Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa تاثیر تکنیک آرام سازی عضلانی به روش جاکوبسون بر بهزیستی روانشناختی و تاب‌آوری بیماران دیابتی نوع دو: کارآزمایی بالینی تصادفی The effect of Jacobson's Muscle Relaxation Technique on the Psychological Well-Being and Resilience of Patients with Type 2 Diabetes: Randomized Clinical Trial طب سنتی Traditional medicine پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: یکی از مهم‌ترین عوارض بیماری دیابت مشکلات روانشناختی مانند کاهش تاب‌آوری و بهزیستی روانشناختی می‌باشد. استفاده از روش آرام‌سازی عضلانی روشی آسان، ایمن و غیر دارویی می‌باشد. بنابراین مطالعه حاضر با هدف بررسی تاثیر تکنیک آرام سازی عضلانی به روش جاکوبسون بر بهزیستی روانشناختی و تاب آوری بیماران مبتلا به دیابت نوع دو طراحی شد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر یک کارآزمایی بالینی تصادفی دو گروه با طرح پیش‌آزمون پس‌آزمون بود که بر روی 40 بیمار مبتلا به دیابت نوع دو در کلینیک دیابت خیام شهر نیشابور در سال 1400 انجام شد. معیارهای ورود به مطالعه شامل داشتن حداقل سواد خواندن و نوشتن، توانایی شنوایی و گفتاری قابل قبول، دامنه سنی ۲۵ تا ۶۵ سال، عدم سابقه دریافت آموزش آرام‌سازی، ابتلا به دیابت نوع دو حداقل به‌مدت ۶ ماه، عدم مصرف سیگار و الکل، امکان استفاده از فایل آموزشی و هم‌چنین با توجه به پاسخگویی به پرسشنامه‌های بهزیستی روانشناختی دارای بهزیستی روانشناختی و تاب‌آوری ضعیف (نمره بهزیستی روانشناختی مساوی یا کم‌تر از۶۳، نمره تاب‌آوری مساوی یا کم‌تر از۵۰) و نداشتن اختلالات قطعی روانپزشکی بود. معیارهای خروج از مطالعه نیز شامل شرایط خاص پزشکی (از قبیل بستری یا معذوریت پزشکی برای ادامه درمان)، انصراف از پژوهش، فوت، عدم تمایل به همکاری، تکمیل ناقص پرسشنامه‌ها توسط اعضا، عدم انجام آرام‌سازی بیش از ۴ جلسه بودند. نمونه‌ها به روش در دسترس انتخاب و سپس به روش تخصیص تصادفی با بلوک‌های جایگشتی، در دو گروه مداخله وکنترل قرارگرفتند. سپس تکنیک آرام‌سازی به‌مدت ۸ هفته و یک بار در روز توسط گروه مداخله در منزل انجام شد. پرسشنامه بهزیستی روانشناختی ریف و پرسشنامه تاب‌آوری کانر در ابتدا و انتهای مداخله توسط گروه مداخله وکنترل تکمیل‌گردید. تجزیه و تحلیل داده‌ها با استفاده از آزمون نرمالیتی شاپیرو-ویلک، تست دقیق فیشر، مجذور کای، تحلیل کوواریانس توسط نرم‌افزار 25SPSS انجام شد. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد دو گروه از لحاظ متغیرهای جنس، تأهل، سن، تحصیلات، سابقه بیماری مزمن، سابقه مصرف داروی اعصاب، سابقه مصرف انسولین، سابقه ورزش، سابقه همتا، رعایت رژیم غذایی، درآمد و شغل همگن بودند و تفاوت آماری معنی‌داری بین دوگروه از این متغیرها وجود نداشت (0/05<P). نتایج آزمون کوواریانس نشان می‌دهد که میانگین‌های گروه‌های آزمایش و کنترل در تاب‌آوری بیماران با هم یکسان است(0/02= eta، 0/49=P)، لذا می‌توان نتیجه گرفت که میان گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر تاب‌آوری بیماران، با مهار اثر میانگین‌های پیش‌آزمون، تفاوت معنی‌دار وجود نداشت. هم‌چنین میانگین‌های گروه‌های آزمایش و کنترل در بهزیستی روانشناختی با هم متفاوت است(0/44= eta ، 0/00=P). لذا می‌توان نتیجه گرفت که گروه‌ها بایکدیگر تفاوت آماری معنی‌دار داشتند. به بیان دقیق‌تر میان گروه‌های آزمایش و کنترل از نظر بهزیستی روانشناختی، با مهار اثر میانگین‌های پیش‌آزمون، تفاوت معنی‌دار وجود داشت. استنتاج: نتایج این مطالعه نشان داد، آموزش آرام‌سازی عضلانی به‌عنوان یک روش مؤثر، کاربردی و کم هزینه در بهبود و پیشگیری از مشکلات روان‌شناختی بیماران مبتلا به دیابت در گروه مداخله نسبت به گروه کنترل موثر بوده است. شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 1N20220110053682IRCT   Background and purpose: One of the main complications of diabetes is psychological problems, such as reduced stamina and psychological well-being. The use of muscle relaxation is a simple, safe, and non-pharmacological method. Therefore, the present study was designed to investigate the effect of Jacobson's muscle relaxation technique on psychological well-being and resilience in patients with type 2 diabetes. Materials and methods: The current study is a two-group randomized clinical trial with a pre-test and post-test design conducted on 40 patients with type 2 diabetes at the Khayyam Diabetes Clinic in 2021. Eligibility criteria included minimum literacy, acceptable hearing, and speaking ability, age between 25 and 65 years, no history of relaxation training, type 2 diabetes for at least 6 months, no smoking and no alcohol, ability to use a computer, poor psychological well-being and resilience (psychological well-being score equal to or less than 63, resilience score equal to or less than 50), and no definite psychiatric disorders. Exclusion criteria included: special medical conditions (such as hospitalization or medical inability to continue treatment), withdrawal from the research, death, unwillingness to cooperate, incomplete completion of questionnaires by members, and failure to perform sedation for more than 4 sessions. The samples were selected using the available methods and then randomly allocated with permutation blocks to two intervention and two control groups. The relaxation technique was then practiced at home by the intervention group once a day for 8 weeks. Rif's psychological well-being questionnaire and Connor's resilience questionnaire were completed by the intervention and control groups at the beginning and end of the intervention. Data were analyzed using the Shapiro-Wilk test for normality, Fisher's exact test, chi-square, and analysis of covariance using SPSS 25 software. Results: The results of the research showed that the two groups were homogeneous in terms of gender, marriage, age, education, history of chronic diseases, history of neuro medications, insulin history, exercise history, peer history, dietary compliance, income, and occupation and there was a statistically significant difference. There was no difference in these variables between the two groups (P>0.05). The results of the covariance test show that the means of the experimental and control groups are the same in terms of patient resilience (P=0.49, eta=0.02). Therefore, it can be concluded that there is no significant difference between the experimental and control groups in terms of patient endurance, controlling for the effect of pre-test means. Also, the means of the experimental and control groups differ in psychological well-being (P=0.00, eta=0.44). Therefore, It can be concluded that there were statistically significant differences between the groups. More specifically, there was a significant difference between the experimental and control groups in terms of psychological well-being, controlling for the effect of pre-test means. Conclusion:  Results of the study showed that muscle relaxation training was an effective, practical, and inexpensive method of improving and preventing psychological problems in people with diabetes in the intervention group compared with the control group. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20220110053682N1)   آرام سازی عضلانی جاکوبسون, تاب آوری, بهزیستی روانشناختی, دیابت نوع دو, کارآزمایی بالینی Jacobson muscle relaxation, resilience, psychological well-being, type 2, clinical trial 51 61 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-7691-2&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Abolfazli زهرا ابوالفضلی abolfazli.z@gmail.com 1003194753284600168477 1003194753284600168477 No MSc Student in Internal Medicine-Surgery, Faculty of Nursing, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد داخلی- جراحی، دانشکده پرستاری، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Ali Asghar Jesmi علی اصغر جسمی jesmiaa@gmail.com 1003194753284600168478 1003194753284600168478 Yes Assistant Professor, Department of Nursing, Faculty of Nursing and Midwifery, Geriatric Health Research Center, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran استادیار، گروه پرستاری مراقبت های ویژه، دانشکده پرستاری و مامایی، مرکز تحقیقات سلامت سالمندان، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Neda Mahdavifar ندا مهدوی فر mahdavifar.n@gmail.com 1003194753284600168479 1003194753284600168479 No PhD Student in Epidemiology, School of Public Health, Tehran University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی دکتری آمار، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی تهران، ایران Roghayeh Javan رقیه جوان r.javan@gmail.com 1003194753284600168480 1003194753284600168480 No Assistant Professor, Department of Traditional Persian Medicine, Non-Communicable Diseases Research Center, Faculty of Medicine, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran استادیار، گروه طب سنتی، مرکز کنترل بیماری های غیرواگیر، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران Samaneh Alinejad Mofrad سمانه علینژاد مفرد alinejadmofrad.s@gmail.com 1003194753284600168481 1003194753284600168481 No Assistant Professor, Department of Nursing Education, Faculty of Nursing and Midwifery, Mashhad University of Medical Sciences, Mashhad, Iran استادیار، گروه آموزش پرستاری، دانشکده پرستاری مامایی مشهد، دانشگاه علوم پزشکی مشهد، مشهد، ایران Ali Taj علی تاج alitaj58@yahoo.com 1003194753284600168482 1003194753284600168482 No Assistant Professor, Non-Communicable Diseases Research Center, Sabzevar University of Medical Sciences, Sabzevar, Iran استادیار، مرکز کنترل بیماری های غیرواگیر، دانشگاه علوم پزشکی سبزوار، سبزوار، ایران