fa اندازه گیری میزان سرب، کادمیوم و مس در چای سیاه تولیدی در کارخانجات مازندران در بهار و تابستان 1390 داروسازی Pharmacy پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: منبع اصلی عناصرکمیاب موجود در گیاهان مواد مغذی و خاک محیط رشدشان می باشد. از طرفی رشد چای تحت تأثیر عواملی مثل رطوبت نسبی هوا، اختلاف دمای شب و روز و طول روز که وابسته به فصل می‌باشد قرار می‌گیرد. از این رو این تحقیق با هدف بررسی تأثیر زمان برداشت برگ چای سیاه در میزان فلزات سنگین چای در استان مازندران صورت گرفت. مواد و روش‌ها: مطالعه در آزمایشگاه کنترل مواد غذایی استان مازندران، بر روی 32 نمونه از برگ چای کاشته شده در استان مازندران انجام شد. اندازه‌گیری عناصر به روش‌های اسپکتروفتومتری جذب اتمی کوره گرافیتی و شعله انجام شد. برای مقایسه میانگین هرکدام از متغیرها با حدود استاندارد از آزمون One-Sample- t-test و برای بررسی استقلال بین متغیرها از آزمون مربع کای استفاده شد. یافته‌ها: میانگین مس، کادمیوم و سرب در فصل بهار و تابستان برحسب میلی گرم در کیلوگرم به ترتیب (3/10±14/23، 8/12±19/30)، (68/0±40/0، 07/0±16/0)، (34/1±33/2، 21/1±25/2) بود. میزان سرب در بهار و تابستان و کادمیوم در تابستان به طور معنی‌داری بالاتر و میزان مس در بهار و تابستان به طور معنی‌داری پایین تر از مقدار استاندارد ملی ایران بود (05/0≥p). بین فصل و میزان فلزات اندازه گیری شده ارتباط معنی‌داری دیده نشد. استنتاج: با توجه به بالا بودن سرانه مصرف چای سیاه در کشور که باعث می‌شود چای یکی از راه‌های با اهمیت دریافت عناصر کمیاب باشد، کنترل میزان عناصر کمیاب در چای و عوامل مؤثر برآن ضروری به نظر می‌رسد. Background and purpose: The main source of trace elements in plants is soil and nutrients of their growth medium. On the other hand, growth of tea is affected by some variables such as relative humidity of weather, temperature difference between day and night and and length of the day which are different in each season. This study aimed to investigate the effects of harvest time on tea leaf heavy metals in Mazandaran province. Materials and methods: The study was carried out in Mazandaran food control laboratory on 32 samples of black tea leaves, obtained from Mazandaran factories. The elements were analyzed using graphite furnace and flame atomic absorption spectrophotometer. To compare the mean with standard threshold and independence of variables one-sample t-test and chi square were used respectively. Results: Cu, cd and pb mean contents, as mg/kg in spring and summer, was (23.14±10.3, 30.19 ±12.8,), (0.16±0.07, 0.4±0.68) and (2.25±1.21, 2.33± 1.34), respectively. Pb content in spring and summer and then cd content in summer was significantly higher and cu content in summer and spring was significantly lower than Iran’s standard threshold (p≤0.05). There were no significant differences between harvest season and metal content. Conclusion: Control of trace elements content in tea is necessary due to the high per capita consumption of tea in Iran which makes it one of the most important ways to trace element intake. چای سیاه, سرب, مس, کادمیوم, آلاینده های فلزی Tea, pb, cu, cd, metal contaminations 2 10 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-36&slc_lang=fa&sid=1 Laleh Karimzadeh لاله کریم زاده E-mail: lalehkarimzadeh@gmail.com 100319475328460029997 100319475328460029997 Yes Golam Ali Bagheri غلامعلی باقری 100319475328460029998 100319475328460029998 No Aflatoon Pour Ali افلاطون پورعلی 100319475328460029999 100319475328460029999 No Mohammad Gholipour محمد قلی پور 100319475328460030000 100319475328460030000 No Zahra Mohammadi زهرا محمدی 100319475328460030001 100319475328460030001 No Behnaz Moshrefi بهناز مشرفی 100319475328460030002 100319475328460030002 No Mohammad Hossein Esfahanizadeh محمدحسین اصفهانی زاده 100319475328460030003 100319475328460030003 No Ebrahim Salehifar ابراهیم صالحی فر 100319475328460030004 100319475328460030004 No