Journal of Mazandaran University of Medical Sciences

fa بررسی ارتباط میزان سرمی فریتین و دی - دایمر با فاکتورهای هماتولوژیک و بیوشیمیایی در بیماران مبتلا به کووید – ۱۹ Investigating the Relationship Between Serum Ferritin and D-Dimer Levels and Hematological and Biochemical Parameters in Patients With COVID-19 بیوشیمی Sports biomechanics پژوهشي-کامل Research(Original) <div style="text-align: justify;">سابقه و هدف: فریتین و دی‌دایمر به‌ترتیب به‌عنوان شاخص‌های زیستی التهاب و اختلالات انعقادی، در ارزیابی شدت بیماری کووید-۱۹ اهمیت یافته‌اند. این مطالعه با هدف بررسی ارتباط این دو مارکر با مشخصه‌های دموگرافیک، بیوشیمیایی، هماتولوژیک و التهابی در بیماران مبتلا به کووید-۱۹، انجام پذیرفت. مواد و روش ‌ها: در یک مطالعه مقطعی گذشته‌نگر (پرونده‌خوانی)، کلیه بیماران مبتلا به کووید-۱۹ بستری‌ شده در بیمارستان بوعلی ‌سینا ساری طی بازه اسفند ۱۳۹۸ تا دی ۱۳۹۹ غربال‌گری شدند و پس از اعمال معیارهای ورود و خروج، در نهایت ۷۹۵ بیمار ( 442 زن ، 353 مرد) وارد تحلیل شدند. سطوح فریتین، دی‌دایمر، سنجش اوره، کراتینین، قند خون، آنزیم‌های کبدی، بیلی‌روبین‌ها، الکترولیت‌ها، ESR،CBC ، CRP و همچنین پارامترهای انعقادی (PT، INR، PTT) از پرونده‌های بیمار استخراج شدند. یافته‌ها: غلظت فریتین و دی‌دایمر در زنان به‌طور معنی‌داری بیش‌تر از مردان بود (0/001< P و 0/025= P). هر دو مارکر در سطوح بالای CRP به‌طور چشمگیری افزایش داشتند (0/001< P). فریتین با شاخص‌های التهابی (WBC، Neut، ESR )، آنزیم‌های کبدی و اوره و کراتینین همبستگی مثبت و معنی‌داری داشت. دی‌دایمر نیز با شاخص‌های انعقادی (INR، PT، PTT)، آنزیم‌های کبدی و پارامترهای کلیوی همبستگی مثبت و با Hb، Hct و MCH همبستگی منفی نشان داد. در تحلیل رگرسیون چندگانه، متغیرهای CRP،  ALPو LDH به‌طور مستقل با افزایش سطح فریتین مرتبط بودند؛ در حالی ‌که افزایش دی‌دایمر به‌طور معنی‌داری با افزایش CRP، INR، تعداد گلبول‌های سفید و سطح فسفر همراه بود. استنتاج: پایش مداوم فریتین و دی‌دایمر به‌عنوان نشانگرهای زیستی کلیدی در کووید-۱۹ که منعکس‌کننده شدت التهاب و خطر اختلالات انعقادی است، نتایج را بهبود می‌بخشد.  </div> Background and purpose: Ferritin and D-dimer, as biomarkers of inflammation and coagulation disorders, respectively, play an important role in assessing the severity of COVID-19. The aim of this study was to investigate the relationship between these two markers and patients’ demographic, biochemical, hematological, and inflammatory characteristics in COVID-19. Materials and methods: In this retrospective cross-sectional (record-based) study, all patients with confirmed COVID-19 who were hospitalized at Bu Ali Sina Hospital, Sari, between March 2020 and January 2021 were screened. After applying the inclusion and exclusion criteria, a total of 795 patients (442 women and 353 men) were included in the final analysis. Data on ferritin, D-dimer, urea, creatinine, blood glucose, liver enzymes, bilirubin, electrolytes, ESR, CBC, CRP, and coagulation parameters (PT, INR, PTT) were extracted from patient records. Results: Ferritin and D-dimer concentrations were significantly higher in women than in men (P<0.001 and P=0.025, respectively). Both markers were significantly elevated in patients with high CRP levels (P<0.001). Ferritin exhibited a positive and significant correlation with inflammatory indices (WBC, neutrophils, ESR), liver enzymes, and renal parameters (urea and creatinine). D-dimer also showed a positive correlation with coagulation indices (INR, PT, PTT), liver enzymes, and renal parameters, and a negative correlation with hemoglobin (Hb), hematocrit (Hct), and mean corpuscular hemoglobin (MCH). In multiple regression analysis, CRP, ALP, and LDH were independently associated with increased ferritin levels, whereas elevated D-dimer was significantly associated with increased CRP, INR, white blood cell count, and phosphorus levels. Conclusion: Continuous monitoring of ferritin and D-dimer in COVID-19 patients may improve clinical outcomes by guiding the management of inflammation and coagulation-related risks.   COVID-19, فریتین, دی-دیمر, مارکرهای بیوشیمیایی, التهاب, لخته‌ شدن, CRP COVID-19, ferritin, D-dimer, biomarkers, inflammation, coagulation, CRP 89 100 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-1703-5&slc_lang=fa&sid=1 Amirsalleh Abdollahi امیرصالح عبداللهی 1003194753284600183008 1003194753284600183008 No General Practitioner, Student Research Committee, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran پزشکی عمومی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Haleh Barmaki هاله برمکی 1003194753284600183009 1003194753284600183009 No PhD in Clinical Biochemistry, Department of Clinical Biochemistry, Faculty of Medicine, Tabriz University of Medical Sciences, Tabriz, Iran دکتری تخصصی بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی تبریز، تبریز، ایران Hossein Mokhtari حسین مختاری mokhtarimsh@yahoo.com 1003194753284600183010 1003194753284600183010 No Assistant Professor, Department of Clinical Biochemistry, Amol Faculty of Paramedicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، دکتری تخصصی بیوشیمی بالینی، دانشکده پیراپزشکی ، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، آمل، ایران Setayesh Abdollahi ستایش عبداللهی 1003194753284600183011 1003194753284600183011 No BSc Student in Nutrition, School of Nutritional Sciences and Food Technology, Shahid Beheshti University of Medical Sciences, Tehran, Iran دانشجوی کارشناسی تغذیه، دانشکده علوم تغذیه و صنایع غذایی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران Abbas Khonakdar عباس خنکدار طارسی 1003194753284600183012 1003194753284600183012 Yes Associate Professor, Department of Clinical Biochemistry and Medical Genetics, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran دانشیار، دکتری تخصصی بیوشیمی بالینی، گروه بیوشیمی و ژنتیک، مرکز تحقیقات ژنتیک ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Hadis Musavi حدیث موسوی 1003194753284600183013 1003194753284600183013 No Assistant Professor, Department of Clinical Biochemistry, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran استادیار، دکتری تخصصی بیوشیمی بالینی، دانشکده پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران Mozhdeh Khamesi مژده خامسی 1003194753284600183014 1003194753284600183014 No BSc, Student Research Committee, Mazandaran University of Medical Sciences, Sari, Iran کمیته تحقیقات و فناوری دانشجویی، دانشگاه علوم پزشکی مازندران، ساری، ایران