مصرف متفورمین بود. با وجود این‌که کاهش ویتامین B12 ناشی از متفورمین در مطالعات و کتاب‌های زیادی مطرح شده است اما پیشنهادی راجع به استفاده از ویتامین B12 هم‌زمان با متفورمین وجود ندارد. این مطالعه با هدف تعیین ارتباط بین مصرف متفورمین و کاهش سطح ویتامین B12 در بیماران مبتلا به دیابت نوع دو انجام شد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه توصیفی مقطعی، 96 نفر به روش نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شدند. بیماران دیابت نوع دو مراجعه‌کننده به کلینیک‌های داخلی تنکابن و کلینیک داخلی بیمارستان امام سجاد (ع) رامسر که از ابتدا CBC نرمال داشتند در این مطالعه وارد شدند. برای ثبت اطلاعات از پرونده بیماران، پاراکلینیک و مصاحبه استفاده شد. از بیمارانی که حداقل شش ماه مصرف متفورمین داشته‌اند، پنج میلی‌لیتر نمونه خون سیاهرگی جهت ارزیابی میزان هموگلوبین، شاخص‌های گلبول قرمز شامل MCV و نیز سطح ویتامین B12 گرفته شد. CBC و سطح پلاسمایی B12 گرفته شد. ابتدا نرمال بودن داده‌ها تأیید و سپس از آزمون‌های تی استیودنت و آنالیز واریانس، آزمون من‌ویتنی وکروسکال والیس، کای دو و رگرسیون لوجستیک استفاده شد. نرم‌افزار مورد استفاده در این پژوهش IBM-SPSS v.20 بود. سطح معنی‌داری آزمون‌ها کم‌تر از 5 درصد درنظرگرفته شد. یافته‌ها:در این مطالعه 96 بیمار بررسی شدند سطوح مختلف ویتامین B12 در بیماران دیابتی مصرف‌کننده متفورمین بر اساس سن به‌طور لب مرزی معنی‌دار بود (0/063=P). سطح ویتامین B12 در مردان به صورت معناداری بیش‌تر از زنان بود (0/023=P). سطح ویتامین B12 بر اساس BMI، سطح Hb، بیماری زمینه‌ای و مصرف سایر داروهای کاهنده قند تفاوت آماری معناداری نداشت (0/05<P). فراوانی سطوح ویتامین B12 در بیماران مصرف‌کننده متفورمین دارای MCV نرمال به‌صورت معناداری بیش از سایرین بود (0/012=P). فراوانی سطوح ویتامین B12 در بیماران مصرف‌کننده متفورمین 2000 میلی‌گرم در روز بیش‌ترین مقدار (13/3درصد) و در بیماران مصرف‌کننده 500 میلی‌گرم در روز کم‌ترین مقدار بود که این اختلاف از لحاظ آماری معنادار بود (0/013=P). استنتاج: یافته‌ها نشان داد که متفورمین سبب افت سطح ویتامین B12 در بیماران دیابتی مصرف‌کننده آن می‌شود. با توجه به شیوع بالای کمبود ویتامین B12 ناشی از متفورمین و ارتباط آن با دوز و مدت مصرف، بیماران باید به صورت مرتب از لحاظ سطح سرمی ویتامین B12 بررسی شوند و در صورت کمبود و یا بروز علائم کمبود، مکمل‌های ویتامین B12 برای بیماران شروع شود تا سبب بهبود کیفیت درمان و پیشگیری از بروز عوارض ناشی از دیابت و متفورمین شد.   Background and purpose: Given the inevitable use of metformin in treatment, the management and possible elevation of cobalamin levels by metformin use should be addressed. However, the reduction in vitamin B12 levels caused by metformin has been mentioned in many studies and books, but there is no suggestion for the concomitant use of vitamin B12 with metformin. This study was conducted with the aim of assessing the association between metformin use and vitamin B12 depletion in type 2 patients Materials and methods: In this descriptive cross-sectional study, 96 people were randomly selected. Two clinic patients referred to Tankab Hospitals and Imam Sajjad (AS) Ramsar Hospital internal clinic with normal CBC from the beginningwere included in this study. Information was recorded in patient records through paraclinics and interviews. 5 ml of venous blood samples was drawn these patients who had been taking metformin for at least 6 months to determine hemoglobin levels, red blood cell indices including MCV, and vitamin B12 levels. CBC and B12 plasma level were taken.t-tests and analysis of variance, Mann-Whitney and Kruskal-Wallis tests, chi-square tests and logistic regression were used. The software used in this study is IBM-SPSS V.20, and the significance level of the tests is considered to be less than 5%. Results: In this study, 96 patients were examined. The differences in vitamin B12 levels in diabetic patients taking metformin were borderline significant depending on age (P=0.063). The vitamin B12 level was significantly higher in men than in female patients (P=0.023). There were no statistically significant differences in vitamin B12 levels depending on BMI, Hb level, underlying disease and use of other hypoglycaemic medication (P>0.05). The frequency of vitamin B12 level was significantly lower in diabetic patients taking metformin with normal MCV than in patients with MCV (P=0.012). The frequency of vitamin B12 level was highestin diabetic patients taking 2000 mg metformin per day (13.3%) and lowest in patients taking 500 mg per day, and this difference was statistically significant (P=0.013). Conclusion: The results show that metformin causes a decrease in vitamin B12 levels in diabetics who take it. Due to the high prevalence of vitamin B12 deficiency caused by metformin and its relationship with dose and duration of use, patients ' serum levels of vitamin B12 should be monitored regularly and, in case of deficiency or symptoms of deficiency, patients should take vitamin B12 supplements to improve the quality of treatment and prevent complications caused by diabetes and metformin.   متفورمین, دیابت نوع دو, ویتامین B12 Metformin, Type 2 diabetes, Vitamin B12 126 133 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2089-5&slc_lang=fa&sid=1 Shadi Saravi شادی ساروی pharmacystudent.shadi1992@gmail.com 1003194753284600161369 1003194753284600161369 No Student of Clinical Pharmacy, Ramsar Autonomous Campus -Mazandaran University of Medical Sciences دانشجوی داروسازی بالینی، پردیس خودگردان رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران Ebrahim Salehifar ابراهیم صالحی فر salehifare@yahoo.com 1003194753284600161370 1003194753284600161370 Yes Professor, Pharmaceutical Sciences Research Center, Department of Clinical Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran and Faculty of Pharmacy, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات علوم دارویی، گروه داروسازی بالینی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران و دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Fahimeh Naderi-Behdani فهیمه نادری بهدانی keyhani_333@yahoo.com 1003194753284600161371 1003194753284600161371 No Assistant Professor, Ramsar Campus, Mazandaran University of Medical Sciences, Ramsar, Iran استادیار، پردیس رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، رامسر، ایران Shahrbanoo Keyhanian شهربانو کیهانیان fahimnaderi@gmail.com 1003194753284600161372 1003194753284600161372 No Associate Professor, Hematology and Oncology Subspecialist, Imam Sajjad (AS) Ramsar Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، فوق تخصص خون و انکولوژی، بیمارستان امام سجاد(ع) رامسر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Kashi زهرا کاشی kashizahra@gmail.com 1003194753284600161373 1003194753284600161373 No Professor, Diabetes Research Center, Imam Khomeini Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Fotokian زهرا فتوکیان 1003194753284600161374 1003194753284600161374 No Associate Professor, Nursing Care Research Center, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran دانشیار، مرکز تحقیقات مراقبت های پرستاری، پژوهشکده سلامت، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران