Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa نقش دارو رسانی لیپوزومی در بی‌حسی موضعی کام: مرور نظام‌مند و متاآنالیز The Role of Liposomal Delivery in Topical Palatal Anesthesia: Systematic Review and Meta-Analysis دندانپزشکی Dentistry مروری Review این پژوهش، اثربخشی بی‌حسی موضعی لیپوزومی را در کنترل درد و افزایش مدت اثر بی‌حسی در ناحیه کام دهان ارزیابی کرد. سیستم‌های لیپوزومی امکان آزادسازی کنترل‌ شده دارو را فراهم می‌کنند و می‌توانند اثرات موضعی را بهبود بخشیده و سمیت سیستمیک را کاهش دهند. با این حال، شواهد مقایسه‌ای با عوامل معمولی همچنان ناسازگار است. جستجوی جامع در پایگاه‌های PubMed، Scopus، Web of Scienceو Cochrane Library (از سال ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵) بر اساس راهنمای PRISMA انجام شد. چهار کارآزمایی تصادفی کنترل‌ شده (RCT) با مجموع ۱۴۲ شرکت‌ کننده (۱۸ تا ۶۰ ساله) معیارهای ورود را داشتند. این مطالعات، فرمولاسیون‌های لیپوزومی را با گروه‌های کنترل برای بی‌حسی کام مقایسه کردند. پیامدها شامل درد هنگام ورود سوزن (با مقیاس آنالوگ بصری  [VAS]بر حسب سانتی‌متر) و مدت بی‌حسی (به دقیقه) بود. نتایج کیفی ناهمگون بودند؛ برخی مطالعات کاهش درد بیش‌تر و مدت بی‌حسی طولانی‌تر را با عوامل لیپوزومی نشان دادند، در حالی که سایرین تفاوت معنی‌داری گزارش نکردند. متاآنالیز نمرات VAS درد از سه مطالعه، تفاوت میانگین تجمیعی (MD) برابر با 0/62 سانتی‌متر(64 درصد= I²، 1/25 to 0/01: CI 95 درصد) را نشان داد که برتری معنی‌داری نسبت به کنترل‌ها نداشت. ناهمگونی ناشی از تفاوت در داروها، غلظت‌ها، زمان کاربرد (۲ تا ۵ دقیقه) و گروه‌های مقایسه بود. یک مطالعه مدت بی‌حسی را با MD 9/97 دقیقه (0/0001< P، 12/71- 7/23: CI 95 درصد) به نفع لیدوکائین- پریلوکائین لیپوزومی گزارش کرد و نرخ موفقیت ۱۰۰ درصد در بی‌حسی بدون سوزن کام برای کشیدن مولرهای بالا به دست آورد. هیچ عارضه جانبی گزارش نشد. محدودیت‌ها شامل اندازه نمونه کوچک، حذف مطالعات غیرانگلیسی، عدم جستجو در Embase و عدم شناسایی RCT جدید پس از ۲۰۲۳ بود. با وجود پتانسیل افزایش مدت بی‌حسی و کاهش نیاز به تزریق، شواهد کاهش درد محدود و ناهمگون است. انجام کارآزمایی‌های بزرگ‌تر با پروتکل استاندارد و ارزیابی‌های عینی مانند تست پالپ ضروری است. This study evaluated the efficacy of liposomal topical anaesthesia for pain control and prolonged anaesthetic duration in the palatal region of the oral cavity. Liposomal delivery systems enable controlled drug release, potentially enhancing local effects while reducing systemic toxicity. However, current evidence comparing these formulations with conventional agents remains inconsistent. A comprehensive search of PubMed, Scopus, Web of Science, and the Cochrane Library (2000-2025) was conducted in accordance with PRISMA guidelines. Four randomised controlled trials (RCTs), including 142 participants aged 18-60 years, met the inclusion criteria. These studies compared liposomal formulations (lidocaine, ropivacaine, or lidocaine–prilocaine) with control agents (e.g., EMLA or benzocaine gels) for palatal anaesthesia. Outcomes assessed included pain during needle insertion (Visual Analogue Scale [VAS], cm) and duration of anaesthesia (minutes). Findings were inconsistent across studies. Some reported improved pain relief and prolonged anaesthetic effect with liposomal agents, while others found no significant differences. A meta-analysis of VAS scores from three studies showed a pooled mean difference of 0.62 cm (95% CI: -0.01 to 1.25; I² = 64%), indicating no statistically significant advantage over controls. The observed heterogeneity was attributed to differences in agents, concentrations, application times (2–5 minutes), and comparator formulations. One study reported a significant increase in anaesthetic duration in favour of liposomal lidocaine–prilocaine (MD 9.97 minutes; 95% CI: 7.23–12.71; P < 0.0001), with a 100% success rate for injection-free palatal anaesthesia during upper molar extractions, compared with 60% in the non-liposomal group (risk ratio 1.67). No adverse events were reported. The overall risk of bias was mostly unclear due to insufficient reporting. Limitations of this review include small sample sizes, exclusion of non-English studies, absence of Embase search, and no additional RCTs identified after 2023. Despite these limitations, liposomal formulations show potential for prolonging anaesthetic duration and supporting injection-free procedures in selected clinical settings, thereby improving patient comfort. However, evidence for pain reduction remains limited and heterogeneous. Further well-designed, larger-scale RCTs with standardised protocols and longer application times are required to confirm these findings and optimise clinical application. لیپوزوم, بافت دهانی, بافت دندانی, سیستم تحویل دارو, سیستم تحویل لیپوزومی, بی‌حسی موضعی liposome, oral tissue, dental tissue, drug delivery system, liposomal delivery system, topical anesthesia 134 143 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-18968-1&slc_lang=fa&sid=1 Behrad Yadolahi بهراد یدالهی behrad.ydl79@gmail.com 1003194753284600185841 1003194753284600185841 No Dentistry Student, Student Research Committee, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشجوی دندانپزشکی، کمیته تحقیقات دانشجویی، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Leyli Sadri لیلی صدری 1003194753284600185842 1003194753284600185842 No Assistant Professor, Department of Pediatric Dentistry, Faculty of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه دندانپزشکی کودکان، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mehdi Taghian مهدی تقیان 1003194753284600185843 1003194753284600185843 Yes Assistant Professor, Department of Oral and Maxillofacial Surgery, School of Dentistry, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، گروه جراحی دهان و فک و صورت، دانشکده دندانپزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران