Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa عوامل زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی موثر در ارتقا سلامت زنان در سنین باروری:یک مرور دامنه ای Biopsychosocial-Spiritual Factors Influencing Health-Promoting Behaviors in Women of Reproductive Age: A Scoping Review مامائی Midwifery مروری Review رفتارهای ارتقادهنده سلامت، به‌ویژه برای زنان که نقش کلیدی در رفاه خانواده و جامعه دارند، از مهم‌ترین تعیین‌ کننده‌های سلامت به شمار می‌آیند. با توجه به این که زنان نیمی از جمعیت جامعه را تشکیل می‌دهند و سهم بزرگی در سلامت خانواده و اجتماع ایفا می‌کنند، شناسایی و بررسی عوامل مؤثر در ارتقای سلامت زنان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. هدف از این مطالعه، مرور اسکوپینگ (دامنه ای) بر عوامل زیستی، روانی، اجتماعی و معنوی مؤثر بر ارتقاء سلامت زنان در سنین باروری است. در این مطالعه، پژوهشگران با بهره‌گیری از راهبرد جستجوی ساختارمند در پایگاه‌های اطلاعاتی فارسی و لاتین شامل SID، Magiran، IranDoc، PubMed، Scopus، Web of Science و ScienceDirect به جستجوی مقالات با عوامل مؤثر بر رفتارهای ارتقاء دهنده سلامت زنان پرداختند. از کلید واژه‌های مرتبط، اصطلاحات استاندارد  MeSHاستفاده شد. یافته‌های این مطالعه در سه دسته اصلی سازمان‌دهی شدند عوامل بایو سایکو سوشیو اکونومیکال‌ اسپریچوآل شامل تعاملات پیچیده میان سلامت جسمی، روانی، اجتماعی، اقتصادی و معنوی، عوامل جنسی مانند سلامت و عملکرد جنسی، عشق و محبت، که به‌عنوان عوامل کلیدی تأثیرگذار بر سلامت کلی زنان در سنین باروری شناسایی شدند و عوامل فردی همچون ویژگی‌های شخصیتی، سطح تحصیلات، و سبک زندگی که در ارتقا و مراقبت از سلامت نقش دارند. دامنه زمانی جستجو از سال 2014 تا 2025 در نظر گرفته شد. پس از غربال‌گری، حذف مقالات تکراری، غیرمرتبط و دارای کیفیت پایین، ۴۹ مقاله وارد تحلیل شدند. سلامت زنان در سنین باروری پدیده چند بعدی است و تحت تاثیر ابعاد مختلف سلامت مانند زیستی، روان، اجتماعی و معنوی قرار دارد. در راس آن عوامل زیستی-معنوی هستند که بستر اصلی سلامت به شمار می‌آید. سلامت جنسی و عاطفی نقش کلیدی در تندرستی زنان جامعه دارد و ویژگی های دموگرافی مانند عوامل فردی در پذیرش و تداوم رفتارهای ارتقا دهنده سلامت موثر هستند.   Health-promoting behaviors are among the most significant determinants of health, particularly for women, who play a central role in the well-being of families and communities. Given that women constitute nearly half of the population and contribute substantially to family and societal health, identifying and examining factors that influence the promotion of women’s health is of critical importance. The present study aimed to conduct a scoping review of biological, psychological, social, and spiritual factors influencing health promotion among women of reproductive age. A structured and systematic search strategy was employed across Persian and international databases, including SID, Magiran, IranDoc, PubMed, Scopus, Web of Science, and ScienceDirect. Relevant keywords were applied using standardized Medical Subject Headings (MeSH) to retrieve studies addressing factors associated with women’s health-promoting behaviors. The search timeframe was limited to publications from 2014 to 2025. Following comprehensive screening, removal of duplicates, and exclusion of irrelevant or low-quality articles, 49 studies were deemed eligible and included in the final analysis. Findings were organized into three principal categories: 1) Biopsychosocial-economic-spiritual factors, encompassing the complex interactions among physical, psychological, social, economic, and spiritual dimensions of health. 2) Sexual factors, including sexual health and functioning, love, and affection, identified as key determinants influencing overall health among women of reproductive age.3) Individual characteristics, such as personality traits, educational level, and lifestyle patterns, which play an important role in health promotion and self-care. Women’s health during the reproductive years is a multidimensional phenomenon shaped by biological, psychological, social, and spiritual factors, with bio-spiritual dimensions forming the foundation of overall health. Sexual and emotional health are central to women’s well-being, while demographic and individual characteristics significantly influence the adoption and maintenance of health-promoting behaviors.   رفتارهای ارتقا دهنده سلامت, سلامت زنان, سبک زندگی, سلامت روان, سنین باروری health-promoting behaviors, women's health, lifestyle, mental health, reproductive age 121 135 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-9905-3&slc_lang=fa&sid=1 Maryam Hajizadeh Valokolaee مریم حاجی زاده ولوکلایی hajizade.maryam@yahoo.com 1003194753284600184987 1003194753284600184987 No MSc in Counselling in Midwifery, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran کارشناس ارشد مشاوره مامایی، مامایی، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران. Zeinab Hamzehgardeshi زینب حمزه گردشی hamzehgardeshi@yahoo.com 1003194753284600184988 1003194753284600184988 No Professor, Sexual and Reproductive Health Research Center, Department of Midwifery, Faculty of Nursing and Midwifery, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استاد، مرکز تحقیقات سلامت جنسی و باروری، گروه مامایی، دانشکده پرستاری و مامایی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران. Azam Jahazi اعظم جهازی Azam.Jahazi@iau.ac.ir 1003194753284600184989 1003194753284600184989 No MSc in Midwifery, Department of Midwifery, Islamic Azad University, Gorgan, Iran کارشناس ارشد مامایی، گروه مامایی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد گرگان، گرگان، ایران. Maedeh Rezaei مائده رضائی mrezaei332@gmail.com 1003194753284600184990 1003194753284600184990 Yes MSc in Counselling in Midwifery, Department of Midwifery, Islamic Azad University, Gorgan, Iran کارشناس ارشد مشاوره در مامایی، عضو هیئت علمی گرگان، گروه مامایی، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران