fa تأثیر برنامه مدون آموزشی بر میزان DMFT پلاک دندانی و عملکرد مراقبتی مادران باردار آموزش بهداشت Health Education پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف:‌ یکی از بهترین راه‌های سنجش میزان فعالیت یک نظام بهداشتی اندازه‌گیری شاخص‌های توصیه شده توسط WHO است. یکی از مهم‌ترین این شاخص‌ها در سلامت دندا‌ن‌ها شاخص DMFT است. هدف از این پژوهش تعیین تأثیر برنامه مدون آموزشی بر بهبود عملکرد مراقبتی و پوسیدگی و پلاک دندانی مادران باردار در شهر اراک می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه مداخله‌ای تعداد 130 نفر از مادران باردار مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی شهر اراک در دو گروه مداخله و شاهد ( هر کدام 65 نفر) تقسیم گردیدند. ابزار جمع آوری اطلاعات شامل مشخصات دموگرافیک مادران، چک لیست ثبت شاخص DMFT و شاخص پلاک دندانی (PI) و هم‌چنین چک لیست مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان مادران باردار بوده است که قبل از مداخله آموزشی، اطلاعات تکمیل و جمع‌آوری گردید. گروه مداخله برنامه آموزشی دریافت کردند. 3 ماه بعد از مداخله آموزشی در هر دو گروه شاهد و مداخله، معاینات دهان و دندان انجام شده و چک لیست‌ها تکمیل گردیدند. در نهایت داده‌ها مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته‌ها: میانگین سن مادران باردار در گروه مداخله و شاهد به ترتیب5/3±1/27 و 3/4± 8/29 سال و میانگین DMFT به ترتیب 2/2±8/5 و 8/1±3/5 بوده است. بین میانگین DMFT مادران گروه مداخله در قبل و بعد از مداخله، اختلاف معنی‌داری مشاهده نشد (115/0=p)، ولی در جهت کاهش شاخص پلاک دندانی اختلاف معنی دار بوده است (041/0=p). در دو گروه مداخله و شاهد بین میانگین نمره عملکرد مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان در خصوص انجام مراقبت‌های بهداشت دهان و دندان در قبل و بعد از مداخله آموزشی، اختلاف معنی‌داری مشاهده شد (05/0>p). استنتاج: تدوین برنامه آموزش بهداشت دهان و دندان برای مادران باردار بسیار سودمند و اثربخش است. ضمن این که در اجرای این برنامه‌ها کنترل، پایش و پیگیری آموزشی توصیه می‌شود. Background and purpose: One of the best ways to evaluate the activity and efficiency of a health care system is to consider WHO advised indices. In oral health systems, one of the most important of these indices is DMFT index. The aim of this research was to assess the effects of education on the performance of pregnant women in city of Arak regarding oral health according to the DMFT index and plaque index. Materials and methods: This intervention study was carried out in 130 pregnant women attending health centers in Arak who were divided into case and control groups (n= 65 in each group). Before the intervention the data including the samples’ demographic features, DMFT Index and Plaque Index (PI) check lists and their performance about oral health was recorded. The intervention group attended educational programs and after three months the samples were examined for oral health. Results: The mean ages of samples in case and control groups were 27.1±3.5 and 29.8±4.3 years and the mean of DMFT score was 5.8±2.2 and 5.3±1.8, respectively. There was no significant difference in the mean of DMFT scores before and after the intervention among the two groups (p=0.115) but there was a significant decrease in PI scores (P=0.041). Moreover, the performance of case and control groups were different before and after the intervention (P<0.05). Conclusion: Educational programs are very effective in enhancing oral health among pregnant women. Furthermore, follow up programs on controlling and monitoring are beneficial. مراقبت‌های بهداشت دهان، مادران باردار، DMFT، پلاک دندانی ، آموزش، عملکرد مراقبتی Oral health, pregnant women, DMFT, Plaque Index, education, performance 62 72 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1256-105&slc_lang=fa&sid=1 Mohsen Shamsi محسن شمسی dr.shamsi@arakmu.ac.ir 100319475328460026959 100319475328460026959 Yes Alireza Hidarnia علیرضا حیدرنیا 100319475328460026960 100319475328460026960 No Shamsaddin Niknami شمس الدین نیکنامی 100319475328460026961 100319475328460026961 No Mahmmod karimi محمود کریمی 100319475328460026962 100319475328460026962 No