fa تدوین و اثر بخشی بسته ی آموزشی خودمراقبتی جنسی بر کاهش رفتارهای پرخطر نوجوانان دختر روانشناسی psychology پژوهشي-کامل Research(Original) <span style="line-height:2;"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span b="" koodak="" lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">سابقه و هدف:</span></span></b> <span b="" lang="FA" zar="">نوجوانی مرحله‌ای حساس همراه با تغییرات عمیق جسمانی، روانی و اجتماعی است که فقدان مهارت‌های پیشگیرانه می‌تواند نوجوانان را در معرض رفتارهای تهدیدکننده سلامت قرار دهد. رفتارهای پرخطر نظیر روابط ناایمن، سوء مصرف مواد و خشونت، سلامت آنی و کیفیت زندگی بلند مدت آنان را به خطر می‌اندازند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تدوین بسته جامع خود مراقبتی جنسی و بررسی اثربخشی آن بر کاهش رفتارهای پرخطر نوجوانان دختر، انجام پذیرفت.</span><span b="" lang="FA" roya=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span b="" koodak="" lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt">مواد و روش </span></span></b><b><span b="" koodak="" lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></b><b><span b="" koodak="" lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></b> <span b="" lang="FA" zar="">این مطالعه با طرح آمیخته اکتشافی (کیفی</span>&ndash;<span b="" lang="FA" zar="">کمی) انجام شد. در مرحله کیفی، بسته آموزشی طی مصاحبه با نوجوانان، والدین و متخصصان تدوین و اعتبارسنجی گردید. در مرحله کمی، از طرح نیمه‌آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون، پیگیری و گروه کنترل استفاده شد. ۳۰ دانش‌آموز دختر دبیرستانی در شیراز (۱۴۰4-۱۴۰3) به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای انتخاب و تصادفاً در دو گروه آزمایش (۱۵ نفر) و کنترل (۱۵ نفر) جایگزین شدند. گروه آزمایش ۱۱ جلسه آموزشی ۹۰ دقیقه‌ای دریافت کرد. داده‌ها با تحلیل کوواریانس چند متغیره (</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">MANCOVA</span><span b="" lang="FA" zar="">) در نرم‌افزار </span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">SPSS-26</span><span b="" lang="FA" zar=""> تحلیل شدند.</span><span b="" lang="FA" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span b="" koodak="" lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt">یافته</span></span></b><b><span b="" koodak="" lang="FA"><span style="letter-spacing:-.2pt">‌</span></span></b><b><span b="" koodak="" lang="AR-SA"><span style="letter-spacing:-.2pt">ها:</span></span></b> <span b="" lang="FA" zar="">میانگین نمرات رفتارهای پرخطر در گروه آزمایش نسبت به کنترل در هر دو مرحله پس‌آزمون و پیگیری به</span><span b="" lang="FA" zar="">‌</span><span b="" lang="FA" zar="">طور معنی</span><span b="" lang="FA" zar="">‌</span><span b="" lang="FA" zar="">داری کاهش یافته است(0/01</span><span dir="LTR" style="font-size:10.0pt"><</span> <span dir="LTR" style="font-size:10.0pt">P</span><span b="" lang="FA" zar="">). هم</span><span b="" lang="FA" zar="">‌</span><span b="" lang="FA" zar="">چنین معنی</span><span b="" lang="FA" zar="">‌</span><span b="" lang="FA" zar="">داری اثر اصلی زمان و اثر تعامل زمان در گروه از لحاظ آماری، نشان‌ دهنده ثبات و پایداری اثرات این مداخله آموزشی در طول زمان می‌باشد.</span><span b="" lang="AR-SA" zar=""><span style="letter-spacing:-.2pt"></span></span></span></span><br> <span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><b><span b="" koodak="" lang="FA"><span style="letter-spacing:-.1pt">استنتاج:</span></span></b> <span b="" lang="FA" zar="">بسته خودمراقبتی جنسی مداخله‌ای اثربخش و پایدار برای کاهش رفتارهای پرخطر در نوجوانان دختر است. ادغام این برنامه‌های مبتنی بر شواهد علمی در برنامه درسی مدارس می‌تواند نقش به‌سزایی در ارتقای سلامت جسمی و روانی دختران و پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی-بهداشتی ایفا<b> </b>نماید.</span><span lang="AR-SA" style="font-family:"B Zar""></span></span></span><br> &nbsp;</span> <span style="line-height:2;"><b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.1pt">Background and purpose:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt">Adolescence is a critical developmental stage characterized by profound physical, psychological, and social changes. These transitions can predispose adolescents to health-risk behaviors if they lack adequate knowledge and preventive skills. Risky behaviors, including unsafe sexual activity, substance use, and violence, significantly compromise both immediate well-being and long-term quality of life. This study aimed to develop a comprehensive sexual self-care package and evaluate its effectiveness in reducing risky behaviors among adolescent girls.<span style="line-height:135%"></span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Materials and methods:</span></span></span></b> <span style="font-size:10.0pt">This study employed an exploratory mixed-methods (qualitative-quantitative) design. In the qualitative phase, a sexual self-care package was developed through semi-structured interviews with adolescents, parents, and experts, followed by content validation. In the quantitative phase, a quasi-experimental design with pretest&ndash;posttest, follow-up, and a control group was implemented. The statistical population included all female high school students in Shiraz during the 2024-2025 academic year. Thirty students were selected through cluster sampling and randomly assigned to either the experimental (n = 15) or control (n = 15) group. The experimental group received 11 sessions of 90-minute training based on the developed package. Data were analyzed using multivariate analysis of covariance (MANCOVA) in IBM SPSS Statistics version 26.0.</span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:"><span style="letter-spacing:-.2pt">Results:</span></span></span></b><b> </b><span style="font-size:10.0pt"><span style="letter-spacing:-.2pt">The findings indicated that the mean scores of risky behaviours in the experimental group were significantly lower than those in the control group in both the posttest and follow-up phases (P< 0.01). Furthermore, the main effect of time and the interaction effect of time and group were statistically significant, indicating the sustained effectiveness of the intervention over the follow-up period.</span></span><br> <b><span style="font-size:10.0pt"><span arial="" style="font-family:">Conclusion:</span></span></b><span style="font-size:10.0pt"> The results demonstrate that the sexual self-care package is an effective and sustainable intervention for reducing risky behaviours in adolescent girls. Integrating such culturally adapted and evidence-based programmes into school curricula may play a vital role in promoting adolescents&rsquo; health and preventing social and health-related consequences.</span></span><br> &nbsp; بسته خود مراقبتی جنسی, رفتارهای پرخطر, نوجوانان, مداخله آموزشی Sexual self-care package, Risky behaviors, Adolescents, Educational intervention 54 64 http://jmums.mazums.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-19206-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Kazemi زهرا کاظمی z.kazemi1524@gmail.com 1003194753284600185817 1003194753284600185817 No MA Student in Family Counselling, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران Mahnaz Mortazavi Mehrizi مهناز مرتضوی مهریزی mahnaza.mtazavi@gmail.com 1003194753284600185818 1003194753284600185818 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran استادیار، دکتری مشاوره، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران Abbas Rahmati عباس رحمتی abrahmati@uk.ac.ir 1003194753284600185819 1003194753284600185819 No Professor, PhD in Counseling, Department of Psychology, Faculty of Humanities, Shahid Bahonar University of Kerman, Iran استاد، دکتری مشاوره، گروه روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، ایران