fa بررسی اپیدمیولوژیکی مسمومیت با مونوکسید کربن در ماموریت‌های اورژانس پیش بیمارستانی استان مازندران در تعطیلات نوروز سال‌های 1400 تا 1403 طب اورژانس Emergency Medicine گزارش کوتاه Brief Report <br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:">سابقه و هدف:</span></span></b> <span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">مسمومیت با مونوکسیدکربن هم‌چنان یکی از نگرانی‌های مهم بهداشت عمومی، به ویژه در دوره‌های اوج سفر مانند تعطیلات نوروزی در ایران، به شمار می‌رود. این مطالعه با هدف بررسی فراوانی و الگوی حوادث مسمومیت با مونوکسیدکربن در استان مازندران در تعطیلات نوروزی سال 1400 تا 1403، انجام پذیرفت.</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">مواد و روش </span></span></span></b><b><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">‌</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">ها:</span></span></span></b> <span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">این مطالعه توصیفی- تحلیلی، بر اساس داده‌های کلیه ماموریت های مربوط به مسمومیت با مونوکسیدکربن اورژانس پیش بیمارستانی دانشگاه‌های علوم پزشکی مازندران و بابل در بازه زمانی 1400 تا 1403 در بازه زمانی یکم تا سیزدهم تعطیلات نوروزی انجام شد. نتایج حاصل از پژوهش در قالب آمار توصیفی و تحلیلی ارائه گردید.</span><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" style="font-family:" zar=""><span style="letter-spacing:-.1pt"></span></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="text-justify:kashida"><span style="text-kashida:0%"><span style="line-height:80%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:">یافته</span></span></b><b><span lang="FA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></span></b><b><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span b="" koodak="" style="font-family:">ها:</span></span></b> <span b="" lang="FA" style="font-family:" zar="">در مجموع 213 مورد مسمومیت با مونوکسیدکربن گزارش شد که اکثریت قابل توجهی (1/60 درصد) زن بودند. بیش‌ترین میزان مسمومیت در شهرستان‌های محمودآباد و نور بوده داده است. بیش‌ترین تعداد مسمومیت با مونوکسیدکربن در روز چهارم تعطیلات به ویژه بین ساعت 1 صبح تا 9 صبح رخ داده است. تفاوت معنی داری در میزان مسمومیت در سال‌ 1400 نسبت به سال‌های بعد وجود داشت. تجزیه و تحلیل آماری ارتباط معنی داری بین حوادث مسمومیت با جنسیت زن و همچنین گروه سنی 26 تا 31 سال نشان داد.</span><span lang="AR-SA" style="line-height:80%"><span style="font-family:"B Zar""></span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> <b><span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" koodak="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">استنتاج:</span></span></span></b> <span dir="RTL" lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">از آن‌جایی ‌که درصد قابل توجهی از مسمومیت با مونوکسیدکربن در ایام نوروز هر سال رخ داده است، باید افزایش آگاهی عمومی، بهبود شرایط اسکان و افزایش نظارت بر وسایل گرمایشی به ویژه در تعطیلات نوروز مدنظر قرار گیرد. با توجه به اهمیت اقدامات پیشگیرانه، لزوم انجام مطالعات بعدی برای بررسی عوامل محیطی، رفتاری و اجتماعی-اقتصادی زمینه‌ای که در مسمومیت با مونوکسیدکربن نقش دارند، پیشنهاد می‌گردد.</span></span> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:109%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Background and purpose:</span></span></span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%"> Carbon monoxide poisoning remains a major public health concern, especially during peak travel periods such as the Nowruz holidays in Iran. This study</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">investigates the epidemiologic characteristics of carbon monoxide poisoning in Mazandaran Province during the Nowruz holidays from 2021 to 2024.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:109%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Materials and methods:</span></span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">This descriptive-analytical study</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">used pre-hospital emergency data from Mazandaran and Babol Universities of Medical Sciences, covering all missions related to carbon monoxide poisoning that occurred between the 1st and 13th days of the Nowruz holidays each year from 1400 to 1403.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">The study results</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">are presented using descriptive and analytical statistics.</span></span></span></span></span><br> <span style="font-size:12pt"><span style="line-height:109%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Results:</span></span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">A total of 213 cases of carbon monoxide poisoning were reported,</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">with a significant majority (60.1%) being female.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">The highest rates of poisoning were observed in&nbsp;Mahmudabad and Noor counties.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">The greatest number of poisonings occurred on the fourth day of the holiday, particularly between 1:00 AM and 9:00 AM.&nbsp;There was a significant difference in poisoning rates in 1400 compared to subsequent years.&nbsp;Statistical analysis revealed a significant association between</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%">poisoning incidents, female gender, and the 26&ndash;31-year age group.</span></span><span style="font-size:10.0pt"><span style="line-height:109%"><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Given that a significant proportion of carbon monoxide poisonings</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">occur during the Nowruz holidays each year, efforts to raise public awareness, improve housing conditions, and enhance monitoring of heating appliances are essential.</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">underscores the importance of preventive measures</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">and</span></span> <span style="font-size:10.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">recommends further research to explore the underlying environmental, behavioral, and socioeconomic factors contributing to carbon monoxide poisoning.</span></span>&nbsp; مونوکسید کربن, کوید-19, سفر, مسمومیت, مازندران, نوروز, اقدامات پیشگیرانه Carbon Monoxide, Covid-19, Travel, Poisoning, Mazandaran, Nowruz, Preventive measures 114 120 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-9981-7&slc_lang=fa&sid=1 zoya Hadinejad زویا هادی نژاد dr.zoyahadinejad@gmail.com 1003194753284600181530 1003194753284600181530 No PhD of Health in Disasters and Emergencies, epartment of Pre-hospital Emergency Faculty of Allied Medical Sciences, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran گروه اورژانس پیش بیمارستانی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Yahya Saleh Tabari یحیی صالح طبری ysalehtabari5336@gmail.com 1003194753284600181531 1003194753284600181531 No Assistant Professor, Pre-hospital Medical Emergency Services and Disaster Management Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mir saeid Ramazani میرسعید رمضانی ms.ramezani@mubabol.ac.ir 1003194753284600181532 1003194753284600181532 No Assistant Professor, Department of Emergency Medicine, Babol University of Medical Sciences, Babol, Iran استادیار، دانشگاه علوم پزشکی بابل، بابل، ایران Seyed Hossein Hosseini سیدحسین حسینی Hossein.hosseini389@gmail.com 1003194753284600181533 1003194753284600181533 No PhD of Health in Disasters and Emergencies, Assistant Professor, Department of Paramedicine, Amol Faculty of Paramedical Sciences, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، دانشکده پیراپزشکی آمل، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mohammad Javad Moradian محمدجواد مرادیان moradianshiraz@gmail.com 1003194753284600181534 1003194753284600181534 No MD, MPH, PhD of Health in Disasters and Emergencies, Assistant Professor, Department of Health in Disasters and Emergencies, School of Health Management and Medical Information Sciences, Shiraz University of Medical Sciences, Shiraz, Iran استادیار،گروه سلامت در بلایا و فوریت ها، دانشکده مدیریت و اطلاع رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، شیراز، ایران Fariba Ghasemihamedani فریبا قاسمی همدانی fghasemihamedani@gmail.com 1003194753284600181535 1003194753284600181535 No MSc in Education Management, Health Management and Economics Research Center, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran کارشناسی ارشد مدیریت آموزشی، گروه سلامت در بلایا و فوریت ها، مرکز تحقیقات علوم مدیریت و اقتصاد سلامت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران Seyedeh zeinab Sajadi darabi سیده زینب سجادی دارابی sajadieoc@gmail.com 1003194753284600181536 1003194753284600181536 No BSc in Nursing, Pre-hospital Medical Emergency Services and Disaster Management Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناس پرستاری، مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Kobra Gholami کبری غلامی Kam.gholami@gmail.com 1003194753284600181537 1003194753284600181537 No BSc in Nursing, Pre-hospital Medical Emergency Services and Disaster Management Center, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کارشناس پرستاری، مرکز اورژانس پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Reza Habibisaravi رضا حبیبی ساروی rhabibisaravi@mazums.ac.ir 1003194753284600181538 1003194753284600181538 Yes MD, PhD of Health in Disasters and Emergencies, Assistant Professor, Department of Pre-hospital Emergency, Faculty of Allied Medical Sciences, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه اورژانس پیش بیمارستانی، دانشکده پیراپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران