Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی ارتباط روند تغییرات گلوکز خون با شدت بیماری در بیماران دیابتی و غیر دیابتی مبتلا به عفونت کووید-19 Association of Blood Glucose Level Changes with the Severity of COVID-19 Infection in Diabetic and Non-Diabetic Patients غدد Endocrine diseases پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: بسیاری از بیماران دیابتی و هم‌چنین بیماران بدون سابقه دیابت دچار افزایش گلوکز خون در سیر بیماری کووید-19 می‌شوند که می‌تواند بر شدت بیماری تأثیر بگذارد، این مطالعه با هدف بررسی روند تغییرات گلوکز خون و ارتباط آن با تظاهرات بالینی و شدت بیماری در بیماران دیابتی و غیر دیابتی مبتلا به کووید-19 بستری در بیمارستان امام خمینی (ره) ساری، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: این مطالعه مورد - شاهدی، بر روی 130 بیمار مبتلا به کووید-19 شامل ۶۶ بیمار دیابتی (گروه مورد) و ۶۴ بیمار غیر دیابتی (گروه شاهد) انجام شد. داده‌های جمعیت ‌شناختی، سابقه پزشکی، علائم، یافته‌های سی‌تی‌اسکن، نتایج آزمایشگاهی و پیشرفت بیماری از طریق پرسشنامه جمع‌آوری شد. شدت بیماری، تغییرات قند خون و تأثیر آن ها بر شدت بیماری بین دو گروه مقایسه شد. تحلیل‌ها با نرم‌افزار  SPSSنسخه ۲۰ و در سطح معنی‌داری 05/< P انجام شد. یافته‌ها: بیماران دیابتی مبتلا به کووید-۱۹ به‌طور معنی‌داری مسن‌تر بودند (1/61±61/77 در برابر 2/06±49/45 سال، (0/001< P) و شاخص توده بدنی بالاتری نسبت به بیماران غیردیابتی داشتند (0/028= P)، اما مدت زمان بستری شدن و ماندگاری در بخش مراقبت‌های ویژه بین دو گروه تفاوت معنی‌داری نداشت (0/05> P). بیماران دیابتی بیماری شدیدتری نسبت به بیماران غیردیابتی نشان دادند (0/008= P). همبستگی معنی‌داری بین قند خون تصادفی در زمان پذیرش (0/048= P) و ترخیص (0/004= P) و هم‌چنین قند ناشتا در زمان ترخیص (0/004= P) با شدت بیماری مشاهده شد. با این حال، هیچ همبستگی معنی‌داری بین سطح قند خون تصادفی (0/34= P) و قند ناشتا (0/48= P) در طول بستری شدن و شدت بیماری یافت نشد. روند تغییرات قند خون تصادفی و ناشتا در طول زمان نیز ارتباط معنی‌داری با شدت بیماری نداشت (به‌ترتیب (0/21= P و 0/07= P). استنتاج: هیپرگلیسمی در بیماران دیابتی مبتلا به کووید-۱۹ ممکن است با شدت بیماری مرتبط باشد. سطح قند خون ناشتا، به‌ویژه در زمان ترخیص بیمار، و قند خون تصادفی در زمان پذیرش و ترخیص بیمار، با شدت بیماری ارتباط دارند، این موضوع لزوم نظارت دقیق پزشکان بر سطح قند خون در این زمان‌ها را برجسته می‌سازد.   Background and purpose: Given that many diabetic and non-diabetic patients experience hyperglycemia during the course of COVID-19, which may influence the severity of the disease, this study aimed to examine the patterns of blood glucose variation and their association with clinical manifestations and disease severity in diabetic and non-diabetic COVID-19 patients hospitalized at Sari Imam Khomeini Hospital. Materials and methods: This case–control study was conducted on 130 COVID-19 patients, including 66 individuals with diabetes as the case group and 64 non-diabetic individuals as the control group. Data on demographics, medical history, symptoms, CT findings, laboratory results, and disease progression were collected via questionnaire. Subsequently, the severity of the disease, blood glucose fluctuations, and their associations with disease severity were compared between diabetic and non-diabetic individuals. Analyses were conducted using SPSS version 20, with statistical significance set at P<0.05. Results: Diabetic COVID-19 patients were significantly older (61.77 ± 1.61 vs. 49.45 ± 2.06 years; P < 0.001) and had a higher BMI (P= 0.028) than non-diabetic patients, but hospitalization and ICU stay durations did not differ significantly (P> 0.05). Diabetic patients exhibited more severe disease compared with non-diabetic patients (P= 0.008). A significant correlation was observed between random blood glucose (BS) at admission (P= 0.048) and discharge (p = 0.004), as well as fasting blood glucose (FBS) at discharge (P= 0.004), and disease severity. However, no significant correlation was found between BS (P= 0.34) or FBS (P = 0.48) measured during hospitalization and disease severity. Neither BS nor FBS trajectories over time showed a significant association with disease severity (P= 0.21 and P= 0.70, respectively). Conclusion: Hyperglycemia in diabetic COVID-19 patients may be linked to greater disease severity compared with non-diabetic patients. Fasting blood glucose levels, particularly at discharge, and random blood glucose at both admission and discharge, are significantly associated with severity, underscoring the need for clinicians to closely monitor blood glucose at these critical time points.   تغییرات گلوکز خون, شدت بیماری, دیابت, کووید-19 Blood glucose changes, disease severity, diabetes, COVID-19 101 111 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1412-3&slc_lang=fa&sid=1 Pedram Hassani پدرام حسنی 1003194753284600183022 1003194753284600183022 No Medical Student, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zahra Hosseini-khah زهرا حسینی خواه 1003194753284600183021 1003194753284600183021 Yes Assistant Professor, Diabetes Research Center, Institute of Herbal Medicines and Metabolic Disorders, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، مرکز تحقیقات دیابت، پژوهشکده داروهای گیاهی و اختلالات متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Shirin Sheibani َشیرین شیبانی 1003194753284600183023 1003194753284600183023 No Medical Student, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی پزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Marzieh Movahedi-Rad مرضیه موحدی راد 1003194753284600183024 1003194753284600183024 No Endocrinologist, Diabetes Research Center, Institute of Herbal Medicines and Metabolic Disorders, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran فوق تخصص غدد درون ریز، مرکز تحقیقات دیابت، پژوهشکده داروهای گیاهی و اختلالات متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Zeinab Sheidaie زینب شیدایی 1003194753284600183025 1003194753284600183025 No Endocrinologist, Diabetes Research Center, Institute of Herbal Medicines and Metabolic Disorders, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran فوق تخصص غدد درون ریز، مرکز تحقیقات دیابت، پژوهشکده داروهای گیاهی و اختلالات متابولیک، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران