fa منشأیابی و پراکنش فلزات سرب، مس، روی، نیکل، کروم و وانادیم در رسوبات سطحی سواحل دریای خزر پرستاری nursing پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: این مطالعه به منظور تعیین منشاء و بررسی پراکنش فلزات سرب، مس، روی، نیکل، کروم و وانادیم در رسوبات سطحی (جنوب شرقی دریای خزر (حذف) سواحل مازندران انجام شد. مواد و روش‌ها: نمونه‌برداری از رسوبات سطحی 4 نیم خط تنکابن، نوشهر، بابلسر و بندر امیرآباد در 3 عمق متفاوت 5، 15 و 30 متری، در تیر ماه 1391 انجام پذیرفت. غلظت فلزات در بخش‌های مختلف ژئوشیمیایی رسوبات توسط دستگاه ICP-OES تعیین گردید. یافته‌ها: به طور کلی منشاء فلزات در منطقه، طبیعی و ناشی از فرسایش خاک و سنگ های حوضه آب‌ریز رودخانه‌های ورودی به دریا به دست آمد. همچنین میانگین غلظت کلی فلزات در امتداد نیم خط‌های مورد مطالعه با افزایش فاصله از ساحل افزایش معنی‌داری را نشان دادند. علاوه بر این میانگین غلظت کلی فلزات مورد مطالعه در امتداد ساحل از شرق به غرب نیز افزایش معنی‌داری را نشان دادند. در منطقه مورد مطالعه بیشترین غلظت برای فلز روی با g/gμ 104 در عمق 30 متری نیم خط بابلسر و کم‌ترین غلظت برای فلز مس با g/gμ 72/8 در عمق 5 متری نیم خط بندر امیرآباد به دست آمد. استنتاج: غلظت کلی فلزات در رسوبات سطحی منطقه مورد مطالعه در مقایسه با استانداردهای جهانی SQGsو NOAA پایین‌تر بود. علاوه بر این کد ارزیابی ریسک (که بر مبنای درصد حضور فلزات در بخش تبادلی تعریف شده است (حذف) نیز برای فلزات مورد مطالعه عدم ریسک و فقط برای سرب ریسک پایین را نشان داد. بنابراین از نتایج می‌توان استنباط کرد که فلزات مورد بررسی برای محیط زیست محلی کم خطر هستند. Background and purpose: This study aimed to determine the origin and distribution of lead, copper, zinc, nickel, chromium and vanadium in surface sediments of Mazandaran coastline (southeastern coast of the Caspian Sea). Materials and methods: Surface sediment samples were collected from four transects in Tonekabon, Noshahr, Babolsar and Amir abad port, at three different depths of 5, 15 and 30 m in July 2012. Metals concentration were determined by ICP - OES. Results: The metals in the studied areas were found to be from natural sources, probably due to weathering of rock and soils erosion transported by rivers into the sea. Significant difference was seen in the mean total concentration of metals along the four transect when the distance from the shore increased. The mean concentration of metals along the coast from east to west showed a significant increase. Among the metals, the highest concentrations was found for zinc (104 μg/g) at 30 m depth in Babolsar transect and the lowest concentration was found for copper (8.72 μg/g) at 5 m depth in Amir abad port transect. Conclusion: Total concentrations of metals were lower than standard levels (SQGs and NOAA). Moreover, the risk assessment code (the presence of metals in the exchangeable fraction) did not show any risk from copper, zinc, nickel, chromium and vanadium, but it showed only a low risk for lead. This study found that the studied metals have low-risk for local environment. فلزات سنگین، منشأیابی، رسوبات سطحی، نیم خط، دریای خزر Heavy metals, source identification, surface sediments, transect, Caspian Sea 36 50 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1466-41&slc_lang=fa&sid=1 Seyed Javad Hashemi سید جواد هاشمی 100319475328460016617 100319475328460016617 No Alireza Riahi Bakhtiari علیرضا ریاحی بختیاری E-mail: riahi@modares.ac.ir 100319475328460016618 100319475328460016618 Yes Raziyeh Lak راضیه لک 100319475328460016619 100319475328460016619 No