Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن ‌آگاهی بر علائم و نشانه‌های بیماری و آشفتگی روان‌شناختی در زنان مبتلا به لیکن پلان دهان The Effectiveness of Mindfulness-Based Stress Reduction Therapy on Disease signs and Symptoms and Psychological Distress in Women with Oral Lichen Planus روانشناسی psychology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: لیکن پلان دهان یک بیماری خودایمنی التهابی و مزمن است که اغلب تهدید کننده حیات نیست، اما به دلیل ماهیت مزمن و فقدان درمانی که از پیشروی بیماری جلوگیری کند، پیامدهای روانی- اجتماعی متعددی به همراه دارد. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی درمان کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی بر علایم و نشانه‌های بیماری، استرس، اضطراب و افسردگی مبتلایان به بیماری لیکن پلان دهان، انجام پذیرفت. مواد و روش‌ها: در این پژوهش کارآزمایی بالینی کنترل شده، از طرح تحقیق دوگروهی همراه با پیش‌آزمون و پس‌آزمون استفاده شد. نمونه پژوهش شامل 36 زن مبتلا به لیکن پلان دهان بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند بر اساس ملاک‌های ورود انتخاب شدند و به‌صورت تصادفی در دو گروه کنترل و آزمایش قرار گرفتند. داده‌ها به‌وسیله پرسش‌نامه DASS-21، مقیاس درجه‌بندی دیداری (VAS) و معیار تانگ پراسوم جمع‌آوری شدند. گروه آزمایش ۸ جلسه درمان MBSR دریافت کردند و گروه کنترل مداخله روان‌شناختی دریافت نکردند. در نهایت داده‌ها به‌وسیله نرم‌افزار SPSS-22 تجزیه ‌و تحلیل شدند. یافته‌ها: در گروه آزمایش، میانگین نمرات استرس، اضطراب وافسردگی درمرحله پس‌آزمون به ترتیب 4/22±9/29، 3/29±5/94 و 5/55±7/00 و در گروه کنترل به ترتیب 4/84±10/94، 4/70±7/71و 5/44±9/65 بود که پس از تعدیل نمرات پیش‌آزمون، نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که میانگین دو گروه آزمایش و کنترل در این متغیرها در مرحله پس‌آزمون تفاوت معنی‌داری دارد (0/05>P). میانگین شدت درد یا سوزش در گروه آزمایش در مرحله پس‌آزمون 1/85±2/94 و در گروه کنترل1/69±3/65 بود؛ اما بین این نمرات تفاوت معنی‌داری وجود نداشت، برای متغیر نشانه‌های بیماری نیز تفاوت فراوانی نوع ضایعات در دو گروه آزمایش و کنترل تفاوت معنی‌داری نداشت (0/05<P). استنتاج: نتیجه این پژوهش نشان داد که می‌توان از درمان MBSR در جهت کاهش آشفتگی‌های روان‌شناختی مبتلایان به بیماری لیکن پلان دهان بهره برد. شماره ثبت کارآزمایی بالینی : 1N20221204056709IRCT   Background and purpose: Oral lichen planus (OLP) is a chronic inflammatory autoimmune disease that, although not typically life-threatening, can lead to significant psychosocial consequences. Due to its persistent nature and the lack of effective treatments to prevent its progression, OLP can severely impact quality of life. The aim of the present study is to investigate the effectiveness of mindfulness-based stress reduction therapy in alleviating symptoms and signs of the disease, as well as reducing stress, anxiety, and depression in women with oral lichen planus. Materials and methods: This study is a controlled clinical trial with a pre-test/post-test design. The sample comprised 36 women diagnosed with oral lichen planus, who were selected using purposive sampling and were then randomly assigned to either the control or experimental group. Data were collected using the DASS-21 questionnaire, Visual Analog Scale (VAS), and Thongprasom Scale. The experimental group received 8 sessions of Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR) therapy, while the control group received no interventions. Data were analyzed using SPSS software (version 22). Results: In the experimental group, the mean scores for stress, anxiety, and depression in the post-test phase were 9.29±4.22, 5.94±3.92, and 7.00±5.55, respectively. In the control group, these scores were 10.94±4.84, 7.71±4.70, and 9.65±5.44, respectively. After adjusting for pre-test scores, the results of covariance analysis showed that the mean scores of the experimental and control groups differed significantly for these variables in the post-test phase (P<0.05). The mean intensity of pain or burning sensation in the experimental group during the post-test phase was 2.94±1.85, compared to 3.65±1.69 in the control group; however, this difference was not statistically significant. Similarly, there was no statistically significant difference in the frequency of lesions between the experimental and control groups (P>0.05). Conclusion: The results of this study indicate that MBSR can be an effective approach to reducing psychological distress in patients with oral lichen planus. (Clinical Trials Registry Number: IRCT20221204056709N1)   بیماری لیکن پلان دهان, استرس, اضطراب, افسردگی, درد یا سوزش, ضایعات مخاطی, کاهش استرس مبتنی بر ذهن‌آگاهی Oral lichen planus, stress, anxiety, depression, pain, burning, mucosal lesions, mindfulness-based stress reduction 56 67 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-11-18103-1&slc_lang=fa&sid=1 Fatemeh Sarebannezhad فاطمه ساربان نژاد sareban24375@gmail.com 1003194753284600174805 1003194753284600174805 No MSc Student in Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Abdollah Omidi عبدالله امیدی abomidi20@yahoo.com 1003194753284600174806 1003194753284600174806 No Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran استاد، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Zahra Zanjani زهرا زنجانی z_zanjani2005@yahoo.com 1003194753284600174807 1003194753284600174807 Yes Associate Professor, Department of Clinical Psychology, Faculty of Medicine, Kashan University of Medical Sciences, Kashan, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Elaheh Ghasemzadeh Hoseini الهه قاسم زاده حسینی dr.el.ghasemzade@gmail.com 1003194753284600174808 1003194753284600174808 No Assistant Professor, Department of Oral & Maxillofacial Medicine, Faculty of Dentistry, Kashan University of Medical Science, Kashan, Iran استادیار، گروه پزشکی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کاشان، کاشان، ایران Narges Gholizadeh نرگس قلی زاده n.gholizadeh88@gmail.com 1003194753284600174809 1003194753284600174809 No Profesor, Department of Oral and Maxillofacial Medicine, Faculty of Dentistry, Tehran University of Medical Science, Tehran, Iran استاد، گروه پزشکی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران