fa ویژگی‌های روان‌سنجی فرم کوتاه 12 گویه‌ای پرسشنامه کیفیت زندگی در بیماران همودیالیزی ایرانی پرستاری nursing پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:77%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">سابقه</span></span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.1pt">و هدف:</span></span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">کیفیت زندگی بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه تحت درمان با همودیالیز تحت تاثیر عوامل جسمی، روانی و اجتماعی قرار دارد. ارزیابی دقیق این ابعاد با استفاده از ابزارهای استاندارد، اهمیت بالایی دارد. هدف این مطالعه تعیین ویژگی‌های روان‌سنجی پرسشنامه 12 گویه‌ای کیفیت زندگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز در جمعیت ایرانی بود</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:#0e101a"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:77%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">مواد و روش</span></span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">در این مطالعه مقطعی در سال 1402، 411 بیمار تحت همودیالیز در مازندران به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب شدند. پس از ترجمه فرم کوتاه 12 گویه‌ای پرسشنامه کیفیت زندگی، ویژگی‌های روان‌سنجی آن با ارزیابی تحلیل عاملی اکتشافی، تحلیل شبکه‌ای و تحلیل عامل تاییدی، </span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">روایی سازه</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">(روایی همگرا و روایی واگرا)، مورد ارزیابی قرار گرفت. سازگاری درونی به کمک ضریب آلفای کرونباخ و امگا مک‌دونالد</span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">محاسبه شد.</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:77%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته</span></span></span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></span></span></span> <span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">نتایج تحلیل عامل اکتشافی نشان داد دو عامل وضعیت سلامت روانی و جسمی استخراج شده، 44/55 درصد واریانس کیفیت زندگی را در مددجویان همودیالیز تبیین می‌کند. هم‌چنین تحلیل عاملی تاییدی نشان داد مدل مفروض دارای برازش مناسب است (0/930</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:77%">CFI=</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">، 0/931</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:77%">IFI=</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">، 0/936</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:77%">RFI=</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""> و 0/954</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:77%">TFI=</span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">). عامل‌ سلامت روانی استخراج شده در مردان دارای روایی همگرا (</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:9.0pt"><span style="line-height:77%">AVE</span></span><span style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""> بالای 0/5</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">) <span style="letter-spacing:-.1pt">و هر دو عامل‌ نیز دارای روایی واگرای مناسبی بودند و در نهایت پایایی درونی پرسشنامه کیفیت زندگی در محدوده</span> قابل قبول (بیش</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.5pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">تر از 0/7) گزارش شد.</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:77%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt">استنتاج:</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">نتایج روان‌سنجی </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">پرسشنامه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">کیفیت زندگی نشان داد که بیماران مبتلا به نارسایی مزمن کلیه که تحت درمان با <span style="letter-spacing:-.1pt">همودیالیز هستند، کیفیت زندگی خود را با دو مفهوم وضعیت سلامت جسمی و روانی، تجربه و درک می‌کنند. این مطالعه ویژگی‌های</span> روان‌سنجی (روایی و پایایی مناسب) و ساختار عاملی مناسب برای نسخه فارسی</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""> پرسشنامه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">کیفیت زندگی در بیماران تحت درمان با همودیالیز را تأیید کرد. این ابزار می‌تواند توسط ارائه‌دهندگان مراقبت‌های بهداشتی در مطالعات مختلف و برای ارزیابی و بهبود کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی استفاده شود. استفاده از این </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">پرسشنامه</span></span></span><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""> می‌تواند به پژوهشگران و متخصصان مراقبت‌های بهداشتی کمک کند تا به<span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span>طور دقیق‌تر و جامع‌تری ابعاد مختلف کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی را ارزیابی کنند. بهره‌گیری از این ابزار می‌تواند به بهبود فرایندهای درمانی و افزایش رضایت بیماران کمک کرده و به عنوان یک ابزار مفید در تحقیقات آینده مورد استفاده قرار گیرد.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:77%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">این پژوهش با تأکید بر اهمیت استفاده از ابزارهای معتبر و قابل اعتماد در ارزیابی کیفیت زندگی، به پرستاران و دیگر متخصصان بهداشت و درمان توصیه می‌کند که از نسخه فارسی </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">پرسشنامه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">کیفیت زندگی 12 گویه‌ای در برنامه‌های درمانی و تحقیقاتی خود بهره بگیرند تا بتوانند به بهبود کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی کمک کرده و نتایج بهتری در درمان این بیماران حاصل نمایند. پیشنهاد می‌شود در مطالعات آینده، تأثیر عوامل مختلف مانند تغذیه، حمایت اجتماعی و برنامه‌های توانبخشی بر کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی مورد بررسی قرار گیرد. هم‌چنین، استفاده از این </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">پرسشنامه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">در جمعیت‌های مختلف و در شرایط درمانی متفاوت می‌تواند به تعمیم‌پذیری نتایج کمک کرده و ابزار کارآمدتری برای ارزیابی کیفیت زندگی فراهم آورد. به‌طورکلی، نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که </span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">پرسشنامه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar="">کیفیت زندگی 12 گویه‌ای یک ابزار قابل اعتماد و معتبر برای ارزیابی کیفیت زندگی بیماران همودیالیزی است و می‌تواند به‌طور مؤثر در تحقیقات و برنامه‌های بالینی استفاده شود. استفاده از این ابزار می‌تواند به بهبود کیفیت زندگی و درمان بیماران کمک کرده و اطلاعات ارزشمندی برای تصمیم‌گیری‌های بالینی فراهم آورد.</span></span></span><span lang="AR-SA" style="font-size:11.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"><span style="letter-spacing:-.3pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:77%"><span style="tab-stops:284.5pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span lang="AR-SA" style="font-size:7.0pt"><span style="line-height:77%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="color:black"></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="line-height:92%"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background and purpose:</span></span></span></span></b><span lang="EN" style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%">.</span></span><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"><span style="letter-spacing:-.2pt">The quality of life of patients with chronic kidney failure undergoing hemodialysis is influenced by physical, psychological, and social factors. Accurate assessment of these dimensions using standardized tools is of great importance. This study aimed to determine the psychometric properties of the 12-item Quality of Life Questionnaire in patients undergoing hemodialysis in the Iranian population</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%">.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:92%"></span></span></span><br> <span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:95%"><span style="text-autospace:none"><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">Materials and methods: </span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.2pt">In this cross-sectional study conducted in 2023, 411 hemodialysis patients in Mazandaran were selected through convenience sampling. After translating the Short Form-12 Quality of Life Questionnaire, its psychometric properties were assessed through exploratory factor analysis, network analysis, and confirmatory factor analysis, along with construct validity (convergent and divergent validity). Internal consistency was calculated using Cronbach&#39;s alpha and McDonald&#39;s omega coefficients.</span></span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:95%"><b><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"><span arial="" style="font-family:">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:95%">The results of the exploratory factor analysis indicated that two factors&mdash;physical health status and mental health status&mdash;accounted for 44.55% of the variance in the quality of life among hemodialysis patients. Furthermore, confirmatory factor analysis showed that the hypothesized model had a good fit (CFI= 0.930, IFI= 0.931, RFI= 0.936, TLI= 0.954). The extracted mental health factor in men demonstrated convergent validity (AVE above 0.5), and both factors exhibited appropriate divergent validity. Ultimately, the internal consistency of the Quality of Life Questionnaire was found to be within an acceptable range (greater than 0.7).</span></span><span lang="EN" style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"></span></span></span><br> <span style="line-height:95%"><span style="vertical-align:top"><b><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"> <span style="letter-spacing:-.2pt">The psychometric analysis of the Quality of Life Questionnaire indicates that patients with chronic kidney failure undergoing hemodialysis perceive their quality of life through two primary dimensions: physical and mental health status. This study confirmed the psychometric properties (validity and reliability) and the appropriate factor structure of the Persian version of the Quality of Life Questionnaire for patients undergoing hemodialysis. Healthcare providers can use this tool in various studies to assess and improve the quality of life of hemodialysis patients</span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:95%"><span style="vertical-align:top"><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.2pt">The use of this questionnaire allows researchers and healthcare professionals to more accurately and comprehensively evaluate the different aspects of quality of life in hemodialysis patients. Employing this tool can enhance treatment processes and improve patient satisfaction, serving as a valuable instrument for future research. This study emphasizes the importance of using valid and reliable tools to assess quality of life and recommends that nurses and other healthcare professionals integrate the Persian version of the 12-item Quality of Life Questionnaire into their treatment and research programs to help improve the quality of life of hemodialysis patients and achieve better treatment outcomes.</span></span></span></span></span><br> <span style="line-height:95%"><span style="vertical-align:top"><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="letter-spacing:-.2pt">Future studies are recommended to investigate the impact of factors such as nutrition, social support, and rehabilitation programs on the quality of life of hemodialysis patients. Additionally, utilizing this questionnaire in different populations and therapeutic contexts can contribute to the generalizability of the findings and offer a more effective tool for quality of life assessments. Overall, the findings of this study indicate that the 12-item Quality of Life Questionnaire is a reliable and valid tool for assessing the quality of life in hemodialysis patients, making it valuable for both research and clinical programs. Using this tool can help improve patients&#39; quality of life and treatment outcomes while providing essential data for clinical decision-making.</span></span></span><i><span style="font-size:9.5pt"><span style="line-height:95%"><span style="color:black"></span></span></span></i></span></span><br> &nbsp; پایایی, روان‌سنجی, روایی, پرسشنامه 12 گویه‌ای کیفیت زندگی, همودیالیز reliability, psychometric, validity, short-form-12 Questionnaire of Quality of Life, hemodialysis 100 114 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-17660-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Sharif-Nia حمید شریف‌ نیا pegadis@yahoo.com No Associate Professor, Psychosomatic Research Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، مرکز تحقیقیات روان تنی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Reza Fatehi رضا فاتحی r3fatehi@gmail.com Yes MSc of Nursing, Behshahr School of Nursing, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناسی ارشد پرستاری، دانشکده پرستاری بهشهر، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Lida Hosseini لیدا حسینی l.hosseini69@gmail.com No Assistant Professor, Nursing and Midwifery Research Center, Department of Community Health and Geriatric Nursing, School of Nursing and Midwifery, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran استادیار، مرکز تحقیقات پرستاری و مامایی، گروه پرستاری بهداشت جامعه و سالمندی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Poorya Nowrozi پوریا نوروزی npoorya91@gmail.com No MSc Student in Nursing, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد پرستاری، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران