fa ارزیابی سمیت تحت حاد و تحت مزمن عصاره آبی چای کوهی بر موش صحرایی سم شناسی toxicology پژوهشي-کامل Research(Original) سابقه و هدف: گیاه چای کوهی (Stachys lavandulifolia vahl) به سبب اثرات درمانی مختلف از جمله اثرات ضد اضطراب، در بیماری‌های روماتیسمی، تومورهای ژنیتال و زخم‌های سرطانی مفید است و دارای اثرات جانبی بر کبد و کلیه است. هدف مطالعه حاضر، ارزیابی اثرات سمی عصاره آبی چای کوهی بر موش‌های صحرایی در مدل‌های تحت حاد و تحت مزمن بود. مواد و روش‌ها: در این مطالعه تجربی، 30 موش صحرایی در 5 گروه شامل یک گروه شاهد و چهار گروه مورد، برای 14 روز تحت تزریق داخل صفاقی (IP یا Intra protaneal) عصاره آبی گیاه چای کوهی با دوزهای 50، 100، 150 و 200 mg/kg قرار گرفتند. در روز 8 مطالعه، از هر گروه 6 سر موش، 3 سر به منظور مطالعه تحت حاد و در روز 15، 3 سر دیگر به منظور مطالعه تحت مزمن مورد بررسی آزمایش‌های ALT (Alanine transaminase)، AST (Aspartate aminotransferase)، ALP (Alkaline phosphatase)، GSH (Glutathione)، Cr (Creatinine) و BUN (Blood urea nitrogen) قرار گرفتند و با هم مقایسه شدند. یافته‌ها: در مطالعه تحت حاد AST و ALT در دوز mg/kg 100، BUN در دوزهای mg/kg 100 و mg/kg 200، GSH در همه دوزها (به جز دوز mg/kg 150) با گروه شاهد اختلاف معنی‌دار داشتند (05/0 > P). در مطالعه تحت مزمن فقط AST در دوز mg/kg 200 با گروه شاهد اختلاف معنی‌دار داشت (05/0 > P). استنتاج: عصاره آبی چای کوهی اثرات توکسیک شدید بر کبد و اثرات توکسیک ضعیف‌تر بر کلیه‌ها دارد و لازم است مصرف این گیاه در بین عموم با احتیاط صورت گیرد. Background and purpose: Therapeutic effects of Stachys lavandulifolia include anxiolytic effects also, it has beneficial effects in rheumatic diseases, genital tumors and cancerous ulcers but it showed adverse effects on liver and kidney. We investigated the subacute and subchronic toxic effect of Stachys lavandulifolia water extract in rat. Materials and methods: The animals were randomly divided into four groups as cases and one group as control respectively received doses of 50, 100, 150 and 200 mg/kg of the water extract and normal saline, intraperitoneally, daily, for 14 days. At 8th and 15th days, the serum levels of alanine transaminase (ALT), aspartate aminotransferase (AST), alkaline phosphatase (ALP), glutathione (GSH), creatinine (Cr), and blood urea nitrogen (BUN) were evaluated in different groups. Results: On the subacute study, there was significant increase of AST and ALT levels at dose of 100 mg/kg, BUN level at doses of 100 and 200 mg/kg, GSH level at all doses except the dose of 150 mg/kg compared to the control group (P < 0.05 for all). On the subchronic administration, only the AST level significantly increased at the dose of 200 mg/kg compared to the control group (P < 0.05). Conclusion: Stachys lavandulifolia extract caused severe toxic effects on the liver and weaker toxic effects on the kidney therefore, it should be used warily in the public. چای کوهی, سمیت تحت حاد, سمیت تحت مزمن, عصاره آبی Stachys lavandulifolia, subacute toxicity, subchronic toxicity, water extract 69 75 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-2093-1&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Shokrzadeh محمد شکرزاده mslamuk@yahoo.com 100319475328460035675 100319475328460035675 No علوم پزشکی مازندران Razieh Keshavarz-Maleki راضیه کشاورز ملکی razieh.keshavarz.m@gmail.com 100319475328460035676 100319475328460035676 Yes علوم پزشکی مازندران Hamed Haghi-Aminjan حامد حقی امین جان hamedhaghi.a@gmail.com 100319475328460035677 100319475328460035677 No علوم پزشکی مازندران Somayeh Masoumi سمیه معصومی masoumi_s_2012@yahoo.com 100319475328460035678 100319475328460035678 No علوم پزشکی مازندران Jamshid Yazdani-Charati جمشید یزدانی چراتی 100319475328460035679 100319475328460035679 No علوم پزشکی مازندران