Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa ارتباط بین چاقی و اختلال لیپید در بیماران پره دیابتی در مراکز بهداشتی درمانی شهرستان آمل در سال 1402 Association Between Obesity and Dyslipidemia in Prediabetic Patients at Health Centers in Amol, 2023 غدد Endocrine diseases پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: چاقی یک عامل خطر مشترک برای اختلالات چربی، دیابت و پره دیابت است که با پیامدهای نامطلوب سلامتی و مرگ ومیر زودرس ارتباط دارد. <a name="_Hlk168126679">با توجه به عوارض جدی هایپرلیپیدمی و عدم بررسی هیپرلیپیدمی در بیمارن پره دیابتی، شناسایی به موقع عوامل زمینه‌ای و پیشگیری به موقع وآموزش به افراد در خصوص خطر بیماری، در کاهش بروز آن کمک‌کننده خواهد بود. </a>این مطالعه با هدف بررسی رابطه بین چاقی و اختلالات چربی در افراد پیش دیابتی و ارزیابی مقایسه اثر مستقل پیش دیابت بر سطوح لیپید و اثر مشترک چاقی و پیش دیابت طراحی شد. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر از نوع توصیفی تحلیلی است. جامعه آماری مطالعه افراد بالاتر از 30 سال مراجعه‌کننده به  مراکز بهداشتی درمانی شهرستان آمل می‌باشند. مراکز به صورت تصادفی ساده وارد مطالعه شدند. حجم نمونه تعداد 530 نفر محاسبه شد. با بررسی پرونده‌های بهداشتی، افراد پره دیابت چاق و با BMI نرمال تا رسیدن به تعداد مورد نیاز بر اساس روش مبتنی بر دسترس وارد مطالعه شدند. در صورتی که BMI فرد مساوی یا بالاتر از kg/m230 باشد چاق تلقی می‌شود. اطلاعات مربوط به قند و لیپید از پرونده بیمار استخراج و ثبت شد سپس وزن، قد و دورکمر افراد اندازه‌گیری شد و BMI محاسبه شد و با دستگاه فشار سنج جیوه‌ای، فشارخون اندازه‌گیری شد. پس ازجمع‌آوری داده‌ها ورود و آنالیز داده‌ها با نرم‌افزار SPSS-23 انجام شد. سطح معنی‌داری آزمون‌ها 0/5درنظرگرفته شد. به علت نرمال بودن، جهت مقایسه متغیرهای کمی از student t test و ANOVA استفاده شد هم‌چنین جهت ارزیابی متغیر وابسته با سایر متغیرهای مستقل از آنالیز رگرسیون چندگانه استفاده شد. جهت ارزیابی ارتباط بین متغیرهای کمی از ضریب همبستگی پیرسون استفاده شد. یافته‌ها: در این مطالعه با در نظر گرفتن معیار های ورود و خروج 515  نفر وارد مطالعه شدند که396 نفر زن و119 نفر مرد بودند. نتایج نشان داد که ارتباط معنی‌داری بین دورکمر غیرطبیعی و دیس‌لیپیدمی (0/001P=) BMI و دیس‌لیپیدمی (0/001P=) سابقه چاقی در خانواده و سابقه هایپر لیپیدمی درخانواده و دیس لپیدمی وجود داشت(0/001P=). ارتباط معنی‌داری بین سابقه دیابت در خانواده و دیس‌لیپیدمی(0/05P=) وجود داشت و دیس‌لیپیدمی با سن، شغل، جنس و مصرف سیگار ارتباط معنی‌داری نداشت. نتایج نشان می‌دهد که شانس دیس لیپیدمی با افزایشLDL 1/5برابر با افزایش FBS، 1/2 برابر و با افزایش تری گلیسرید 1/1برابر بیش‌تر می‌شود. شانس دیس لیپیدمی در افراد با سابقه دیابت در خانواده 14/6برابر و در افراد با سابقه هایپر لپیدمی در خانواده 0/02 برابر بیش‌تر می‌شود. ارتباط معنی‌داری بین BMI و دیس‌لیپیدمی(0/001P=) مشاهده شد. با افزایش BMI شانس دیس‌لیپیدمی 68/0برابر بیش‌تر می‌شود. بین LDL و شاخص توده بدنی ارتباط معنی‌دار یافت شد(000/0=P). بین HDL و شاخص توده بدنی رابطه معکوس معنی‌دار یافت شد (0/003=P). بین COL و شاخص توده بدنی رابطه معنی‌دار یافت شد(000/0=P). بین تری‌گلیسرید و شاخص توده بدنی رابطه معنی‌دار یافت شد(000/0=P) بین دور کمر و شاخص توده بدنی رابطه  معنی‌دار یافت شد(000/0=P). استنتاج: این مطالعه نشان داد BMI با LDL، تری‌گلیسرید و کلسترول و دور کمر همبستگی مثبت دارد. با افزایش چاقی شانس دیس‌لیپیدمی بیش‌تر می‌شود. با افزایش LDL، FBS، تری‌گلیسرید، سابقه دیابت در خانواده و هایپر لیپیدمی در خانواده شانس بروز دیس‌لیپیدمی بیش‌تر می‌شود.   Background and purpose: Obesity is a common risk factor for lipid disorders, diabetes, and prediabetes, all of which are associated with adverse health outcomes and premature mortality. Considering the serious complications of hyperlipidemia and the lack of sufficient studies examining hyperlipidemia in prediabetic patients, timely identification of underlying factors, along with prevention and education, is critical in reducing the incidence of these conditions. The aim of this study was to investigate the relationship between obesity and lipid disorders in prediabetic individuals, as well as to evaluate the independent effect of prediabetes on lipid levels and the combined effect of obesity and prediabetes. Materials and methods: The present study is descriptive and analytical in nature. The statistical population consists of individuals over 30 years of age who visited health centers in Amol city. The centers were selected through simple random sampling, and the sample size was calculated to be 530 individuals. By reviewing health records, prediabetic individuals who were obese or had normal BMI were included in the study until the required sample size was reached. A person is considered obese if their BMI is equal to or higher than 30 kg/m². Information on blood sugar and lipid levels was extracted from patient files and recorded. The weight, height, and waist circumference of the subjects were measured, and BMI was calculated. Blood pressure was measured using a mercury sphygmomanometer. After data collection, data entry and analysis were performed using SPSS-23 software. The significance level was set at 0.05. Due to the normal distribution of the data, the Student’s t-test and ANOVA were used to compare quantitative variables, while multiple regression analysis was employed to evaluate the dependent variable against other independent variables. Pearson’s correlation coefficient was used to assess relationships between quantitative variables. Results: In total, 515 individuals met the inclusion and exclusion criteria, with 396 women and 119 men participating. The results indicated a significant relationship between abnormal waist circumference and dyslipidemia (P= 0.001), BMI and dyslipidemia (P= 0.001), and family history of obesity, family history of hyperlipidemia, and dyslipidemia (P= 0.001). However, no significant relationship was found between family history of diabetes and dyslipidemia (P= 0.05) or between dyslipidemia and age, occupation, sex, and smoking. The findings showed that for every increase in LDL, the likelihood of dyslipidemia increases by 1.5 times; for every increase in fasting blood sugar (FBS), it increases by 1.2 times; and for every increase in triglyceride levels, it increases by 1.1 times. The chance of dyslipidemia increases by 14.6 times in people with a family history of diabetes and by 0.02 times in those with a family history of hyperlipidemia. A significant relationship between BMI and dyslipidemia was observed (P= 0.001). With increasing BMI, the chance of dyslipidemia increases by 0.68 times. Additionally, a significant relationship was found between LDL and BMI (P= 0.000), and a significant inverse relationship was observed between HDL and BMI (P= 0.003). A significant relationship was also found between cholesterol (COL) and BMI (P= 0.000), triglycerides and BMI (P= 0.000), and waist circumference and BMI (P= 0.000). Conclusion: This study demonstrates that BMI has a positive correlation with HDL, LDL, triglycerides, and cholesterol. As obesity increases, the likelihood of dyslipidemia rises as well. Moreover, increases in LDL, FBS, and triglycerides, along with a family history of diabetes and hyperlipidemia, are associated with an elevated risk of dyslipidemia.   پره دیابت, اختلال لیپید, چاقی, دیس لیپیدمی, BMI طبیعی prediabetic state, dyslipidemias, obesity, lpid disorder, normal BMI 115 126 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-10105-2&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Zarrinkamar مریم زرین کمر maryamzarrinkamar7040@gmail.com No Assistant Professor, Department of Family Medicine, School of Medicine, Diabetes Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه آموزشی پزشکی خانواده، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Kashi زهرا کاشی Kashi_zahra@yahoo.com No Professor, Department of Internal Medicine, School of Medicine, Diabetes Research Center, Sari Imam Khomeini Hospital, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه داخلی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad Khademloo محمد خادملو moh.khademloo@mazums.ac.ir No Professor, Department of Community Medicine, School of Medicine, Orthopedic Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، گروه پزشکی اجتماعی، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات ارتوپدی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mojgan Geran مژگان گران moj1357geran@gmail.com Yes Assistant Professor, Department of Family Medicine, School of Medicine, Diabetes Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه آموزشی پزشکی خانواده، دانشکده پزشکی، مرکز تحقیقات دیابت، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Pejman Khosravi پژمان خسروی pezhmankhosravi56@gmail.com No Assistant Professor, Department of Family Medicine, Amol Campus of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Amol, Iran استادیار، گروه آموزشی پزشکی خانواده، پردیس پزشکی آمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، آمل، ایران Seyed Hamed Hakimi سید حامد حکیمی hamedhakimi@yahoo.com No Student in MPH, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical sciences, Sari, Iran دانشجوی MPH ، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Roghaye Khatoon Arab رقیه خاتون عرب nasrinabab@yahoo.com No MSc in Consultation in Midwifery, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical sciences, Sari, Iran کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران